Sakhi 1
Birth of Guru Nanak Dev Jiਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮगुरु नानक देव जी का जन्म
Guru Nanak Dev Ji was born in 1469 at Rai Bhoi di Talwandi, now known as Nankana Sahib. From childhood, people noticed his peaceful nature, deep wisdom, and compassion. His life later became a light for humanity.
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1469 ਵਿੱਚ ਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਸੁਭਾਅ, ਡੂੰਘੀ ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਦਇਆ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਚਾਨਣ ਬਣ ਗਿਆ।
गुरु नानक देव जी का जन्म 1469 में राइ भोइ दी तलवंडी में हुआ, जिसे अब ननकाना साहिब के नाम से जाना जाता है। बचपन से ही लोगों ने उनके शांत स्वभाव, गहरी समझ और दया को महसूस किया। बाद में उनका जीवन पूरी मानवता के लिए एक प्रकाश बन गया।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
In 1469, in the village of Rai Bhoi di Talwandi, a child was born who would bring a message of truth, equality, and love to the world. Today, that sacred place is known as Nankana Sahib. His father was Mehta Kalu Ji. His mother was Mata Tripta Ji. They named their son Nanak. Like every parent, Mehta Kalu Ji and Mata Tripta Ji looked at their child with love and hope. But as Nanak grew, people began to see that he was not like other children. He was peaceful, thoughtful, and full of kindness. He did not like pride. He did not like unfairness. He did not like seeing people treated as higher or lower. Even as a child, his heart was full of daya, compassion. His older sister, Bebe Nanaki Ji, loved him deeply. She saw his goodness clearly. Where some people became confused by Nanak’s quiet and spiritual nature, Bebe Nanaki Ji understood that her brother carried a special light. As Nanak grew, his wisdom became more visible. He asked deep questions. He cared for people. He saw all human beings as children of one Creator. In time, the world came to know him as Guru Nanak Dev Ji, the First Guru of the Sikhs. Guru Nanak Dev Ji taught that there is one Creator. He taught that all people are equal. He taught that honest work, sharing with others, remembering Vaheguru, and serving humanity are part of a truthful life. The birth of Guru Nanak Dev Ji was not only the birth of a child. It was the beginning of a path that would teach people how to live with love, courage, humility, and truth.
1469 ਵਿੱਚ, ਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਸੱਚ, ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਂ ਨਾਨਕ ਰੱਖਿਆ। ਹਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਆਸ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਪਰ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਨਾਨਕ ਵੱਡੇ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੋਰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਰਗੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੰਕਾਰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚੇ ਜਾਂ ਨੀਵੇਂ ਸਮਝੇ ਜਾਣਾ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਲ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ, ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਵੇਖਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਨਾਨਕ ਦੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਸਮਝ ਗਏ ਸਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰਾ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਚਾਨਣ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਨਾਨਕ ਵੱਡੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਹੋਰ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਣ ਲੱਗੀ। ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਰਤਾਰ ਦੇ ਬੱਚੇ ਸਮਝਦੇ ਸਨ। ਸਮੇਂ ਨਾਲ, ਦੁਨੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਨ ਲੱਗੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਕਰਤਾਰ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਰਾਬਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਕਿਰਤ, ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਵੰਡ ਕੇ ਛਕਣਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਾਲਕ ਦਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਰਾਹ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਸੀ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ, ਹੌਸਲੇ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਜੀਣਾ ਸਿਖਾਵੇਗਾ।
1469 में, राइ भोइ दी तलवंडी गाँव में एक बालक का जन्म हुआ जो दुनिया को सच, बराबरी और प्रेम का संदेश देने वाला था। आज वह पवित्र स्थान ननकाना साहिब के नाम से जाना जाता है। उनके पिता महिता कालू जी थे। उनकी माता माता त्रिपता जी थीं। उन्होंने अपने पुत्र का नाम नानक रखा। हर माता-पिता की तरह, महिता कालू जी और माता त्रिपता जी ने अपने बच्चे को प्रेम और आशा से देखा। पर जैसे-जैसे नानक बड़े हुए, लोगों ने देखा कि वे दूसरे बच्चों जैसे नहीं थे। वे शांत, विचारशील और दया से भरपूर थे। उन्हें अहंकार पसंद नहीं था। उन्हें अन्याय पसंद नहीं था। उन्हें लोगों को ऊँचा या नीचा समझा जाना पसंद नहीं था। बचपन में भी उनका हृदय दया से भरा हुआ था। उनकी बड़ी बहन, बेबे नानकी जी, उन्हें बहुत प्रेम करती थीं। उन्होंने उनकी भलाई को साफ़ देखा। जहाँ कुछ लोग नानक के शांत और आध्यात्मिक स्वभाव से उलझन में पड़ जाते थे, वहीं बेबे नानकी जी समझ गई थीं कि उनका भाई एक विशेष प्रकाश लेकर आया है। जैसे-जैसे नानक बड़े हुए, उनकी समझ और भी साफ़ दिखने लगी। वे गहरे सवाल पूछते थे। वे लोगों की देखभाल करते थे। वे सभी मनुष्यों को एक कर्ता के बच्चे मानते थे। समय के साथ, दुनिया उन्हें गुरु नानक देव जी, सिखों के पहले गुरु के रूप में जानने लगी। गुरु नानक देव जी ने सिखाया कि एक ही कर्ता है। उन्होंने सिखाया कि सभी लोग बराबर हैं। उन्होंने सिखाया कि ईमानदारी की कमाई, दूसरों के साथ बाँटकर खाना, वाहिगुरु को याद करना और मानवता की सेवा करना एक सच्चे जीवन का हिस्सा हैं। गुरु नानक देव जी का जन्म केवल एक बालक का जन्म नहीं था। यह एक ऐसे मार्ग की शुरुआत थी जो लोगों को प्रेम, साहस, नम्रता और सच के साथ जीना सिखाएगा।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
A life of truth, compassion, and humility can bring light to the world.
ਸੱਚ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਵਾਲਾ ਜੀਵਨ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
सच, दया और नम्रता वाला जीवन दुनिया में प्रकाश ला सकता है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Every child can grow into someone who helps others. We can begin with simple actions like speaking truth, sharing what we have, remembering Vaheguru, and treating everyone with respect.
ਹਰ ਬੱਚਾ ਵੱਡਾ ਹੋ ਕੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਦੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਸੱਚ ਬੋਲਣਾ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਉਹ ਵੰਡਣਾ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆਉਣਾ।
हर बच्चा बड़ा होकर दूसरों की मदद करने वाला बन सकता है। हम सरल कामों से शुरुआत कर सकते हैं जैसे सच बोलना, जो हमारे पास है उसे बाँटना, वाहिगुरु को याद करना और हर किसी के साथ आदर से पेश आना।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with Naam Japna, Kirat Karni, Vand Chhakna, Seva, Daya, Nimrata, and Equality. Guru Nanak Dev Ji’s life teaches that remembering Vaheguru should show in how we treat people, how we work, how we share, and how we live every day.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਨਾਮ ਜਪਣਾ, ਕਿਰਤ ਕਰਨੀ, ਵੰਡ ਛਕਣਾ, ਸੇਵਾ, ਦਇਆ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਸਾਡੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਅਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਪੇਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਵੇਂ ਵੰਡਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ।
यह साखी नाम जपना, किरत करनी, वंड छकना, सेवा, दया, नम्रता और बराबरी से जुड़ती है। गुरु नानक देव जी का जीवन सिखाता है कि वाहिगुरु को याद करना हमारे व्यवहार में दिखना चाहिए, कि हम लोगों के साथ कैसे पेश आते हैं, कैसे काम करते हैं, कैसे बाँटते हैं और कैसे हर रोज़ जीवन जीते हैं।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
How can you bring light into someone’s life today through kindness, sharing, or truthful words?
ਤੁਸੀਂ ਅੱਜ ਦਇਆ, ਵੰਡਣ ਜਾਂ ਸੱਚੇ ਬੋਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹੋ?
आप आज दया, बाँटने या सच्चे शब्दों के ज़रिए किसी के जीवन में प्रकाश कैसे ला सकते हैं?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Where was Guru Nanak Dev Ji born?
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ?
गुरु नानक देव जी का जन्म कहाँ हुआ?
Guru Nanak Dev Ji was born at Rai Bhoi di Talwandi, now known as Nankana Sahib.
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਰਾਇ ਭੋਇ ਦੀ ਤਲਵੰਡੀ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹੁਣ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
गुरु नानक देव जी का जन्म राइ भोइ दी तलवंडी में हुआ, जिसे अब ननकाना साहिब के नाम से जाना जाता है।
What year was Guru Nanak Dev Ji born?
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਸ ਸਾਲ ਹੋਇਆ?
गुरु नानक देव जी का जन्म किस वर्ष हुआ?
Guru Nanak Dev Ji was born in 1469.
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 1469 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।
गुरु नानक देव जी का जन्म 1469 में हुआ।
Who were Guru Nanak Dev Ji’s parents?
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਸਨ?
गुरु नानक देव जी के माता-पिता कौन थे?
His father was Mehta Kalu Ji and his mother was Mata Tripta Ji.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਮਹਿਤਾ ਕਾਲੂ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਮਾਤਾ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਜੀ ਸਨ।
उनके पिता महिता कालू जी और माता माता त्रिपता जी थीं।
Who recognised Guru Nanak Dev Ji’s special spiritual light?
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਰੂਹਾਨੀ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਪਛਾਣਿਆ?
गुरु नानक देव जी के विशेष आध्यात्मिक प्रकाश को किसने पहचाना?
Bebe Nanaki Ji, his older sister, recognised his special spiritual light.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਬੇਬੇ ਨਾਨਕੀ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਰੂਹਾਨੀ ਚਾਨਣ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ।
उनकी बड़ी बहन बेबे नानकी जी ने उनके विशेष आध्यात्मिक प्रकाश को पहचाना।
What values did Guru Nanak Dev Ji teach?
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਗੁਣ ਸਿਖਾਏ?
गुरु नानक देव जी ने कौन-से मूल्य सिखाए?
Guru Nanak Dev Ji taught truth, equality, compassion, honest work, sharing, seva, and remembering Vaheguru.
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੱਚ, ਬਰਾਬਰੀ, ਦਇਆ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਦੀ ਕਿਰਤ, ਵੰਡ ਛਕਣਾ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਇਆ।
गुरु नानक देव जी ने सच, बराबरी, दया, ईमानदारी की कमाई, बाँटना, सेवा और वाहिगुरु को याद करना सिखाया।
How can children follow Guru Nanak Dev Ji’s lesson today?
ਬੱਚੇ ਅੱਜ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे आज गुरु नानक देव जी की शिक्षा पर कैसे चल सकते हैं?
Children can follow Guru Nanak Dev Ji’s lesson by speaking truth, helping others, sharing, remembering Vaheguru, and treating everyone equally.
ਬੱਚੇ ਸੱਚ ਬੋਲ ਕੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਕੇ, ਵੰਡ ਕੇ, ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰੀ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਆ ਕੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे सच बोलकर, दूसरों की मदद करके, बाँटकर, वाहिगुरु को याद करके और हर किसी के साथ बराबरी से पेश आकर गुरु नानक देव जी की शिक्षा पर चल सकते हैं।