Sakhi 364
Kavi Kunvraish Ji and the Mahabharata Translationਕਵੀ ਕੁਨਵਰਈਸ਼ ਜੀ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦकवि कुनवरइश जी और महाभारत का अनुवाद
Kavi Kunvraish Ji is remembered among the poets connected with Guru Gobind Singh Sahib Ji’s court. He worked on translating a section of the Mahabharata into Braj Bhasha.
ਕਵੀ ਕੁਨਵਰਈਸ਼ ਜੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਦਰਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਬਰਜ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਨ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
कवि कुनवरइश जी गुरु गोबिंद सिंह साहिब जी के साहित्यिक दरबार से जुड़े कवियों में याद किए जाते हैं। उन्होंने महाभारत के एक हिस्से को ब्रज भाषा में अनुवाद करने का काम किया।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Kavi Kunvraish Ji was connected with Guru Gobind Singh Sahib Ji’s literary court. Sikh literary tradition remembers him among the poets involved in large translation projects. He is especially remembered for work connected with the Mahabharata, one of the great classical texts of India. Such translation work required learning, patience, memory, language skill, and discipline. Guru Sahib’s court did not fear knowledge. It gathered knowledge, tested it, translated it, and used what could help build courage, wisdom, and moral understanding. Kavi Kunvraish Ji’s work teaches that learning can be large and difficult, but it becomes seva when done for dharam. For children, this sakhi teaches not to fear hard books. Some learning takes time. Some topics are difficult. But if you remain patient and ask for help, your mind grows. A Sikh should be brave in study as well as in action.
ਕਵੀ ਕੁਨਵਰਈਸ਼ ਜੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਿਤਿਕ ਦਰਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਸਾਹਿਤਿਕ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀਆਂ ਅਨੁਵਾਦ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਮਾਂ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗ੍ਰੰਥ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਅਨੁਵਾਦ ਕਾਜ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਬਰ, ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਹੁਨਰ, ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਦਰਬਾਰ ਜਿਆਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਜਿਆਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਆਗਾ, ਬੁੱਧੀ, ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਸਮਝ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ ਉਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਕਵੀ ਕੁਨਵਰਈਸ਼ ਜੀ ਦਾ ਕਾਮ ਸਿੱਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖਿਆ ਬੜੀ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਲਈ ਕੀ ਜਾਏ ਤਾਂ ਇਹ ਸੇਵਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਲਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਾਖੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਖੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਮਤ ਡਰੋ। ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਸਮੇਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਬਰ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਮਦਦ ਮੰਗੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਨੂੰ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦੁਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
कवि कुनवरइश जी गुरु गोबिंद सिंह साहिब जी के साहित्यिक दरबार से जुड़े थे। सिख साहित्यिक परंपरा में उन्हें बड़ी अनुवाद परियोजनाओं में शामिल कवियों में याद किया जाता है। वह विशेष रूप से महाभारत से जुड़े काम के लिए जाने जाते हैं, जो भारत का एक महान शास्त्रीय ग्रंथ है। ऐसे अनुवाद के काम के लिए सीख, धैर्य, स्मृति, भाषा कौशल, और अनुशासन की आवश्यकता थी। गुरु साहिब का दरबार ज्ञान से नहीं डरता था। वह ज्ञान को इकट्ठा करते थे, उसकी परीक्षा करते थे, उसका अनुवाद करते थे, और जो साहस, बुद्धि, और नैतिक समझ बनाने में मदद कर सकता था उसका उपयोग करते थे। कवि कुनवरइश जी का काम सिखाता है कि सीख बड़ी और मुश्किल हो सकती है, लेकिन जब धर्म के लिए की जाए तो यह सेवा बन जाती है। बच्चों के लिए, यह साखी सिखाती है कि कठिन किताबों से मत डरो। कुछ सीख को समय लगता है। कुछ विषय मुश्किल होते हैं। लेकिन अगर आप धैर्य रखें और मदद मांगें, तो आपका दिमाग बढ़ता है। एक सिख को कार्य में और भी अध्ययन में साहसी होना चाहिए।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Difficult learning becomes seva when guided by truth.
ਔਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੱਚ ਦੀ ਗਾਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
कठिन सीख सत्य द्वारा निर्देशित होने पर सेवा बन जाती है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do not fear hard study. Learn patiently and use knowledge for good.
ਔਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਤੋਂ ਮਤ ਡਰੋ। ਸਬਰ ਨਾਲ ਸਿੱਖੋ ਅਤੇ ਜਿਆਨ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਲਈ ਵਰਤੋ।
कठिन अध्ययन से मत डरो। धैर्य से सीखो और ज्ञान का उपयोग अच्छाई के लिए करो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with learning, patience, discipline, wisdom, dharam, and seva through knowledge.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਬਰ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਬੁੱਧੀ, ਧਰਮ, ਅਤੇ ਜਿਆਨ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।
यह साखी सीख, धैर्य, अनुशासन, बुद्धि, धर्म, और ज्ञान के माध्यम से सेवा से जुड़ी है।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What difficult subject can you learn with patience?
ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੀ ਔਖੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸਬਰ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ?
आप कौन सा कठिन विषय धैर्य के साथ सीख सकते हैं?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who was Kavi Kunvraish Ji?
ਕਵੀ ਕੁਨਵਰਈਸ਼ ਜੀ ਕੌਣ ਸਨ?
कवि कुनवरइश जी कौन थे?
He was a poet connected with Guru Gobind Singh Sahib Ji’s court.
ਉਹ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਕਵੀ ਸਨ।
वह गुरु गोबिंद सिंह साहिब जी के दरबार से जुड़े एक कवि थे।
Which classical text is his work connected with?
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਿਹੜੇ ਕਲਾਸੀਕਲ ਗ੍ਰੰਥ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ?
उनका काम किस शास्त्रीय ग्रंथ से जुड़ा है?
His work is connected with the Mahabharata.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਮ ਮਹਾਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।
उनका काम महाभारत से जुड़ा है।
What qualities does translation need?
ਅਨੁਵਾਦ ਨੂੰ ਕਿਹੜੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
अनुवाद के लिए कौन सी गुणवत्ता आवश्यक है?
It needs learning, patience, memory, language skill, and discipline.
ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ, ਸਬਰ, ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਹੁਨਰ, ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
इसे सीख, धैर्य, स्मृति, भाषा कौशल, और अनुशासन की आवश्यकता है।
What moral does this sakhi teach?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਹੜੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ?
यह साखी कौन सी नैतिकता सिखाती है?
It teaches that difficult learning becomes seva when guided by truth.
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਔਖੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸੱਚ ਦੀ ਗਾਈ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
यह सिखाती है कि कठिन सीख सत्य द्वारा निर्देशित होने पर सेवा बन जाती है।
What Sikh value connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਸਿੱਖੀ ਮੂਲ਼ ਕਾਰਨ ਜੁੜੀ ਹੈ?
इस साखी के साथ कौन सा सिख मूल्य जुड़ा है?
This sakhi connects with learning, discipline, patience, wisdom, and dharam.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸਿੱਖਿਆ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸਬਰ, ਬੁੱਧੀ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।
यह साखी सीख, अनुशासन, धैर्य, बुद्धि, और धर्म से जुड़ी है।
How can children practise this lesson?
ਬਾਲਕ ਇਸ ਸਬਕ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਜ਼ਮਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस सबक का अभ्यास कैसे कर सकते हैं?
Children can study hard subjects patiently, ask for help, and use learning for good.
ਬਾਲਕ ਔਖੀ ਪੜ੍ਹਾਈ 'ਤੇ ਸਬਰ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਮਦਦ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਚੰਗਾਈ ਲਈ ਵਰਤ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे कठिन विषयों पर धैर्य से अध्ययन कर सकते हैं, मदद माँग सकते हैं, और सीख का उपयोग अच्छाई के लिए कर सकते हैं।