HG-183

Gurdwara Bhai Joga Singh, Peshawarਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ, ਪੇਸ਼ਾਵਰGurdwara Bhai Joga Singh, Peshawar

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ, ਪੇਸ਼ਾਵਰ

Peshawar, Khyber Pakhtunkhwa, Pakistanਪਿਸ਼ਾਵਰ, ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖ਼ਵਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨपेशावर, खैबर पख्तूनख्वा, पाकिस्तान

Guru Gobind Singh Jiਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀगुरु गोबिंद सिंह जी

Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित: Bhai Joga Singh; Peshawar Sikh sangat; Maharaja Ranjit Singh-era construction layerਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ; ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ; ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ-ਕਾਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਪਰਤभाई जोगा सिंह; पेशावर की सिख संगत; महाराजा रणजीत सिंह काल की निर्माण परत
Periodਸਮਾਂकाल: Sikh Empire / historic Peshawar Sikh community; later continuityਸਿੱਖ ਰਾਜ / ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ; ਬਾਅਦ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾसिख राज · ऐतिहासिक पेशावर सिख समुदाय; बाद की निरंतरता
Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार: Historic Sikh community gurdwaraਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾऐतिहासिक सिख सामुदायिक गुरुद्वारा
Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति: Functional; restoration/rehabilitation programme announced by ETPBਕਾਰਜਸ਼ੀਲ; ETPB ਵੱਲੋਂ ਬਹਾਲੀ/ਮੁੜ-ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦਾ ਐਲਾਨचालू; ईटीपीबी द्वारा जीर्णोद्धार · पुनर्वास कार्यक्रम घोषित
Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक: Pending exact public entrance verification

Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय

Gurdwara Bhai Joga Singh at Jogian Shah, Peshawar is a major surviving historic Sikh community gurdwara. ETPB currently lists it as functional, recent official/news reporting records active religious visits, and a 2025 ETPB restoration initiative describes the building as having been constructed during Maharaja Ranjit Singh’s reign.

ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੇ ਜੋਗੀਆਂ ਸ਼ਾਹ ਵਿਖੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬਚਿਆ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ। ETPB ਮੌਜੂਦਾ ਵੇਲੇ ਇਸਨੂੰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਾਲੀਆ ਸਰਕਾਰੀ/ਖ਼ਬਰ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸਰਗਰਮ ਧਾਰਮਿਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ 2025 ਦੀ ETPB ਬਹਾਲੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।

पेशावर के जोगियाँ शाह में स्थित गुरुद्वारा भाई जोगा सिंह एक बड़ा बचा हुआ ऐतिहासिक सिख सामुदायिक गुरुद्वारा है। ईटीपीबी इस समय उसे चालू सूचीबद्ध करता है, हाल की सरकारी · समाचार रिपोर्टें वहाँ सक्रिय धार्मिक यात्राएँ अंकित करती हैं, और 2025 की एक ईटीपीबी जीर्णोद्धार पहल इस इमारत को महाराजा रणजीत सिंह के राज में बनी बताती है।

Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है

The site has strong institutional continuity: it is on ETPB’s functional register, appears among ETPB’s major gurdwaras, and is actively used by visiting Sikh groups. The historical importance is primarily that of a Sikh-era and later Peshawar community institution. Its dedication to Bhai Joga Singh connects it to Sikh memory, but Pothi does not inflate that dedication into a parcel-level Guru Gobind Singh visit without direct site evidence.

ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਸਥਾਈ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਹੈ: ਇਹ ETPB ਦੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਰਜਿਸਟਰ ਤੇ ਹੈ, ETPB ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖ ਜਥਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ-ਕਾਲ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਹੈ। ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਇਸਦਾ ਸਮਰਪਣ ਇਸਨੂੰ ਸਿੱਖ ਯਾਦ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੋਥੀ ਸਿੱਧੇ ਥਾਂ-ਸਬੂਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਸਮਰਪਣ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਲਾਟ-ਪੱਧਰ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦੀ।

इस स्थान की संस्थागत निरंतरता सुदृढ़ है: यह ईटीपीबी की चालू सूची में है, ईटीपीबी के बड़े गुरुद्वारों में गिना जाता है, और आने वाले सिख जत्थों द्वारा सक्रिय रूप से प्रयोग होता है। इसका ऐतिहासिक महत्व मुख्यतः एक सिख-कालीन और बाद के पेशावर सामुदायिक संस्थान का है। भाई जोगा सिंह को इसका समर्पण उसे सिख स्मृति से जोड़ता है, परंतु पोथी सीधे स्थल साक्ष्य के बिना उस समर्पण को भूखंड-स्तरीय गुरु गोबिंद सिंह यात्रा में नहीं बदलती।

Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास

Peshawar developed important Sikh institutions during and after the Sikh Empire period. APP, citing ETPB official documents, states that Gurdwara Bhai Joga Singh was constructed during Maharaja Ranjit Singh’s reign. The gurdwara survived the disruptions of Partition and remains an active Sikh place of worship. Radio Pakistan recorded Sikh delegations performing religious rituals there in 2024 and 2025, and the Khyber Pakhtunkhwa governor visited the Jogian Shah gurdwara in 2024. In December 2025 APP reported that ETPB had launched a restoration/rehabilitation initiative for Bhai Joga Singh and Bhai Biba Singh; for Bhai Joga Singh, consultancy/design work had been commissioned and the project was at tender-approval stage, with CCTV and round-the-clock security already in place.

ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਈਆਂ। APP, ETPB ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵੰਡ ਦੀਆਂ ਉਥਲ-ਪੁਥਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਸਿੱਖ ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਬਣਿਆ ਰਿਹਾ। ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ 2024 ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵਫ਼ਦਾਂ ਦੇ ਇੱਥੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਉਣ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖ਼ਵਾ ਦੇ ਗਵਰਨਰ ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ ਜੋਗੀਆਂ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਦਸੰਬਰ 2025 ਵਿੱਚ APP ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ETPB ਨੇ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਭਾਈ ਬੀਬਾ ਸਿੰਘ ਲਈ ਬਹਾਲੀ/ਮੁੜ-ਸੁਧਾਰ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਲਈ ਸਲਾਹਕਾਰ/ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਟੈਂਡਰ-ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਤੇ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ CCTV ਅਤੇ ਚੌਵੀ-ਘੰਟੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।

पेशावर में सिख राज के काल में और उसके बाद महत्वपूर्ण सिख संस्थाएँ विकसित हुईं। ईटीपीबी के सरकारी दस्तावेजों का हवाला देते हुए एपीपी बताता है कि गुरुद्वारा भाई जोगा सिंह महाराजा रणजीत सिंह के राज में बना। यह गुरुद्वारा विभाजन की उथल-पुथल में बचा रहा और आज भी एक सक्रिय सिख पूजा स्थान है। रेडियो पाकिस्तान ने 2024 और 2025 में वहाँ सिख जत्थों द्वारा धार्मिक कार्यक्रम करना अंकित किया, और खैबर पख्तूनख्वा के गवर्नर ने 2024 में जोगियाँ शाह गुरुद्वारे की यात्रा की। दिसंबर 2025 में एपीपी ने बताया कि ईटीपीबी ने भाई जोगा सिंह और भाई बीबा सिंह के लिए एक जीर्णोद्धार · पुनर्वास पहल आरंभ की है; भाई जोगा सिंह के लिए परामर्श · डिजाइन कार्य सौंपा जा चुका था और परियोजना निविदा-स्वीकृति के चरण में थी, जबकि सीसीटीवी और चौबीस घंटे की सुरक्षा पहले से मौजूद थी।

What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ

The gurdwara preserves the long Sikh community presence of Peshawar and the dedication/memory of Bhai Joga Singh within a Sikh-era urban institution.

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਦੀ ਲੰਬੀ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਕ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸਿੱਖ-ਕਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਮਰਪਣ/ਯਾਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।

यह गुरुद्वारा पेशावर की लंबी सिख सामुदायिक उपस्थिति और एक सिख-कालीन शहरी संस्था के भीतर भाई जोगा सिंह के समर्पण · स्मृति को सुरक्षित रखता है।

Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ

• Bhai Joga Singh - dedication figure preserved by the gurdwara name and Sikh tradition.

• Maharaja Ranjit Singh / Sikh Empire period - APP attributes construction to this reign.

• Peshawar Sikh sangat - continuing worship and custodial community.

• ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ · ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਨਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵੱਲੋਂ ਸੰਭਾਲੀ ਸਮਰਪਣ ਹਸਤੀ।

• ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ / ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਲ · APP ਉਸਾਰੀ ਨੂੰ ਇਸ ਰਾਜ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

• ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ · ਨਿਰੰਤਰ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਭਾਈਚਾਰਾ।

• भाई जोगा सिंह, वह हस्ती जिनके नाम और सिख परंपरा से यह गुरुद्वारा समर्पित है।

• महाराजा रणजीत सिंह · सिख राज काल, एपीपी इस राज को निर्माण का श्रेय देता है।

• पेशावर की सिख संगत, निरंतर पूजा और देखरेख करने वाला समुदाय।

Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ

• Historic Sikh-era gurdwara in Jogian Shah, Peshawar.

• Current active worship confirmed by official visitor reports.

• Security and restoration planning documented by ETPB/APP.

• Distinct from HG-184 Bhai Beba Singh, approximately 2.6 km away in the 2025 restoration report.

• ਜੋਗੀਆਂ ਸ਼ਾਹ, ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ-ਕਾਲ ਗੁਰਦੁਆਰਾ।

• ਸਰਕਾਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਸ਼ਟ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਗਰਮ ਪੂਜਾ।

• ETPB/APP ਵੱਲੋਂ ਦਰਜ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਯੋਜਨਾ।

• 2025 ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 2.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ HG-184 ਭਾਈ ਬੀਬਾ ਸਿੰਘ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ।

• पेशावर के जोगियाँ शाह में ऐतिहासिक सिख-कालीन गुरुद्वारा।

• सरकारी दर्शक रिपोर्टों से पुष्ट वर्तमान सक्रिय पूजा।

• ईटीपीबी · एपीपी द्वारा प्रलेखित सुरक्षा और जीर्णोद्धार योजना।

• HG-184 भाई बीबा सिंह से भिन्न, जो 2025 की जीर्णोद्धार रिपोर्ट में लगभग 2.6 किलोमीटर दूर है।

Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत

The building is reported as Sikh-Empire-period rather than Guru Gobind Singh-period fabric. Current restoration planning may alter visible elements, so Pothi should date features only where documented and update the preservation layer after works are completed.

ਇਮਾਰਤ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ-ਕਾਲ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿੱਖ-ਰਾਜ-ਕਾਲ ਦੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਬਹਾਲੀ ਯੋਜਨਾ ਦਿਸਦੇ ਤੱਤ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਬਤ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਹੀ ਤਾਰੀਖ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੰਭਾਲ ਪਰਤ ਨੂੰ ਅਪਡੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

यह इमारत गुरु गोबिंद सिंह काल की नहीं, बल्कि सिख-राज काल की बताई जाती है। वर्तमान जीर्णोद्धार योजना दिखने वाले अंगों को बदल सकती है, इसलिए पोथी को केवल प्रलेखित अंगों की तिथि देनी चाहिए और कार्य पूरा होने के बाद संरक्षण परत अद्यतन करनी चाहिए।

Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा

• Sikh Empire period: APP, citing ETPB documents, reports construction during Maharaja Ranjit Singh’s reign. • Post-Partition era: The gurdwara survives as a Sikh community institution in Peshawar. • 2024-2025: Official reporting documents active Sikh visits and religious rituals. • Dec 2025: ETPB restoration/rehabilitation programme reported at design/tender-approval stage with enhanced security already in place. • Current: ETPB lists Gurdwara Bhai Joga Singh as functional.

• ਸਿੱਖ ਰਾਜ ਕਾਲ: APP, ETPB ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਦੌਰਾਨ ਉਸਾਰੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। • ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਦੌਰ: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸੰਸਥਾ ਵਜੋਂ ਬਚਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। • 2024 ਤੋਂ 2025: ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸਰਗਰਮ ਸਿੱਖ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ। • ਦਸੰਬਰ 2025: ETPB ਬਹਾਲੀ/ਮੁੜ-ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਡਿਜ਼ਾਈਨ/ਟੈਂਡਰ-ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਹੋਇਆ, ਵਧੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮੌਜੂਦ। • ਮੌਜੂਦਾ: ETPB ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।

• सिख राज काल: एपीपी, ईटीपीबी दस्तावेजों का हवाला देते हुए, महाराजा रणजीत सिंह के राज में निर्माण बताता है। • विभाजन के बाद का काल: यह गुरुद्वारा पेशावर में एक सिख सामुदायिक संस्था के रूप में बचा रहता है। • 2024-2025: सरकारी रिपोर्टें सक्रिय सिख यात्राएँ और धार्मिक कार्यक्रम प्रलेखित करती हैं। • दिसंबर 2025: ईटीपीबी का जीर्णोद्धार · पुनर्वास कार्यक्रम डिजाइन · निविदा-स्वीकृति चरण में बताया गया, सुरक्षा पहले से बढ़ी हुई। • वर्तमान: ईटीपीबी गुरुद्वारा भाई जोगा सिंह को चालू सूचीबद्ध करता है।

Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ

• HG-184 - Gurdwara Bhai Beba Singh, Peshawar: separate physical property and restoration project.

• Bhai Joga Singh sakhi material may link to this record as dedication/history, but must not be used to claim Guru-period construction.

• Pakistan preservation module: restoration status should be refreshed when ETPB announces project completion.

• HG-184 · ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਭਾਈ ਬੀਬਾ ਸਿੰਘ, ਪਿਸ਼ਾਵਰ: ਵੱਖਰੀ ਭੌਤਿਕ ਸੰਪਤੀ ਅਤੇ ਬਹਾਲੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ।

• ਭਾਈ ਜੋਗਾ ਸਿੰਘ ਸਾਖੀ ਸਮੱਗਰੀ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾਲ ਸਮਰਪਣ/ਇਤਿਹਾਸ ਵਜੋਂ ਜੁੜ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੂੰ ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਉਸਾਰੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

• ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸੰਭਾਲ ਮਾਡਿਊਲ: ਜਦੋਂ ETPB ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਬਹਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

• HG-184, गुरुद्वारा भाई बीबा सिंह, पेशावर: अलग भौतिक संपत्ति और अलग जीर्णोद्धार परियोजना।

• भाई जोगा सिंह की साखी सामग्री इस अभिलेख से समर्पण · इतिहास के रूप में जुड़ सकती है, परंतु उससे गुरु-कालीन निर्माण का दावा नहीं करना चाहिए।

• पाकिस्तान संरक्षण खंड: ईटीपीबी द्वारा परियोजना पूरी होने की घोषणा पर जीर्णोद्धार स्थिति ताजा करनी चाहिए।

What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं

The gurdwara is currently functional and has hosted Sikh delegations performing religious rituals. Security is reported as enhanced. Pothi may show it as an active Peshawar gurdwara, but current restoration works, opening arrangements and exact entrance navigation should still be checked before travel.

ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮੌਜੂਦਾ ਵੇਲੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਿੱਖ ਵਫ਼ਦਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧੀ ਹੋਈ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪੋਥੀ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਪਿਸ਼ਾਵਰ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਬਹਾਲੀ ਕੰਮ, ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਸਹੀ ਦਾਖਲਾ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂਚ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

यह गुरुद्वारा इस समय चालू है और यहाँ सिख जत्थों ने धार्मिक कार्यक्रम किए हैं। सुरक्षा बढ़ी हुई बताई जाती है। पोथी उसे एक सक्रिय पेशावर गुरुद्वारा दिखा सकती है, परंतु यात्रा से पहले चल रहे जीर्णोद्धार कार्य, खुलने की व्यवस्था और सटीक प्रवेश मार्ग जाँच लेने चाहिए।

Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद

• EXISTING PERMANENT RECORD HG-183 - retain ID and mark Full Entry Completed.

• CURRENT-STATUS UPDATE: functional under ETPB; active worship independently reflected in Radio Pakistan reporting.

• BUILDING-PERIOD CONTROL: current reporting attributes construction to Maharaja Ranjit Singh’s reign; do not describe the standing building as Guru Gobind Singh-period architecture.

• RESTORATION CONTROL: 2025 report describes project at tender approval stage, not completed restoration.

• COORDINATES: Pending exact entrance-pin verification despite ETPB geotag availability.

• ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਾਈ ਰਿਕਾਰਡ HG-183 · ID ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਐਂਟਰੀ ਮੁਕੰਮਲ ਵਜੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨਬੱਧ ਕਰੋ।

• ਮੌਜੂਦਾ-ਸਥਿਤੀ ਅਪਡੇਟ: ETPB ਹੇਠ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ; ਸਰਗਰਮ ਪੂਜਾ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਰੇਡੀਓ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਝਲਕਦੀ ਹੈ।

• ਇਮਾਰਤ-ਕਾਲ ਨਿਯੰਤਰਣ: ਮੌਜੂਦਾ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਉਸਾਰੀ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰਾਜ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ; ਖੜ੍ਹੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ-ਕਾਲ ਦੀ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਵਜੋਂ ਨਾ ਦੱਸੋ।

• ਬਹਾਲੀ ਨਿਯੰਤਰਣ: 2025 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਟੈਂਡਰ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਦੇ ਪੜਾਅ ਤੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਮੁਕੰਮਲ ਬਹਾਲੀ ਨਹੀਂ।

• ਧੁਰੇ (ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ): ETPB ਜੀਓਟੈਗ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸਹੀ ਦਾਖਲੇ ਦੇ ਪਿੰਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਬਾਕੀ।

• मौजूदा स्थायी अभिलेख HG-183, आईडी रखें और पूर्ण प्रविष्टि अंकित करें।

• वर्तमान-स्थिति अद्यतन: ईटीपीबी के अधीन चालू; सक्रिय पूजा रेडियो पाकिस्तान की रिपोर्टिंग में स्वतंत्र रूप से दिखती है।

• इमारत-काल नियंत्रण: वर्तमान रिपोर्टिंग निर्माण का श्रेय महाराजा रणजीत सिंह के राज को देती है; खड़ी इमारत को गुरु गोबिंद सिंह काल की स्थापत्य न कहें।

• जीर्णोद्धार नियंत्रण: 2025 की रिपोर्ट परियोजना को निविदा स्वीकृति के चरण में बताती है, पूर्ण जीर्णोद्धार नहीं।

• निर्देशांक: ईटीपीबी का भौगोलिक बिंदु उपलब्ध होने पर भी सटीक प्रवेश बिंदु सत्यापन शेष है।

Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ

1. ETPB - Functional Gurdwaras - https://etpb.gov.pk/shrines/gurdwaras/functional/
2. ETPB - Shrines Branch / Major Gurdwaras - https://etpb.gov.pk/shrines/shrines-branch/
3. Associated Press of Pakistan - ETPB to restore historic gurdwaras in Peshawar, Sialkot - https://www.app.com.pk/national/etpb-to-restore-historic-gurdwaras-in-peshawar-sialkot/
4. Radio Pakistan - Sikh delegation visits Gurdwara Bhai Joga Singh - https://radio.gov.pk/28-10-2024/sikh-delegation-visits-jamrud-balahisar-forts-gurdwara
5. Pothi Historical Gurdwaras Master Index v2 - HG-183 baseline record.