HG-339
Gurdwara Sri Bibangarh Sahib, Kiratpur Sahibਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਬਿਬਾਨਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬGurdwara Sri Bibangarh Sahib, Kiratpur Sahib
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਬਿਬਾਨਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ, ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ
Rupnagar, Punjab, Indiaਰੂਪਨਗਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤरूपनगर, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Tegh Bahadur Sahib Ji; Guru Gobind Singh Ji; Bhai Jaita Ji / Bhai Jivan Singh Ji; Kiratpur and Anandpur sangatsਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ / ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਕੀਰਤਪੁਰ ਅਤੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਦੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂगुरु तेग बहादुर साहिब जी; गुरु गोबिंद सिंह जी; भाई जैता जी / भाई जीवन सिंह जी; कीरतपुर और आनंदपुर की संगतें
- Periodਸਮਾਂकाल
- Reception of Guru Tegh Bahadur Sahib Ji’s sacred head in November 1675; later memorial developmentਨਵੰਬਰ 1675 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਦੀ ਗ੍ਰਹਿਣ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰ ਦਾ ਵਿਕਾਸनवंबर 1675 में गुरु तेग बहादुर साहिब जी के पवित्र शीश का स्वागत; बाद में स्मारक का विकास
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Shaheedi-route / reception and procession staging shrineਸ਼ਹੀਦੀ-ਰਾਹ / ਗ੍ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਜਲੂਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨशहीदी-मार्ग / स्वागत और जुलूस की तैयारी का गुरुद्वारा
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active historical gurdwara; identified in 2025 Punjab government programming as the starting point of a Sees Bhent Nagar Kirtan to Sis Ganj Sahib, Anandpur.ਸਰਗਰਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ; 2025 ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਸੀਸ ਭੇਟ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ ਗਿਆ।सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा; 2025 की पंजाब सरकार की योजनाओं में इसे गुरुद्वारा सीस गंज साहिब, आनंदपुर तक जाने वाले सीस भेंट नगर कीर्तन का आरंभ स्थल बताया गया है।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Exact entrance pin pending Pothi field verification within Kiratpur Sahib.
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Bibangarh Sahib marks the Kiratpur place where the sacred head of Guru Tegh Bahadur Sahib Ji was received after Bhai Jaita Ji’s journey from Delhi, placed on a decorated biban or hearse, and carried onward toward Anandpur.
ਬਿਬਾਨਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੀ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਦੀ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਸਜੇ ਹੋਏ ਬਿਬਾਨ ਜਾਂ ਪਾਲਕੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ।
बिबानगढ़ साहिब कीरतपुर के उस स्थान को चिह्नित करता है जहाँ भाई जैता जी की दिल्ली से यात्रा के बाद गुरु तेग बहादुर साहिब जी का पवित्र शीश ग्रहण किया गया, एक सजे हुए बिबान या अर्थी पर रखा गया, और आगे आनंदपुर की ओर ले जाया गया।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
The shrine is the missing physical link between Delhi and Anandpur in the martyrdom sequence. It makes Bhai Jaita Ji’s seva and Guru Gobind Singh Ji’s reception of the sacred head visible in the landscape.
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਸ਼ਹੀਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵਿਚਕਾਰ ਗੁੰਮ ਭੌਤਿਕ ਕੜੀ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਦੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
यह गुरुद्वारा शहादत के क्रम में दिल्ली और आनंदपुर के बीच की छूटी हुई भौतिक कड़ी है। यह भाई जैता जी की सेवा और गुरु गोबिंद सिंह जी द्वारा पवित्र शीश को ग्रहण करने को भूदृश्य में दृश्यमान बनाता है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
After the Delhi martyrdom, Bhai Jaita Ji carried Guru Tegh Bahadur Sahib Ji’s sacred head toward the Sikh centre in the Punjab.
The Kiratpur Sahib entry in The Sikh Encyclopedia records that the head was brought to Kiratpur on 16 November 1675. Guru Gobind Singh Ji came from Chakk Nanaki to receive it.
Bibangarh Sahib marks the place where the sacred head was placed on a decorated biban before the procession continued toward Anandpur with the sangat reciting sacred hymns.
The site remains an active public memorial. Punjab government preparations for the 350th martyrdom commemoration in 2025 explicitly named Gurdwara Bibangarh Sahib as the starting point of a Sees Bhent Nagar Kirtan to Gurdwara Sis Ganj Sahib at Anandpur.
ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿੱਖ ਕੇਂਦਰ ਵੱਲ ਲੈ ਗਏ।
ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੀਸ 16 ਨਵੰਬਰ 1675 ਨੂੰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਲਈ ਚੱਕ ਨਾਨਕੀ ਤੋਂ ਆਏ।
ਬਿਬਾਨਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਵੱਲੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਬਦ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਜਲੂਸ ਦੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਸਜੇ ਹੋਏ ਬਿਬਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਜਨਤਕ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2025 ਵਿੱਚ 350ਵੇਂ ਸ਼ਹੀਦੀ ਸਮਾਗਮ ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਿਬਾਨਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਸੀਸ ਭੇਟ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕੀਤਾ।
दिल्ली की शहादत के बाद भाई जैता जी गुरु तेग बहादुर साहिब जी के पवित्र शीश को पंजाब के सिख केंद्र की ओर ले गए।
सिख विश्वकोश की कीरतपुर साहिब प्रविष्टि दर्ज करती है कि शीश 16 नवंबर 1675 को कीरतपुर लाया गया। गुरु गोबिंद सिंह जी उसे ग्रहण करने चक्क नानकी से आए।
बिबानगढ़ साहिब उस स्थान को चिह्नित करता है जहाँ पवित्र शीश को एक सजे हुए बिबान पर रखा गया, इससे पहले कि संगत पवित्र शबद पढ़ती हुई जुलूस के साथ आनंदपुर की ओर आगे बढ़ी।
यह स्थल आज भी एक सक्रिय सार्वजनिक स्मारक है। 2025 में 350वीं शहादत शताब्दी के लिए पंजाब सरकार की तैयारियों में गुरुद्वारा बिबानगढ़ साहिब को स्पष्ट रूप से आनंदपुर के गुरुद्वारा सीस गंज साहिब तक जाने वाले सीस भेंट नगर कीर्तन का आरंभ स्थल बताया गया।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Bhai Jaita Ji brought the sacred head of Guru Tegh Bahadur Sahib Ji to Kiratpur, where Guru Gobind Singh Ji and the sangat received it and prepared the ceremonial procession onward to Anandpur.
ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਕੀਰਤਪੁਰ ਲਿਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਦੇ ਰਸਮੀ ਜਲੂਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ।
भाई जैता जी गुरु तेग बहादुर साहिब जी का पवित्र शीश कीरतपुर लाए, जहाँ गुरु गोबिंद सिंह जी और संगत ने उसे ग्रहण किया और आनंदपुर की ओर आगे के औपचारिक जुलूस की तैयारी की।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji; Guru Gobind Singh Ji; Bhai Jaita Ji / Bhai Jivan Singh Ji; Kiratpur and Anandpur Sikh sangats.
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ / ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਕੀਰਤਪੁਰ ਅਤੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ।
गुरु तेग बहादुर साहिब जी; गुरु गोबिंद सिंह जी; भाई जैता जी / भाई जीवन सिंह जी; कीरतपुर और आनंदपुर की सिख संगतें।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Memorial to the reception of the sacred head and the decorated biban procession.
• Distinct physical shrine from Patalpuri Sahib HG-095 and Manji Sahib HG-328 in Kiratpur.
• Active contemporary commemorative route connection to Sis Ganj Sahib, Anandpur.
• ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਦੀ ਗ੍ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸਜੇ ਹੋਏ ਬਿਬਾਨ ਜਲੂਸ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ।
• ਕੀਰਤਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪਾਤਾਲਪੁਰੀ ਸਾਹਿਬ HG-095 ਅਤੇ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ HG-328 ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਭੌਤਿਕ ਅਸਥਾਨ।
• ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਨਾਲ ਸਰਗਰਮ ਸਮਕਾਲੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਰਾਹ ਦਾ ਸੰਬੰਧ।
• पवित्र शीश के स्वागत और सजे हुए बिबान के जुलूस का स्मारक।
• कीरतपुर के पाताल पुरी साहिब HG-095 और मंजी साहिब HG-328 से अलग भौतिक गुरुद्वारा।
• सीस गंज साहिब, आनंदपुर से जुड़ा सक्रिय समकालीन स्मारक मार्ग।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The historical core is the 1675 reception/staging location. The visible gurdwara is later commemorative architecture; surviving fabric should be dated separately through field/heritage research.
ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੂਲ 1675 ਦੀ ਗ੍ਰਹਿਣ/ਪੜਾਅ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ। ਦਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਅਦ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਹੈ; ਬਚੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਖੇਤਰੀ/ਵਿਰਾਸਤੀ ਖੋਜ ਰਾਹੀਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਤਾਰੀਖ਼ਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ऐतिहासिक केंद्र 1675 का स्वागत/पड़ाव स्थल है। दिखने वाला गुरुद्वारा बाद की स्मारक वास्तुकला है; बचे हुए निर्माण की तिथि क्षेत्रीय/विरासत शोध से अलग से तय की जानी चाहिए।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• 11 Nov 1675: Guru Tegh Bahadur Sahib Ji is martyred in Delhi. • 16 Nov 1675 - source date: The Kiratpur reference records Bhai Jaita Ji arriving with the sacred head and Guru Gobind Singh Ji receiving it. • Nov 1675: The head is placed on a decorated biban and carried onward to Anandpur. • Later period: A gurdwara develops to preserve the reception/procession site. • 2025: Punjab government commemoration planning identifies Bibangarh as the start of the Sees Bhent Nagar Kirtan to Sis Ganj Sahib, Anandpur.
• 11 ਨਵੰਬਰ 1675: ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। • 16 ਨਵੰਬਰ 1675 · ਸਰੋਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼: ਕੀਰਤਪੁਰ ਹਵਾਲਾ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਇਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। • ਨਵੰਬਰ 1675: ਸੀਸ ਨੂੰ ਸਜੇ ਹੋਏ ਬਿਬਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। • ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਗ੍ਰਹਿਣ/ਜਲੂਸ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। • 2025: ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਮਾਗਮ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਬਿਬਾਨਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਸੀਸ ਭੇਟ ਨਗਰ ਕੀਰਤਨ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ।
• 11 नवंबर 1675: गुरु तेग बहादुर साहिब जी दिल्ली में शहीद होते हैं। • 16 नवंबर 1675 - स्रोत तिथि: कीरतपुर संदर्भ दर्ज करता है कि भाई जैता जी पवित्र शीश लेकर पहुँचते हैं और गुरु गोबिंद सिंह जी उसे ग्रहण करते हैं। • नवंबर 1675: शीश को सजे हुए बिबान पर रखकर आगे आनंदपुर ले जाया जाता है। • बाद का काल: स्वागत/जुलूस स्थल को सुरक्षित रखने के लिए एक गुरुद्वारा विकसित होता है। • 2025: पंजाब सरकार की स्मारक योजना बिबानगढ़ को आनंदपुर के सीस गंज साहिब तक जाने वाले सीस भेंट नगर कीर्तन का आरंभ बताती है।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-118 - Sis Ganj Sahib, Delhi (martyrdom site)
• HG-338 - Sis Ganj Sahib, Anandpur (sacred-head cremation site)
• HG-095 - Patalpuri Sahib, Kiratpur (distinct physical shrine; no merge)
• HG-328 - Manji Sahib / Bibi Rup Kaur, Kiratpur (distinct physical shrine; no merge)
• Guru Tegh Bahadur Sakhi collection: Bhai Jaita Ji carries Guru Sahib’s sacred head to Punjab.
• HG-118 · ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ, ਦਿੱਲੀ (ਸ਼ਹੀਦੀ ਅਸਥਾਨ)
• HG-338 · ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ, ਅਨੰਦਪੁਰ (ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਦੇ ਸਸਕਾਰ ਦਾ ਅਸਥਾਨ)
• HG-095 · ਪਾਤਾਲਪੁਰੀ ਸਾਹਿਬ, ਕੀਰਤਪੁਰ (ਵੱਖਰਾ ਭੌਤਿਕ ਅਸਥਾਨ; ਕੋਈ ਮਿਲਾਵਟ ਨਹੀਂ)
• HG-328 · ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ / ਬੀਬੀ ਰੂਪ ਕੌਰ, ਕੀਰਤਪੁਰ (ਵੱਖਰਾ ਭੌਤਿਕ ਅਸਥਾਨ; ਕੋਈ ਮਿਲਾਵਟ ਨਹੀਂ)
• ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਖੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ: ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਪੰਜਾਬ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
• HG-118 - सीस गंज साहिब, दिल्ली (शहादत स्थल)
• HG-338 - सीस गंज साहिब, आनंदपुर (पवित्र शीश के अंतिम संस्कार का स्थल)
• HG-095 - पाताल पुरी साहिब, कीरतपुर (अलग भौतिक गुरुद्वारा; विलय नहीं)
• HG-328 - मंजी साहिब / बीबी रूप कौर, कीरतपुर (अलग भौतिक गुरुद्वारा; विलय नहीं)
• गुरु तेग बहादुर साखी संग्रह: भाई जैता जी गुरु साहिब का पवित्र शीश पंजाब लाते हैं।
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Visitors can treat Bibangarh Sahib as the Kiratpur waypoint in the shaheedi route. Pothi should verify the precise road/entrance pin and keep it distinct from other Kiratpur shrines clustered nearby.
ਦਰਸ਼ਕ ਬਿਬਾਨਗੜ੍ਹ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਜੋਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸੜਕ/ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪਿੰਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੇ ਹੋਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
दर्शक बिबानगढ़ साहिब को शहीदी मार्ग के कीरतपुर पड़ाव के रूप में देख सकते हैं। पोथी को सटीक सड़क/प्रवेश स्थान की पुष्टि करनी चाहिए और इसे पास ही गुच्छे में स्थित कीरतपुर के अन्य गुरुद्वारों से अलग रखना चाहिए।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• The exact 16 November arrival date is source-specific; retain attribution rather than presenting it as uncontested universal chronology.
• “Biban” refers to the decorated bier/hearse tradition and explains the shrine’s name; transliterations Bibangarh/Biban Garh vary.
• Current government commemoration confirms the site’s living public role but does not itself prove every seventeenth-century narrative detail.
• 16 ਨਵੰਬਰ ਦੀ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸਹੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਸਰੋਤ-ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਰਵਿਵਾਦ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਕਾਲ-ਕ੍ਰਮ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਹਵਾਲਾ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੋ।
• "ਬਿਬਾਨ" ਸਜੀ ਹੋਈ ਅਰਥੀ/ਪਾਲਕੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਲਿਪੀਅੰਤਰਣ ਬਿਬਾਨਗੜ੍ਹ/ਬਿਬਾਨ ਗੜ੍ਹ ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
• ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਾਗਮ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਜਨਤਕ ਭੂਮਿਕਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਖ਼ੁਦ ਹਰ ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਕਥਾ ਵੇਰਵੇ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
• 16 नवंबर की सटीक आगमन तिथि स्रोत विशेष है; इसे निर्विवाद सार्वभौमिक कालक्रम के रूप में प्रस्तुत करने के बजाय स्रोत का उल्लेख बनाए रखें।
• “बिबान” सजी हुई अर्थी की परंपरा को दर्शाता है और गुरुद्वारे के नाम की व्याख्या करता है; बिबानगढ़/बिबान गढ़ जैसे लिप्यंतरण भिन्न होते हैं।
• वर्तमान सरकारी स्मरणोत्सव इस स्थल की जीवंत सार्वजनिक भूमिका की पुष्टि करता है, पर वह स्वयं सत्रहवीं सदी के हर कथात्मक विवरण को प्रमाणित नहीं करता।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - Kiratpur Sahib - https://www.thesikhencyclopedia.com/kiratpur-sahib/2. Rupnagar District Administration - Shaheedi Shatabdi preparations, 13 Nov 2025 - https://rupnagar.nic.in/chief-secretary-punjab-shri-k-a-p-sinha-reviews-preparations-for-the-shaheedi-shatabdi-samagam-at-sri-anandpur-sahib/3. The Sikh Encyclopedia - Guru Tegh Bahadur - https://www.thesikhencyclopedia.com/tegh-bahadur-guru/