HG-358
Gurdwara Pakki Sangat, Mungerਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੱਕੀ ਸੰਗਤ, ਮੁੰਗੇਰGurdwara Pakki Sangat, Munger
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੱਕੀ ਸੰਗਤ, ਮੁੰਗੇਰ
Munger, Bihar, Indiaਮੁੰਗੇਰ, ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤमुंगेर, बिहार, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Tegh Bahadur Sahib Ji; Munger Sikh sangat; Guru Gobind Singh Ji birth-news connectionਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਮੁੰਗੇਰ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ; ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ-ਸਮਾਚਾਰ ਦਾ ਸੰਬੰਧगुरु तेग बहादुर साहिब जी; मुंगेर की सिख संगत; गुरु गोबिंद सिंह जी के जन्म-समाचार का संबंध
- Periodਸਮਾਂकाल
- Guru Tegh Bahadur eastern mission, 1666; rebuilding after the 1934 Bihar-Nepal earthquakeਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਦਾ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਕਾਰਜ, 1666; 1934 ਦੇ ਬਿਹਾਰ-ਨੇਪਾਲ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀगुरु तेग बहादुर का पूर्वी मिशन, 1666; 1934 के बिहार-नेपाल भूकंप के बाद पुनर्निर्माण
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Guru residence / historical sangat / eastern mission haltਗੁਰੂ ਨਿਵਾਸ · ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਗਤ · ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਪੜਾਅगुरु निवास / ऐतिहासिक संगत / पूर्वी मिशन का पड़ाव
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Historical gurdwara. Standard reference records rebuilding in 1934-35; its custodial description is old and must not be treated as current without re-verification.ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ। ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲਾ ਰਿਕਾਰਡ 1934 ਤੋਂ 1935 ਵਿੱਚ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦਾ ਸੇਵਾ-ਸੰਭਾਲ ਵਰਣਨ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੜ-ਪੜਤਾਲ ਬਿਨਾ ਮੌਜੂਦਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।ऐतिहासिक गुरुद्वारा। मानक संदर्भ-ग्रंथ 1934-35 में पुनर्निर्माण दर्ज करते हैं; उनका सेवादारी-विवरण पुराना है और पुनः सत्यापन के बिना वर्तमान नहीं माना जाना चाहिए।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Standard reference gives Munger locality near old fort; exact entrance pin pending Pothi map verification.
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Munger, historically written Monghyr or Mungher, is the eastern-route city where Guru Tegh Bahadur Sahib Ji stayed in 1666 and received news of the birth of his son Gobind Das at Patna. The surviving memorial is known as Gurdwara Pakki Sangat.
ਮੁੰਗੇਰ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੋਂਘਯਰ ਜਾਂ ਮੁੰਘੇਰ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਪੂਰਬੀ-ਰਾਹ ਵਾਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ 1666 ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਵਿਖੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ। ਬਚੀ ਹੋਈ ਯਾਦਗਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੱਕੀ ਸੰਗਤ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
मुंगेर, जिसे ऐतिहासिक रूप से मोंघीर या मुंघेर लिखा जाता था, पूर्वी मार्ग का वह नगर है जहाँ गुरु तेग बहादुर साहिब जी 1666 में ठहरे और जहाँ उन्हें पटना में अपने पुत्र गोबिंद दास के जन्म का समाचार मिला। बचा हुआ स्मारक गुरुद्वारा पक्की संगत के नाम से जाना जाता है।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
Munger connects the Patna household with the Guru's continuing journey east. It is one of the strongest Bihar route shrines because standard reference literature names the shrine, its location near the old fort and its rebuilding history.
ਮੁੰਗੇਰ ਪਟਨਾ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਰੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਹਾਰ ਦੇ ਰਾਹ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲਾ ਸਾਹਿਤ ਅਸਥਾਨ, ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੇੜੇ ਇਸ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
मुंगेर पटना के घराने को गुरु जी की आगे बढ़ती यात्रा से जोड़ता है। यह बिहार के सबसे प्रबल मार्ग-तीर्थों में से एक है, क्योंकि मानक संदर्भ-साहित्य इस तीर्थ का नाम, पुराने किले के पास इसका स्थान और इसके पुनर्निर्माण का इतिहास बताता है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
The Sikh Encyclopedia records that Guru Tegh Bahadur Sahib Ji stayed at Monghyr during his tour of the eastern districts in 1666. Major biographical accounts place him here when news arrived from Patna that Gobind Das, later Guru Gobind Singh Ji, had been born.
The commemorative shrine is called Gurdwara Pakki Sangat in the bazar area near the old fort. Its older building was seriously damaged in the 1934 earthquake and reconstructed in 1934-35.
The reference describes a rectangular flat-roofed room with a front verandah. A bedstead and pillow are displayed as relics said to have been used by the Guru. Those objects should be described as traditional relics unless provenance research provides stronger evidence.
ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ 1666 ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਮੋਂਘਯਰ ਵਿਖੇ ਠਹਿਰਾਅ ਕੀਤਾ। ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੀਵਨੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ ਪਟਨਾ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰ ਆਈ ਕਿ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ, ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ, ਦਾ ਜਨਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਸਥਾਨ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਨੇੜੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪੱਕੀ ਸੰਗਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ 1934 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਵਿੱਚ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ 1934 ਤੋਂ 1935 ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਗਈ।
ਹਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦਲਾਨ ਵਾਲੇ ਆਇਤਾਕਾਰ ਸਮਤਲ-ਛੱਤ ਵਾਲੇ ਕਮਰੇ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਮੰਜਾ ਅਤੇ ਸਿਰਹਾਣਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਵਸਤਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਯਾਦਗਾਰੀ ਵਸਤਾਂ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕਤਾ ਖੋਜ ਵੱਧ ਪੁਖਤਾ ਸਬੂਤ ਨਾ ਦੇਵੇ।
सिख विश्वकोश दर्ज करता है कि गुरु तेग बहादुर साहिब जी 1666 में पूर्वी ज़िलों के दौरे के दौरान मोंघीर में ठहरे। प्रमुख जीवनी-वृत्तांत उन्हें यहीं बताते हैं जब पटना से समाचार आया कि गोबिंद दास, जो आगे चलकर गुरु गोबिंद सिंह जी हुए, का जन्म हो गया है।
स्मारक तीर्थ का नाम गुरुद्वारा पक्की संगत है, जो पुराने किले के पास बाज़ार क्षेत्र में है। इसका पुराना भवन 1934 के भूकंप में बुरी तरह क्षतिग्रस्त हुआ और 1934-35 में फिर से बनाया गया।
संदर्भ-ग्रंथ सामने बरामदे वाले एक आयताकार सपाट छत के कमरे का वर्णन करता है। यहाँ एक पलंग और तकिया अवशेष के रूप में प्रदर्शित हैं, जिनके बारे में कहा जाता है कि गुरु जी ने उनका उपयोग किया था। जब तक स्रोत-अनुसंधान अधिक ठोस प्रमाण न दे, इन वस्तुओं को पारंपरिक अवशेष ही कहा जाना चाहिए।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji stayed at Munger during the eastern mission, strengthened the local sangat and received news of the birth of Gobind Das at Patna.
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਕਾਰਜ ਦੌਰਾਨ ਮੁੰਗੇਰ ਵਿਖੇ ਠਹਿਰੇ, ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਟਨਾ ਵਿਖੇ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।
गुरु तेग बहादुर साहिब जी पूर्वी मिशन के दौरान मुंगेर में ठहरे, स्थानीय संगत को दृढ़ किया और पटना में गोबिंद दास के जन्म का समाचार पाया।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji; newborn Gobind Das / Guru Gobind Singh Ji; Munger Sikh sangat.
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਨਵਜੰਮੇ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ / ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਮੁੰਗੇਰ ਦੀ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ।
गुरु तेग बहादुर साहिब जी; नवजात गोबिंद दास / गुरु गोबिंद सिंह जी; मुंगेर की सिख संगत।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Pakki Sangat shrine near the old fort/bazar area.
• 1934-35 reconstruction after earthquake damage.
• Traditional bedstead and pillow relics described in standard reference literature.
• ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲ੍ਹੇ/ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੇਤਰ ਨੇੜੇ ਪੱਕੀ ਸੰਗਤ ਅਸਥਾਨ।
• ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1934 ਤੋਂ 1935 ਦੀ ਮੁੜ-ਉਸਾਰੀ।
• ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲਾ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਮੰਜਾ ਅਤੇ ਸਿਰਹਾਣਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਵਸਤਾਂ।
• पुराने किले और बाज़ार क्षेत्र के पास पक्की संगत तीर्थ।
• भूकंप की क्षति के बाद 1934-35 का पुनर्निर्माण।
• मानक संदर्भ-साहित्य में वर्णित पारंपरिक पलंग और तकिया अवशेष।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The Guru-period lodging or sangat site predates the current structure. The documented building was reconstructed after the 1934 earthquake.
ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਜਾਂ ਸੰਗਤ ਅਸਥਾਨ ਮੌਜੂਦਾ ਢਾਂਚੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਇਮਾਰਤ 1934 ਦੇ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਗਈ ਸੀ।
गुरु-कालीन ठहराव या संगत-स्थल वर्तमान संरचना से पुराना है। प्रलेखित भवन 1934 के भूकंप के बाद फिर से बनाया गया था।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• 1666: Guru Tegh Bahadur Sahib Ji stays at Munger during the eastern mission. • Late 1666: The Guru receives news of Gobind Das's birth at Patna. • Before 1934: An established Pakki Sangat memorial shrine exists at the site. • 1934-35: Earthquake-damaged building is reconstructed. • Present research state: Historical shrine retained; exact current management/access requires verification.
• 1666: ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਪੂਰਬੀ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਕਾਰਜ ਦੌਰਾਨ ਮੁੰਗੇਰ ਵਿਖੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ। • 1666 ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ: ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਪਟਨਾ ਵਿਖੇ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। • 1934 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ: ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸਥਾਪਤ ਪੱਕੀ ਸੰਗਤ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਸਥਾਨ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। • 1934 ਤੋਂ 1935: ਭੂਚਾਲ ਨਾਲ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਈ ਇਮਾਰਤ ਮੁੜ ਉਸਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। • ਵਰਤਮਾਨ ਖੋਜ ਸਥਿਤੀ: ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ; ਸਹੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ/ਪਹੁੰਚ ਦੀ ਪੜਤਾਲ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।
• 1666: गुरु तेग बहादुर साहिब जी पूर्वी मिशन के दौरान मुंगेर में ठहरते हैं। • 1666 के अंत में: गुरु जी को पटना में गोबिंद दास के जन्म का समाचार मिलता है। • 1934 से पहले: स्थल पर एक स्थापित पक्की संगत स्मारक तीर्थ मौजूद है। • 1934-35: भूकंप से क्षतिग्रस्त भवन फिर से बनाया जाता है। • वर्तमान शोध-स्थिति: ऐतिहासिक तीर्थ बरकरार; वर्तमान प्रबंधन और पहुँच का सत्यापन आवश्यक।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-004 - Patna Sahib, where Gobind Das was born.
• HG-354 - Prayagraj Pakki Sangat. Same descriptive name, different city and physical site.
• HG-359 - Bhagalpur, onward route stop.
• Guru Tegh Bahadur Sakhi collection: eastern journey and news of Guru Gobind Singh Ji's birth.
• HG-004 · ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ, ਜਿੱਥੇ ਗੋਬਿੰਦ ਦਾਸ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ।
• HG-354 · ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਪੱਕੀ ਸੰਗਤ। ਇੱਕੋ ਵਰਣਨਾਤਮਕ ਨਾਮ, ਵੱਖਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਵੱਖਰਾ ਭੌਤਿਕ ਅਸਥਾਨ।
• HG-359 · ਭਾਗਲਪੁਰ, ਅੱਗੇ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਪੜਾਅ।
• ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਖੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ: ਪੂਰਬੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਖ਼ਬਰ।
• HG-004 · पटना साहिब, जहाँ गोबिंद दास का जन्म हुआ।
• HG-354 · प्रयागराज पक्की संगत। वही वर्णनात्मक नाम, पर अलग नगर और अलग भौतिक स्थल।
• HG-359 · भागलपुर, आगे का मार्ग-पड़ाव।
• गुरु तेग बहादुर साखी संग्रह: पूर्वी यात्रा और गुरु गोबिंद सिंह जी के जन्म का समाचार।
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Pothi should show the historic Bazar/old-fort locality but keep current management and exact entrance pin pending until field or official verification. Traditional relics should be labelled as such.
ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਾਜ਼ਾਰ/ਪੁਰਾਣੇ-ਕਿਲ੍ਹੇ ਵਾਲਾ ਇਲਾਕਾ ਵਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਸਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਬਿੰਦੂ ਖੇਤਰੀ ਜਾਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੜਤਾਲ ਤੱਕ ਬਕਾਇਆ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਯਾਦਗਾਰੀ ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੇਬਲ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
पोथी को ऐतिहासिक बाज़ार और पुराने किले का इलाका दिखाना चाहिए, पर वर्तमान प्रबंधन और सटीक प्रवेश-बिंदु क्षेत्रीय या आधिकारिक सत्यापन तक लंबित रखने चाहिए। पारंपरिक अवशेषों को उसी रूप में चिह्नित किया जाना चाहिए।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• New permanent record HG-358.
• Munger / Monghyr / Mungher aliases should all be indexed.
• Never merge this Pakki Sangat with HG-354 Prayagraj Pakki Sangat.
• The standard reference's statement about Brahman custodians is historical and may be outdated.
• ਨਵਾਂ ਸਥਾਈ ਰਿਕਾਰਡ HG-358।
• ਮੁੰਗੇਰ / ਮੋਂਘਯਰ / ਮੁੰਘੇਰ ਉਪ-ਨਾਵਾਂ ਸਾਰੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕੀਤੇ ਜਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
• ਇਸ ਪੱਕੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਕਦੇ HG-354 ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ ਪੱਕੀ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲਾਓ।
• ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲੇ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਕਥਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
• नया स्थायी अभिलेख HG-358।
• मुंगेर / मोंघीर / मुंघेर, सभी उपनाम अनुक्रमित होने चाहिए।
• इस पक्की संगत को HG-354 प्रयागराज पक्की संगत के साथ कभी न मिलाएँ।
• मानक संदर्भ-ग्रंथ का ब्राह्मण सेवादारों के बारे में कथन ऐतिहासिक है और पुराना पड़ चुका हो सकता है।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - Monghyr - https://www.thesikhencyclopedia.com/monghyr/2. The Sikh Encyclopedia - Guru Tegh Bahadur - https://www.thesikhencyclopedia.com/tegh-bahadur-guru/3. SikhiWiki - Gurdwara Pakki Sangat, Munger - https://www.sikhiwiki.org/index.php/Gurdwara_Guru_Tegh_Bahadur%2C_Munger