HG-884
Gurdwara Guru Nanak Ghat, Nizamabadਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ, ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦGurdwara Guru Nanak Ghat, Nizamabad
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ, ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ
Azamgarh, Uttar Pradesh, Indiaਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤआजमगढ़, उत्तर प्रदेश, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Nanak Dev Ji, eastern udasi tradition; local Nizamabad sangat. Anand Bagh across the Tamsa is an associated sacred landscape.ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ, ਪੂਰਬੀ ਉਦਾਸੀ ਰਵਾਇਤ; ਸਥਾਨਕ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਸੰਗਤ। ਤਮਸਾ ਦੇ ਪਾਰ ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ ਇੱਕ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ।गुरु नानक देव जी, पूर्वी उदासी परंपरा; स्थानीय निजामाबाद संगत। तमसा के पार आनंद बाग एक संबद्ध पवित्र भू-परिदृश्य है।
- Periodਸਮਾਂकाल
- Guru Nanak eastern-journey tradition; later named gurdwara/ghat memorialਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਰਵਾਇਤ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਗੁਰਦੁਆਰਾ/ਘਾਟ ਯਾਦਗਾਰगुरु नानक पूर्वी-यात्रा परंपरा; बाद का नामित गुरुद्वारा · घाट स्मारक
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Named historical gurdwara / riverbank memorial ghatਨਾਮ ਵਾਲਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ / ਦਰਿਆ-ਕੰਢਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਘਾਟनामित ऐतिहासिक गुरुद्वारा · नदी-तट स्मारक घाट
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Named historical memorial retained; separate entrance/management not yet field-verifiedਨਾਮ ਵਾਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦਗਾਰ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ; ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਦੁਆਰ/ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਜੇ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਪੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆनामित ऐतिहासिक स्मारक सुरक्षित रखा गया; अलग प्रवेश और प्रबंधन अभी क्षेत्र में सत्यापित नहीं
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Pending exact Guru Nanak Ghat entrance. Do not use HG-668 Charan Paduka or generic riverbank proxy.
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
HG-884 protects the separately named Guru Nanak Ghat memorial on the Tamsa riverbank at Nizamabad. Sikh reference sources explicitly describe “Gurdwara Guru Nanak Ghat” on the bank of the Tamsa, while the Government of Azamgarh separately describes Anand Bagh on the opposite bank as a landscape transformed in the Guru Nanak tradition. The principal Charan Paduka shrine already has HG-668, so Batch 37 does not duplicate it.
HG-884 ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਤਮਸਾ ਦਰਿਆ-ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਵੱਖਰੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਹਵਾਲਾ-ਸਰੋਤ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਮਸਾ ਦੇ ਕੰਢੇ “ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ” ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰ ਵਾਲੇ ਕੰਢੇ ਦਾ ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਰਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਚਰਨ ਪਾਦੁਕਾ ਅਸਥਾਨ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ HG-668 ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਬੈਚ 37 ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।
HG-884 निजामाबाद में तमसा के तट पर अलग से नामित गुरु नानक घाट स्मारक की रक्षा करता है। सिख संदर्भ स्रोत स्पष्ट रूप से तमसा के किनारे “Gurdwara Guru Nanak Ghat” (गुरुद्वारा गुरु नानक घाट) का वर्णन करते हैं, जबकि आजमगढ़ सरकार अलग से दूसरे तट के आनंद बाग को गुरु नानक परंपरा में बदले हुए भू-परिदृश्य के रूप में बताती है। प्रमुख चरण पादुका स्थान को पहले ही HG-668 मिल चुका है, इसलिए बैच 37 उसकी नकल नहीं करता।
Historical Significanceਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾऐतिहासिक महत्ता
This record resolves the old Nizamabad HOLD by using one-physical-site control more carefully: Charan Paduka is one established gurdwara, Guru Nanak Ghat is a separately named riverbank memorial, and Anand Bagh is a linked sacred landscape rather than a third gurdwara. This produces a more accurate heritage graph without multiplying IDs for every local tradition.
ਇਹ ਰਿਕਾਰਡ ਪੁਰਾਣੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ HOLD ਨੂੰ ਇੱਕ-ਭੌਤਿਕ-ਸਥਾਨ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵਰਤ ਕੇ ਹੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਚਰਨ ਪਾਦੁਕਾ ਇੱਕ ਸਥਾਪਿਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ ਵੱਖਰੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ-ਕੰਢਾ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ ਤੀਜਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਰ ਸਥਾਨਕ ਰਵਾਇਤ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ID ਬਣਾਏ ਬਿਨਾਂ ਵਧੇਰੇ ਸਹੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਖ਼ਾਕਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
यह अभिलेख एक-भौतिक-स्थल नियंत्रण को अधिक सावधानी से लागू करके पुरानी निजामाबाद रोक को हल करता है: चरण पादुका एक स्थापित गुरुद्वारा है, गुरु नानक घाट अलग से नामित नदी-तट स्मारक है, और आनंद बाग तीसरा गुरुद्वारा नहीं बल्कि उससे जुड़ा पवित्र भू-परिदृश्य है। इससे हर स्थानीय परंपरा के लिए पहचान संख्याएँ बढ़ाए बिना अधिक सटीक विरासत-ढाँचा बनता है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
Nizamabad is an established Sikh historical centre associated with Guru Nanak and Guru Tegh Bahadur. The principal Charan Paduka shrine, already protected as HG-668, preserves the town’s major gurdwara complex and manuscript/relic tradition. Separate Sikh reference descriptions state that Gurdwara Guru Nanak Ghat is located on the bank of the Tamsa River and associate it with Guru Nanak’s visit. The Government of Azamgarh describes a dry tract on the opposite bank that became known as Anandbagh in the same tradition. Because the ghat is independently named as a gurdwara/memorial, it receives HG-884; because Anand Bagh is described as landscape rather than a separately evidenced institution, it remains a cross-link only.
ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਸਥਾਪਿਤ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਮੁੱਖ ਚਰਨ ਪਾਦੁਕਾ ਅਸਥਾਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ HG-668 ਵਜੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਅਤੇ ਹੱਥ-ਲਿਖਤ/ਵਸਤ ਰਵਾਇਤ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ। ਵੱਖਰੇ ਸਿੱਖ ਹਵਾਲਾ-ਵਰਣਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ ਤਮਸਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰ ਵਾਲੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਇੱਕ ਸੁੱਕੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉਸੇ ਰਵਾਇਤ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦਬਾਗ਼ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਗਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਘਾਟ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ/ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਨਾਮ-ਜ਼ਦ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ HG-884 ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਥਾਂ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਸ-ਲਿੰਕ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
निजामाबाद गुरु नानक जी और गुरु तेग बहादुर जी से जुड़ा एक स्थापित सिख ऐतिहासिक केंद्र है। प्रमुख चरण पादुका स्थान, जो पहले से HG-668 के रूप में सुरक्षित है, कस्बे के बड़े गुरुद्वारा परिसर तथा पांडुलिपि · अवशेष परंपरा को सहेजता है। अलग सिख संदर्भ विवरण बताते हैं कि गुरुद्वारा गुरु नानक घाट तमसा नदी के तट पर स्थित है और उसे गुरु नानक जी के आगमन से जोड़ते हैं। आजमगढ़ सरकार दूसरे तट के एक सूखे क्षेत्र का वर्णन करती है, जो इसी परंपरा में आनंदबाग (Anandbagh) नाम से जाना जाने लगा। चूँकि घाट को स्वतंत्र रूप से एक गुरुद्वारे · स्मारक के नाम से पुकारा जाता है, उसे HG-884 दिया जाता है; और चूँकि आनंद बाग को अलग से प्रमाणित संस्था के बजाय भू-परिदृश्य बताया गया है, वह केवल क्रॉस-लिंक बना रहता है।
What Happened Here / Tradition LayerWhat Happened Here / Tradition Layerयहाँ क्या हुआ / परंपरा स्तर
Tradition associates the Tamsa riverbank with Guru Nanak’s stay and a local revival story involving Ram Niwaj Kayasth. The opposite-bank Anand Bagh tradition says barren land became green by the Guru’s touch. These devotional narratives remain tradition layers and are not required to prove the historical existence of the named ghat memorial.
ਰਵਾਇਤ ਤਮਸਾ ਦਰਿਆ-ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਠਹਿਰਾਅ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨਿਵਾਜ ਕਾਯਸਥ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਪੁਨਰ-ਜਾਗ੍ਰਿਤੀ ਕਥਾ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਪਾਰ ਵਾਲੇ ਕੰਢੇ ਦੀ ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ ਰਵਾਇਤ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਛੋਹ ਨਾਲ ਬੰਜਰ ਜ਼ਮੀਨ ਹਰੀ-ਭਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਸ਼ਰਧਾਮਈ ਕਥਾਵਾਂ ਰਵਾਇਤ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਘਾਟ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹੋਂਦ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ।
परंपरा तमसा के तट को गुरु नानक जी के ठहराव और राम निवाज कायस्थ से जुड़ी एक स्थानीय पुनर्जीवन कथा से जोड़ती है। दूसरे तट की आनंद बाग परंपरा कहती है कि गुरु जी के स्पर्श से बंजर भूमि हरी हो गई। ये श्रद्धा कथाएँ परंपरा परतें ही रहती हैं और नामित घाट स्मारक के ऐतिहासिक अस्तित्व को सिद्ध करने के लिए आवश्यक नहीं हैं।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Nanak Dev Ji; Guru Tegh Bahadur Ji belongs to the wider Nizamabad historical cluster primarily protected at HG-668; Bawa Kripa Dayal Singh, Sadho Singh and Bawa Sumer Singh are connected to the later Nizamabad missionary centre/Charan Paduka lineage and should not automatically be assigned as founders of HG-884.
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ; ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ HG-668 ਵਿਖੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ; ਬਾਵਾ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦਯਾਲ ਸਿੰਘ, ਸਾਧੂ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਬਾਵਾ ਸੁਮੇਰ ਸਿੰਘ ਬਾਅਦ ਦੇ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੇਂਦਰ/ਚਰਨ ਪਾਦੁਕਾ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ HG-884 ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
गुरु नानक देव जी; गुरु तेग बहादुर जी व्यापक निजामाबाद ऐतिहासिक समूह से संबंधित हैं, जिसकी रक्षा मुख्यतः HG-668 पर होती है; बावा कृपा दयाल सिंह, साधो सिंह और बावा सुमेर सिंह बाद के निजामाबाद प्रचार केंद्र · चरण पादुका वंश-परंपरा से जुड़े हैं और उन्हें अपने आप HG-884 का संस्थापक नहीं मान लेना चाहिए।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
Named riverbank ghat memorial on the Tamsa. Exact masonry age, present gurdwara room, signage, ownership boundary and separate management structure remain to be surveyed. Anand Bagh across the river is a landscape feature linked to the sacred geography.
ਤਮਸਾ ਉੱਤੇ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ-ਕੰਢਾ ਘਾਟ ਯਾਦਗਾਰ। ਬਿਲਕੁਲ ਚਿਣਾਈ ਦੀ ਉਮਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਕਮਰਾ, ਸਾਈਨੇਜ, ਮਾਲਕੀਅਤ ਹੱਦ ਅਤੇ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਢਾਂਚਾ ਅਜੇ ਸਰਵੇਖਣ ਹੋਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਗੋਲ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ।
तमसा पर नामित नदी-तट घाट स्मारक। चिनाई की सटीक आयु, वर्तमान गुरुद्वारा कक्ष, सूचना-पट्ट, स्वामित्व सीमा और अलग प्रबंधन ढाँचे का सर्वेक्षण अभी बाकी है। नदी के पार आनंद बाग पवित्र भूगोल से जुड़ी एक भू-परिदृश्य विशेषता है।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The exact current boundary between the Guru Nanak Ghat memorial and the wider Charan Paduka/Nizamabad complex has not been field-mapped. HG-884 protects the named ghat institution while forbidding use of HG-668 coordinates or a generic Tamsa pin as a substitute.
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ ਯਾਦਗਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਰਨ ਪਾਦੁਕਾ/ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਮੌਜੂਦਾ ਹੱਦ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਨਕਸ਼ਾ-ਬੱਧ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। HG-884 ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਘਾਟ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ HG-668 ਦੇ ਧੁਰੇ (ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ) ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਆਮ ਤਮਸਾ ਪਿੰਨ ਨੂੰ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਮਨਾਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
गुरु नानक घाट स्मारक और व्यापक चरण पादुका · निजामाबाद परिसर के बीच की वर्तमान सटीक सीमा का क्षेत्र-मानचित्रण नहीं हुआ है। HG-884 नामित घाट संस्था की रक्षा करता है और साथ ही HG-668 के निर्देशांक या किसी सामान्य तमसा पिन को उसके स्थान पर उपयोग करने से रोकता है।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• Early 16th century: Guru Nanak’s eastern journey tradition places him at Nizamabad and the Tamsa riverbank. • Later Sikh institutional period: Nizamabad develops as a Sikh missionary centre; the principal Charan Paduka shrine becomes the major managed institution. • Modern reference layer: Sikh sources separately name Gurdwara Guru Nanak Ghat on the Tamsa and Anand Bagh across the river. • 2026 official district description: Azamgarh district tourism page continues to describe the Nizamabad Guru Nanak/Guru Tegh Bahadur heritage and Anandbagh tradition. • Phase 4 Batch 37: Guru Nanak Ghat admitted as HG-884; Anand Bagh retained as linked landscape, no new ID.
• 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਮੁੱਢ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸਫ਼ਰ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਤਮਸਾ ਦਰਿਆ-ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। • ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਗਤ ਦੌਰ: ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੁੱਖ ਚਰਨ ਪਾਦੁਕਾ ਅਸਥਾਨ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਸੰਸਥਾਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। • ਆਧੁਨਿਕ ਹਵਾਲਾ ਪਰਤ: ਸਿੱਖ ਸਰੋਤ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤਮਸਾ ਉੱਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਪਾਰ ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਨਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। • 2026 ਦਾ ਸਰਕਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵਰਣਨ: ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੈਰ-ਸਪਾਟਾ ਪੰਨਾ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ/ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਆਨੰਦਬਾਗ਼ ਰਵਾਇਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। • ਫੇਜ਼ 4 ਬੈਚ 37: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ HG-884 ਵਜੋਂ ਦਾਖ਼ਲ; ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ ਜੁੜੇ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਬਰਕਰਾਰ, ਕੋਈ ਨਵੀਂ ID ਨਹੀਂ।
• सोलहवीं सदी का आरंभ: गुरु नानक जी की पूर्वी यात्रा परंपरा उन्हें निजामाबाद और तमसा के तट पर रखती है। • बाद का सिख संस्थागत काल: निजामाबाद एक सिख प्रचार केंद्र के रूप में विकसित होता है; प्रमुख चरण पादुका स्थान बड़ी प्रबंधित संस्था बन जाता है। • आधुनिक संदर्भ परत: सिख स्रोत तमसा पर गुरुद्वारा गुरु नानक घाट और नदी के पार आनंद बाग का अलग-अलग नाम लेते हैं। • 2026 का सरकारी जिला विवरण: आजमगढ़ जिले का पर्यटन पृष्ठ निजामाबाद की गुरु नानक · गुरु तेग बहादुर विरासत और आनंदबाग परंपरा का वर्णन करता रहता है। • चरण 4 बैच 37: गुरु नानक घाट HG-884 के रूप में स्वीकार किया गया; आनंद बाग जुड़े भू-परिदृश्य के रूप में रखा गया, कोई नई HG संख्या नहीं।
Related Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित पोथी कड़ियाँ
• HG-668 - Gurdwara Charan Paduka Patshahi Pehli te Nauvin, Nizamabad: principal existing Nizamabad gurdwara; separate physical record.
• Anand Bagh - sacred landscape across the Tamsa; linked to HG-884, no separate HG ID at this stage.
• HG-666 - Brahmakund, Ayodhya: preceding eastern-route anchor.
• HG-803 - lost Guru Nanak platform, Jhusi: downstream/eastward route context.
• HG-668 - ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚਰਨ ਪਾਦੁਕਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਪਹਿਲੀ ਤੇ ਨੌਵੀਂ, ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ: ਮੁੱਖ ਮੌਜੂਦਾ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਗੁਰਦੁਆਰਾ; ਵੱਖਰਾ ਭੌਤਿਕ ਰਿਕਾਰਡ।
• ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ - ਤਮਸਾ ਦੇ ਪਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼; HG-884 ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਇਸ ਪੜਾਅ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ HG ID ਨਹੀਂ।
• HG-666 - ਬ੍ਰਹਮਕੁੰਡ, ਅਯੋਧਿਆ: ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪੂਰਬੀ-ਮਾਰਗ ਨੁਕਤਾ।
• HG-803 - ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਥੜ੍ਹਾ, ਝੁੰਸੀ: ਹੇਠਲੇ-ਵਹਾਅ/ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮਾਰਗ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ।
• HG-668 गुरुद्वारा चरण पादुका पातशाही पहिली ते नौवीं, निजामाबाद: निजामाबाद का प्रमुख मौजूदा गुरुद्वारा; अलग भौतिक अभिलेख।
• आनंद बाग तमसा के पार पवित्र भू-परिदृश्य; HG-884 से जुड़ा हुआ, इस समय कोई अलग HG संख्या नहीं।
• HG-666 ब्रह्मकुंड, अयोध्या: पूर्वी मार्ग का पूर्ववर्ती आधार-बिंदु।
• HG-803 झूंसी का लुप्त गुरु नानक चबूतरा: नदी के नीचे की ओर · पूर्व दिशा का मार्ग संदर्भ।
Verified Relics / Manuscripts / Weaponsਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ / ਖਰੜੇ / ਸ਼ਸਤਰप्रमाणित निशानियाँ / पांडुलिपियाँ / शस्त्र
Old manuscripts, weapons and sandals are reported at the Charan Paduka institution and belong under HG-668 unless a source specifically assigns an object to Guru Nanak Ghat. Batch 37 found no independently verified portable relic exclusive to HG-884.
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ, ਸ਼ਸਤਰ ਅਤੇ ਖੜਾਵਾਂ ਚਰਨ ਪਾਦੁਕਾ ਸੰਸਥਾਨ ਵਿਖੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ HG-668 ਹੇਠ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਕਿ ਕੋਈ ਸਰੋਤ ਕਿਸੇ ਵਸਤ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ ਨਾਲ ਨਾ ਜੋੜੇ। ਬੈਚ 37 ਨੂੰ HG-884 ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਚੁੱਕਣਯੋਗ ਵਸਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
पुरानी पांडुलिपियाँ, शस्त्र और खड़ाऊँ चरण पादुका संस्था में बताए जाते हैं और वे HG-668 के अंतर्गत आते हैं, जब तक कोई स्रोत किसी वस्तु को विशेष रूप से गुरु नानक घाट को न सौंपे। बैच 37 को HG-884 के लिए विशिष्ट कोई स्वतंत्र रूप से सत्यापित चल अवशेष नहीं मिला।
Access / Managementਪਹੁੰਚ / ਪ੍ਰਬੰਧपहुँच / प्रबंध
Nizamabad and the Charan Paduka complex are accessible historical destinations, but the exact separate Guru Nanak Ghat entrance and current management were not independently verified. Pothi should withhold a navigation pin for HG-884 until a field/map pass identifies the actual ghat memorial.
ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਅਤੇ ਚਰਨ ਪਾਦੁਕਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਇਤਿਹਾਸਕ ਟਿਕਾਣੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਦੁਆਰ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਪੋਥੀ ਨੂੰ HG-884 ਲਈ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਪਿੰਨ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਰੋਕ ਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਮੌਕਾ/ਨਕਸ਼ਾ ਸਰਵੇਖਣ ਅਸਲੀ ਘਾਟ ਯਾਦਗਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਾ ਕਰ ਲਵੇ।
निजामाबाद और चरण पादुका परिसर तक पहुँचा जा सकने वाले ऐतिहासिक गंतव्य हैं, पर गुरु नानक घाट का अलग प्रवेश और वर्तमान प्रबंधन स्वतंत्र रूप से सत्यापित नहीं हुआ। जब तक क्षेत्र · मानचित्र जाँच वास्तविक घाट स्मारक की पहचान न कर ले, पोथी को HG-884 के लिए नेविगेशन पिन रोक कर रखना चाहिए।
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Visitors can visit the established Nizamabad Sikh heritage centre at Charan Paduka. Pothi should not yet promise that a separately signed/managed Guru Nanak Ghat building can be independently accessed until field verification. Anand Bagh can be shown as associated landscape only after precise mapping.
ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਰਨ ਪਾਦੁਕਾ ਵਿਖੇ ਸਥਾਪਿਤ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕੇਂਦਰ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਅਜੇ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀ ਸਾਈਨ ਵਾਲੀ/ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ ਇਮਾਰਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੌਕੇ ਉੱਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਹੀ ਨਕਸ਼ਾ-ਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਜੁੜੇ ਭੂ-ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
आगंतुक चरण पादुका पर स्थापित निजामाबाद सिख विरासत केंद्र देख सकते हैं। जब तक क्षेत्र-सत्यापन न हो जाए, पोथी को यह वादा नहीं करना चाहिए कि अलग से चिह्नित · प्रबंधित गुरु नानक घाट इमारत तक स्वतंत्र रूप से पहुँचा जा सकता है। आनंद बाग को संबद्ध भू-परिदृश्य के रूप में केवल सटीक मानचित्रण के बाद ही दिखाया जाना चाहिए।
Source Notes / Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ / ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ / मतभेद
The Government of Azamgarh is strong current evidence for Nizamabad’s recognized Sikh heritage and the Anand Bagh tradition. The separate name “Gurdwara Guru Nanak Ghat” is supplied by Sikh gurdwara reference sources. Because the exact independent parcel is not yet mapped, institutional identity is recorded more strongly than navigation certainty.
ਆਜ਼ਮਗੜ੍ਹ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨਿਜ਼ਾਮਾਬਾਦ ਦੀ ਮਾਨਤਾ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਿੱਖ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਬਾਗ਼ ਰਵਾਇਤ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੌਜੂਦਾ ਸਬੂਤ ਹੈ। ਵੱਖਰਾ ਨਾਮ “ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਘਾਟ” ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹਵਾਲਾ-ਸਰੋਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁਤੰਤਰ ਜ਼ਮੀਨ ਅਜੇ ਨਕਸ਼ਾ-ਬੱਧ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਸੰਸਥਾਗਤ ਪਛਾਣ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਦੀ ਯਕੀਨੀਤਾ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
निजामाबाद की मान्यता प्राप्त सिख विरासत और आनंद बाग परंपरा के लिए आजमगढ़ सरकार मजबूत वर्तमान प्रमाण है। अलग नाम “Gurdwara Guru Nanak Ghat” (गुरुद्वारा गुरु नानक घाट) सिख गुरुद्वारा संदर्भ स्रोतों से आता है। चूँकि सटीक स्वतंत्र भूखंड का मानचित्रण अभी नहीं हुआ, इसलिए संस्थागत पहचान को नेविगेशन की निश्चितता से अधिक मजबूती से दर्ज किया गया है।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- • District Azamgarh, Government of Uttar Pradesh, “Nizamabad Charan Paduka Gurudwara”: https://azamgarh.nic.in/tourist-place/nizamabad-charan-paduka-gurudwara/
- • Discover Sikhism, “Gurdwara Sri Charan Paduka Sahib Nizamabad”, separately names Gurdwara Guru Nanak Ghat and Anand Bagh: https://discoversikhism.com/sikh_gurdwaras/gurdwara_sri_charan_paduka_sahib_nizamabad.html
- • SikhiWiki, “Gurudwara Charan Paduka Patshahi 1 te 9 (Nizamabad)”: https://www.sikhiwiki.org/index.php/Gurudwara_Charan_Paduka_Patshahi_1_te_9_%28Nizamabad%29
- • Candidate / control: Decision • Anand Bagh, Nizamabad: CROSS-LINK ONLY • Modern Hirdumal Gurdwara, Pakur: NO MERGE • Modern Sadh Sangat Gurdwara, Pakur: NO MERGE • Baghmari / Dum Dum Chhoti Sangat identity: RESEARCH HOLD • Kalighat Guru Nanak route tradition: ROUTE HOLD
- • Control: Status after Batch 37 • Permanent additions: 4 records: HG-881 through HG-884 • Active / complete total: 810 / 810 • Retired aliases: 74; no new retirements • Highest permanently reserved ID: HG-884 • Next unused permanent ID: HG-885 • Navigation: Verified current address can support later mapping for HG-882 and HG-883; HG-881 and HG-884 remain no-proxy-pin records • Historical-site rule: Lost/unlocated memorial or gurdwara may be permanent when institution/locality is specifically evidenced; current parcel can remain Pending • Guru-visit control: Institution existence, exact Guru visit, present building age, relic provenance and map coordinates remain separate evidence fields
- • Phase 4 Batch 38: Sandila Khatri Tola; Pratap Tahda, Muzaffarpur; third Mahmudabad Estate Sangat; Tarapur Udasin Sangat, recover named institutional branches first.
- • Then: Madhusudan; Ghaswari Gira; Fatuha Nibada, branch-name/toponym recovery under the corrected lost-institution rule.
- • Then: Nirmal old Sikh shrine/manuscript lead and named Hyderabad mutts, with strict duplicate control against HG-829 and existing Hyderabad HG records.
- • Only after named institutional HOLDs are exhausted: return to route-only Himalayan, Odisha, Kerala, Arabia/Gulf and Azerbaijan/Caucasus closure.
- • Pothi Historical Gurdwaras Phase 4 HOLD Master Audit through Batch 35 + HG-862, HG-872 addendum (internal canonical control).
- • Pothi Historical Gurdwaras Phase 4 Batch 36, Bhaker, Surat, Bombay, Sri Lanka Lost Historical Institution Recovery Audit (internal control; HG-881 next unused).
- • SikhiWiki, “Guru Nanak’s travels in Bihar”: https://www.sikhiwiki.org/index.php/Guru_Nanak%E2%80%99s_travels_in_Bihar
- • World Gurudwaras, “Gurdwara Chhoti Sangat, Kolkatta, W. Bengal”: https://www.worldgurudwaras.com/gurdwara-chhoti-sangat-kolkatta-w-bengal/
- • Banglapedia, “Sikhs, The”: https://en.banglapedia.org/index.php?title=Sikhs%2C_The
- • BardhamanOnline, “Religious Places in Bardhaman”: https://www.bardhamanonline.in/guide/bardhaman-religious-spots
- • World Gurudwaras, “Sri Guru Nanak Gurudwara, Burdwan”: https://www.worldgurudwaras.com/sri-guru-nanak-gurudwara-burdwan/
- • District Azamgarh, Government of Uttar Pradesh, “Nizamabad Charan Paduka Gurudwara”: https://azamgarh.nic.in/tourist-place/nizamabad-charan-paduka-gurudwara/
- • Discover Sikhism, “Gurdwara Sri Charan Paduka Sahib Nizamabad”: https://discoversikhism.com/sikh_gurdwaras/gurdwara_sri_charan_paduka_sahib_nizamabad.html
- FINAL CONTROL • 810 ACTIVE / COMPLETE • 74 RETIRED ALIASES • HG-884 RESERVED THROUGH • HG-885 NEXT