HG-075
Gurdwara Sri Nabha Sahib Patshahi Nauvin ate Dasvinਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਭਾ ਸਾਹਿਬ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਵੀਂ ਤੇ ਦਸਵੀਂGurdwara Sri Nabha Sahib Patshahi Nauvin ate Dasvin
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਭਾ ਸਾਹਿਬ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਵੀਂ ਤੇ ਦਸਵੀਂ
Mohali, Punjab, Indiaਮੋਹਾਲੀ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤमोहाली, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Tegh Bahadur Sahib Ji (Sis-route memorial); Bhai Jaita/Bhai Jivan Singh; Dargahi Shah; Guru Gobind Singh Jiਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ (ਸੀਸ-ਰਾਹ ਯਾਦਗਾਰ); ਭਾਈ ਜੈਤਾ/ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ; ਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਾਹ; ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀगुरु तेग बहादुर साहिब जी (सीस-मार्ग स्मारक); भाई जैता · भाई जीवन सिंह; दरगाही शाह; गुरु गोबिंद सिंह जी
- Periodਸਮਾਂकाल
- 1675 martyrdom/Sis route; later Guru Gobind Singh visit; nineteenth-century memorial development1675 ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ/ਸੀਸ ਰਾਹ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਦੀ ਫੇਰੀ; ਉਨ੍ਹੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਵਿਕਾਸ1675 की शहादत · सीस मार्ग; बाद में गुरु गोबिंद सिंह की यात्रा; उन्नीसवीं सदी का स्मारक विकास
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active historical gurdwara listed by SGPCਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ (SGPC) ਦੁਆਰਾ ਸੂਚੀਬੱਧ ਸਰਗਰਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾशिरोमणि कमेटी द्वारा सूचीबद्ध सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Pending exact entrance-pin verification before app publication
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Gurdwara Nabha Sahib commemorates two linked historical layers: Bhai Jaita Ji’s 1675 journey carrying the severed head of Guru Tegh Bahadur Sahib Ji from Delhi toward Anandpur, and the later visit of Guru Gobind Singh Ji to the same locality to meet the Muslim recluse Dargahi Shah. The shrine is therefore both a martyrdom-route memorial and a Tenth-Guru visit site.
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਭਾ ਸਾਹਿਬ ਦੋ ਜੁੜੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਦੀ 1675 ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸੀਸ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁਸਲਿਮ ਫ਼ਕੀਰ ਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਸੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਫੇਰੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਸ਼ਹਾਦਤ-ਰਾਹ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਅਤੇ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਫੇਰੀ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਦੋਵੇਂ ਹੈ।
गुरुद्वारा नाभा साहिब दो जुड़े हुए ऐतिहासिक स्तरों का स्मरण कराता है: 1675 में भाई जैता जी की वह यात्रा जिसमें वे गुरु तेग बहादुर साहिब जी का सीस दिल्ली से आनंदपुर की ओर ले गए, और बाद में गुरु गोबिंद सिंह जी की उसी स्थान पर मुस्लिम फकीर दरगाही शाह से भेंट। इसलिए यह गुरुद्वारा एक शहादत-मार्ग स्मारक और दसवें गुरु का यात्रा स्थल, दोनों है।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
The Sikh Encyclopedia gives a detailed, site-specific account and identifies the shrine by the historical title Sis Asthan Patshahi IX ate Puja Asthan Patshahi X, also called Gurdwara Nabha Sahib. Current SGPC listings independently identify Gurdwara Sri Nabha Sahib under the Ninth and Tenth Patshahi, supporting the continuing physical identity of the shrine.
ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ, ਅਸਥਾਨ-ਖ਼ਾਸ ਬਿਰਤਾਂਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿਰਲੇਖ ਸੀਸ ਅਸਥਾਨ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਅਸਥਾਨ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਸਵੀਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਭਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਸੂਚੀਆਂ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਭਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਅਧੀਨ ਪਛਾਣਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਸਰੀਰਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
सिख विश्वकोश एक विस्तृत, स्थान-विशिष्ट विवरण देता है और इस गुरुद्वारे को ऐतिहासिक नाम सीस अस्थान पातशाही नौवीं अते पूजा अस्थान पातशाही दसवीं से पहचानता है, जिसे गुरुद्वारा नाभा साहिब भी कहा जाता है। वर्तमान शिरोमणि कमेटी सूचियाँ स्वतंत्र रूप से गुरुद्वारा श्री नाभा साहिब को नौवीं और दसवीं पातशाही के अंतर्गत पहचानती हैं, जो इस गुरुद्वारे की निरंतर भौतिक पहचान का समर्थन करता है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
In November 1675, Bhai Jaita Ji is remembered as stopping in the forested Nabha locality while carrying Guru Tegh Bahadur Sahib Ji’s severed head from Delhi to Anandpur. The standard reference says he stayed in the hut of an elderly Muslim recluse, Dargahi Shah, who kept watch so Bhai Jaita could rest. Dargahi Shah asked that the young Gobind Rai be told of his wish for darshan. The same reference places Guru Gobind Singh Ji’s later visit to the faqir in November 1688 while travelling back from the Paonta region toward Anandpur. A small memorial platform preceded later gurdwara development; the reference credits Maharaja Karam Singh of Patiala with building and endowing the shrine, with further hall and ancillary construction in the twentieth century. The site thus preserves an interfaith act of service within the martyrdom chain and a later Guru visit.
ਨਵੰਬਰ 1675 ਵਿੱਚ, ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸੀਸ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਅਨੰਦਪੁਰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲੀ ਨਾਭਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਦੇ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮੁਸਲਿਮ ਫ਼ਕੀਰ, ਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਾਹ, ਦੀ ਕੁੱਲੀ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਜੋ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਆਰਾਮ ਕਰ ਸਕਣ। ਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਕਿ ਬਾਲਕ ਗੋਬਿੰਦ ਰਾਇ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਹੀ ਹਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਕੀਰ ਨੂੰ ਫੇਰੀ ਨਵੰਬਰ 1688 ਵਿੱਚ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਉਂਟਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵਿਕਾਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਥੜਾ ਸੀ; ਹਵਾਲਾ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਅਸਥਾਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਉਸਾਰੀ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਲੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਅੰਤਰ-ਧਰਮ ਸੇਵਾ ਦੇ ਕਾਰਜ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਅਦ ਦੀ ਗੁਰੂ ਫੇਰੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।
नवंबर 1675 में भाई जैता जी को गुरु तेग बहादुर साहिब जी का सीस दिल्ली से आनंदपुर ले जाते हुए नाभा के वनाच्छादित क्षेत्र में रुकते स्मरण किया जाता है। मानक संदर्भ बताता है कि वे एक वृद्ध मुस्लिम फकीर दरगाही शाह की कुटिया में ठहरे, जिन्होंने पहरा दिया ताकि भाई जैता विश्राम कर सकें। दरगाही शाह ने विनती की कि बालक गोबिंद राय को उनकी दर्शन की इच्छा बताई जाए। वही संदर्भ गुरु गोबिंद सिंह जी की उस फकीर से बाद की भेंट को नवंबर 1688 में रखता है, जब वे पाओंटा क्षेत्र से आनंदपुर लौट रहे थे। बाद के गुरुद्वारा विकास से पहले यहाँ एक छोटा स्मारक चबूतरा था; संदर्भ इस गुरुद्वारे के निर्माण और जागीर का श्रेय पटियाला के महाराजा करम सिंह को देता है, जिसके बाद बीसवीं सदी में हॉल और सहायक निर्माण हुआ। इस प्रकार यह स्थान शहादत की शृंखला के भीतर एक अंतरधार्मिक सेवा और बाद की एक गुरु यात्रा, दोनों सुरक्षित रखता है।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Bhai Jaita Ji rested here during the Sis journey of 1675, with Dargahi Shah helping guard the sacred charge. Guru Gobind Singh Ji later visited the same locality in fulfilment of the faqir’s wish for darshan.
ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ 1675 ਦੀ ਸੀਸ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕੀਤਾ, ਜਦੋਂ ਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਾਹ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਫ਼ਕੀਰ ਦੀ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸੇ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਫੇਰੀ ਪਾਈ।
भाई जैता जी 1675 की सीस यात्रा में यहाँ विश्राम करते हैं, और दरगाही शाह उस पवित्र भार की रखवाली में सहायता करते हैं। गुरु गोबिंद सिंह जी बाद में उस फकीर की दर्शन की इच्छा पूरी करने उसी स्थान पर पधारे।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
• Guru Tegh Bahadur Sahib Ji - commemorated through the Sis route and martyrdom memory.
• Bhai Jaita Ji / Bhai Jivan Singh Ji - bearer of the Guru’s severed head toward Anandpur.
• Dargahi Shah - Muslim recluse remembered for sheltering Bhai Jaita and keeping vigil.
• Guru Gobind Singh Ji - later visitor to the locality according to the standard Sikh reference.
• Maharaja Karam Singh of Patiala - linked with later gurdwara construction/endowment.
• ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ · ਸੀਸ ਰਾਹ ਅਤੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਯਾਦ ਰਾਹੀਂ ਯਾਦਗਾਰੀ।
• ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ / ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ · ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸੀਸ ਨੂੰ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ।
• ਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਾਹ · ਮੁਸਲਿਮ ਫ਼ਕੀਰ ਜੋ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਨੂੰ ਪਨਾਹ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ · ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖ ਹਵਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਦਰਸ਼ਕ।
• ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ · ਬਾਅਦ ਦੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਉਸਾਰੀ/ਦਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ।
• गुरु तेग बहादुर साहिब जी, सीस मार्ग और शहादत स्मृति के माध्यम से स्मरण किए गए।
• भाई जैता जी · भाई जीवन सिंह जी, गुरु जी का सीस आनंदपुर की ओर ले जाने वाले।
• दरगाही शाह, भाई जैता को शरण देने और पहरा देने के लिए स्मरण किए गए मुस्लिम फकीर।
• गुरु गोबिंद सिंह जी, मानक सिख संदर्भ के अनुसार बाद के यात्री।
• पटियाला के महाराजा करम सिंह, बाद के गुरुद्वारा निर्माण · जागीर से जुड़े।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Historical shrine traditionally known as Sis Asthan Patshahi IX ate Puja Asthan Patshahi X.
• Later gurdwara complex developed on the remembered site.
• Martyrdom-route interpretation should remain distinct from a claim that Guru Tegh Bahadur physically visited this place while alive.
• ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਜੋ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੀਸ ਅਸਥਾਨ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਅਸਥਾਨ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਸਵੀਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
• ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਬਾਅਦ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਮੂਹ।
• ਸ਼ਹਾਦਤ-ਰਾਹ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਰਹਿਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ ਨੇ ਜੀਵਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਫੇਰੀ ਪਾਈ।
• परंपरागत रूप से सीस अस्थान पातशाही नौवीं अते पूजा अस्थान पातशाही दसवीं के नाम से जाना जाने वाला ऐतिहासिक गुरुद्वारा।
• स्मरण किए गए स्थान पर विकसित बाद का गुरुद्वारा परिसर।
• शहादत-मार्ग की व्याख्या को इस दावे से अलग रहना चाहिए कि गुरु तेग बहादुर जी अपने जीवनकाल में भौतिक रूप से यहाँ पधारे।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The sacred event and the current gurdwara are separated by later memorial construction. The 1675 association is with Bhai Jaita’s journey and the sacred Sis, while the Tenth-Guru association is a later personal visit. Present architecture should not be backdated to either event.
ਪਵਿੱਤਰ ਘਟਨਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਾਅਦ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਉਸਾਰੀ ਨਾਲ ਵੱਖ ਹੋਏ ਹਨ। 1675 ਦਾ ਸਬੰਧ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀਸ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਬੰਧ ਬਾਅਦ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਫੇਰੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
पवित्र घटना और वर्तमान गुरुद्वारा बाद के स्मारक निर्माण से अलग हैं। 1675 का संबंध भाई जैता की यात्रा और पवित्र सीस से है, जबकि दसवें गुरु का संबंध बाद की एक व्यक्तिगत यात्रा है। वर्तमान स्थापत्य को इनमें से किसी भी घटना का नहीं ठहराना चाहिए।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• November 1675: Bhai Jaita Ji, carrying Guru Tegh Bahadur Sahib Ji’s severed head toward Anandpur, is remembered as resting in Dargahi Shah’s hut at this locality. • November 1688: The standard reference places Guru Gobind Singh Ji’s later visit to Dargahi Shah here while returning from the Paonta region. • 19th century: Maharaja Karam Singh of Patiala is credited with building and endowing the gurdwara. • 20th century: Additional hall and ancillary development expands the shrine. • Present: Active SGPC-listed historical gurdwara.
• ਨਵੰਬਰ 1675: ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸੀਸ ਅਨੰਦਪੁਰ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕੁੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। • ਨਵੰਬਰ 1688: ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਦਰਗਾਹੀ ਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਦੀ ਫੇਰੀ ਇੱਥੇ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਪਾਉਂਟਾ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। • 19ਵੀਂ ਸਦੀ: ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਮਹਾਰਾਜਾ ਕਰਮ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। • 20ਵੀਂ ਸਦੀ: ਵਾਧੂ ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਵਿਕਾਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। • ਵਰਤਮਾਨ: ਸਰਗਰਮ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ-ਸੂਚੀਬੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ।
• नवंबर 1675: गुरु तेग बहादुर साहिब जी का सीस आनंदपुर की ओर ले जाते भाई जैता जी को इस स्थान पर दरगाही शाह की कुटिया में विश्राम करते स्मरण किया जाता है। • नवंबर 1688: मानक संदर्भ गुरु गोबिंद सिंह जी की दरगाही शाह से बाद की भेंट को यहीं रखता है, जब वे पाओंटा क्षेत्र से लौट रहे थे। • 19वीं सदी: गुरुद्वारे के निर्माण और जागीर का श्रेय पटियाला के महाराजा करम सिंह को दिया जाता है। • 20वीं सदी: अतिरिक्त हॉल और सहायक विकास से गुरुद्वारे का विस्तार होता है। • वर्तमान: सक्रिय, शिरोमणि कमेटी द्वारा सूचीबद्ध ऐतिहासिक गुरुद्वारा।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• Guru Tegh Bahadur Sahib Ji martyrdom chain: Delhi -> Sis journey -> Anandpur Sahib.
• Bhai Jaita / Bhai Jivan Singh Ji Sakhi cross-link.
• Guru Gobind Singh Ji post-Paonta route cross-link.
• Do not confuse with HG-074 Baba Ajapal Singh in Nabha city.
• ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਲੜੀ: ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਸੀਸ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ।
• ਭਾਈ ਜੈਤਾ / ਭਾਈ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਜੀ ਸਾਖੀ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧ।
• ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਪਾਉਂਟਾ-ਬਾਅਦ ਰਾਹ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧ।
• ਨਾਭਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ HG-074 ਬਾਬਾ ਅਜਾਪਾਲ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਨਾ ਉਲਝੋ।
• गुरु तेग बहादुर साहिब जी की शहादत शृंखला: दिल्ली से सीस यात्रा से आनंदपुर साहिब।
• भाई जैता · भाई जीवन सिंह जी की साखी की कड़ी।
• गुरु गोबिंद सिंह जी के पाओंटा के बाद के मार्ग की कड़ी।
• नाभा शहर के HG-074 बाबा अजापाल सिंह से न मिलाएँ।
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Visitors encounter a developed active gurdwara. Pothi should explain the two historical layers clearly: the 1675 Sis-route shelter episode and the later Guru Gobind Singh Ji visit. This avoids the misleading impression that the Ninth Guru personally stayed at the site before martyrdom.
ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਸਰਗਰਮ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਦੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰਤਾਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਸਮਝਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ: 1675 ਦਾ ਸੀਸ-ਰਾਹ ਪਨਾਹ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਫੇਰੀ। ਇਹ ਇਸ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਨੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਖ਼ੁਦ ਠਹਿਰਾਓ ਕੀਤਾ।
दर्शक एक विकसित सक्रिय गुरुद्वारा देखते हैं। पोथी को दोनों ऐतिहासिक स्तर स्पष्ट रूप से समझाने चाहिए: 1675 का सीस-मार्ग शरण प्रसंग और बाद की गुरु गोबिंद सिंह जी की यात्रा। इससे यह भ्रामक धारणा नहीं बनती कि नौवें गुरु शहादत से पहले स्वयं यहाँ ठहरे थे।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• EXISTING PERMANENT RECORD HG-075 - retain ID.
• NAME NORMALIZATION: use Gurdwara Sri Nabha Sahib Patshahi Nauvin ate Dasvin; retain Sis Asthan / Puja Asthan as historic aliases.
• ADMINISTRATIVE NORMALIZATION: current location is in the Nabha village / Dera Bassi-Zirakpur corridor of SAS Nagar (Mohali); older Sikh reference describes it under Patiala district. Preserve both for search history.
• ASSOCIATION CONTROL: Ninth-Guru layer is the sacred-head route; Tenth-Guru layer is a later visit.
• SGPC DIRECTORY NOTE: the current title supports Ninth and Tenth Patshahi even though a parenthetical English gloss on the directory page is inconsistent; canonical title follows the named Patshahi wording and standard reference.
• COORDINATES: Pending exact entrance-pin verification.
• ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਾਈ ਰਿਕਾਰਡ HG-075 · ਆਈ.ਡੀ. ਰੱਖੋ।
• ਨਾਮ ਸਧਾਰਨੀਕਰਨ: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨਾਭਾ ਸਾਹਿਬ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਵਰਤੋ; ਸੀਸ ਅਸਥਾਨ / ਪੂਜਾ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਪਨਾਮਾਂ ਵਜੋਂ ਰੱਖੋ।
• ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸਧਾਰਨੀਕਰਨ: ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਾਨ ਐੱਸ.ਏ.ਐੱਸ. ਨਗਰ (ਮੋਹਾਲੀ) ਦੇ ਨਾਭਾ ਪਿੰਡ / ਡੇਰਾ ਬੱਸੀ-ਜ਼ੀਰਕਪੁਰ ਲਾਂਘੇ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਪੁਰਾਣਾ ਸਿੱਖ ਹਵਾਲਾ ਇਸ ਨੂੰ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਧੀਨ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਇਤਿਹਾਸ ਲਈ ਦੋਵੇਂ ਸੰਭਾਲੋ।
• ਸਬੰਧ ਨਿਯੰਤਰਣ: ਨੌਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਰਤ ਪਵਿੱਤਰ-ਸੀਸ ਰਾਹ ਹੈ; ਦਸਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਰਤ ਇੱਕ ਬਾਅਦ ਦੀ ਫੇਰੀ ਹੈ।
• ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਨੋਟ: ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਰਲੇਖ ਨੌਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਡਾਇਰੈਕਟਰੀ ਪੰਨੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਬਰੈਕਟੀ ਵਿਆਖਿਆ ਅਸੰਗਤ ਹੈ; ਕੈਨਾਨੀਕਲ ਸਿਰਲੇਖ ਨਾਮਬੱਧ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਅਤੇ ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲੇ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
• ਗੁਣਾਂਕ (ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ): ਸਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼-ਪਿੰਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਬਾਕੀ ਹੈ।
• मौजूदा स्थायी अभिलेख HG-075, यह आईडी बनाए रखें।
• नाम सामान्यीकरण: गुरुद्वारा श्री नाभा साहिब पातशाही नौवीं अते दसवीं का प्रयोग करें; सीस अस्थान · पूजा अस्थान को ऐतिहासिक उपनामों के रूप में रखें।
• प्रशासनिक सामान्यीकरण: वर्तमान स्थान एसएएस नगर (मोहाली) के नाभा गाँव · डेरा बस्सी-जीरकपुर गलियारे में है; पुराना सिख संदर्भ इसे पटियाला जिले के अंतर्गत बताता है। खोज इतिहास के लिए दोनों सुरक्षित रखें।
• संबंध नियंत्रण: नौवें गुरु का स्तर पवित्र सीस का मार्ग है; दसवें गुरु का स्तर एक बाद की यात्रा है।
• शिरोमणि कमेटी निर्देशिका टिप्पणी: वर्तमान शीर्षक नौवीं और दसवीं पातशाही का समर्थन करता है, यद्यपि निर्देशिका पृष्ठ पर कोष्ठक में दिया अंग्रेजी विवरण असंगत है; मानक शीर्षक नामित पातशाही शब्दों और मानक संदर्भ का अनुसरण करता है।
• निर्देशांक: सटीक प्रवेश बिंदु सत्यापन तक लंबित।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - NABHA / Gurdwara Nabha Sahib - https://www.thesikhencyclopedia.com/nabha/
- 2. SGPC official - Gurdwara Sahib Section 87 - https://sgpc.net/gurdwara-sahib-section-87/
- 3. Pothi Historical Gurdwaras Master Index v2 - baseline HG-075 record.