HG-258
Gurdwara Patshahi Chhevin, Khuranaਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ, ਖੁਰਾਣਾGurdwara Patshahi Chhevin, Khurana
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ, ਖੁਰਾਣਾ
Sangrur, Punjab, Indiaਸੰਗਰੂਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤसंगरूर, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Hargobind Sahib Ji; Khurana sangat; Nanakiana Sahib administrative linkਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਖੁਰਾਣਾ ਸੰਗਤ; ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸਬੰਧगुरु हरगोबिंद साहिब जी; खुराना की संगत; नानकियाना साहिब से प्रबंध संबंध
- Periodਸਮਾਂकाल
- Guru Hargobind Malwa travels, 1616; later local shrine historyਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਮਾਲਵਾ ਯਾਤਰਾ, 1616; ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਅਸਥਾਨ ਇਤਿਹਾਸगुरु हरगोबिंद जी की मालवा यात्राएँ, 1616; बाद का स्थानीय गुरुद्वारा इतिहास
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Guru travel halt / village parchar siteਗੁਰੂ ਯਾਤਰਾ ਠਹਿਰਾਓ / ਪਿੰਡ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਥਾਨगुरु यात्रा पड़ाव · गाँव प्रचार स्थान
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active local historical gurdwara; The Sikh Encyclopedia states it is administratively affiliated with Gurdwara Nanakiana Sahib, Mangwal.ਸਰਗਰਮ ਸਥਾਨਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ; ਦ ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ, ਮੰਗਵਾਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।सक्रिय स्थानीय ऐतिहासिक गुरुद्वारा; सिख विश्वकोश कहता है कि वह प्रबंध की दृष्टि से गुरुद्वारा नानकियाना साहिब, मंगवाल से जुड़ा है।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Village reference approximately 30°14'N, 75°50'E in The Sikh Encyclopedia; exact shrine pin pending
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Khurana marks another 1616 Guru Hargobind Sahib Ji halt east of Sangrur. The modest Patshahi Chhevin shrine is administratively linked with nearby Nanakiana Sahib.
ਖੁਰਾਣਾ ਸੰਗਰੂਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ 1616 ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਠਹਿਰਾਓ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਾਦਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਅਸਥਾਨ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਨੇੜਲੇ ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
खुराना संगरूर से पूर्व 1616 का एक और गुरु हरगोबिंद साहिब जी का पड़ाव अंकित करता है। यह साधारण पातशाही छेवीं गुरुद्वारा प्रबंध की दृष्टि से निकट के नानकियाना साहिब से जुड़ा है।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
Khurana helps turn a single famous shrine into a historically meaningful route. Together with Akoi and Nanakiana Sahib, it reveals the density of Guru Hargobind Sahib Ji’s 1616 Sangrur-area travels.
ਖੁਰਾਣਾ ਇੱਕ ਇਕੱਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਰੂਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਕੋਈ ਅਤੇ ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਇਹ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ 1616 ਦੀਆਂ ਸੰਗਰੂਰ-ਇਲਾਕਾ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੰਘਣਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
खुराना एक अकेले प्रसिद्ध गुरुद्वारे को एक ऐतिहासिक रूप से सार्थक मार्ग में बदलने में सहायक है। अकोई और नानकियाना साहिब के साथ मिलकर यह गुरु हरगोबिंद साहिब जी की 1616 की संगरूर क्षेत्र यात्राओं की सघनता दिखाता है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
The Sikh Encyclopedia places Khurana about seven kilometres east of Sangrur and identifies it as sacred to Guru Hargobind Sahib Ji.
The Guru passed through Khurana during his Malwa travels in 1616. Gurdwara Patshahi Chhevin marks the place where he alighted, southeast of the village.
The source describes the shrine as a modest domed room in a low-walled compound with a small number of rooms for the granthi. The gurdwara is affiliated administratively with Gurdwara Nanakiana Sahib at Mangwal.
Because the source preserves only the halt and shrine identity, Pothi should keep this entry concise and resist adding invented dialogue, miracle stories or an unsupported length of stay.
ਦ ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਖੁਰਾਣਾ ਨੂੰ ਸੰਗਰੂਰ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਸੱਤ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਜੀ 1616 ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਲਵਾ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਖੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਉਤਰੇ।
ਸਰੋਤ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੀਵੀਂ-ਕੰਧ ਵਾਲੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਦੇ ਗੁੰਬਦਦਾਰ ਕਮਰੇ ਵਜੋਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੰਥੀ ਲਈ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਕਮਰੇ ਹਨ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਤੌਰ ਤੇ ਮੰਗਵਾਲ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੋਤ ਸਿਰਫ਼ ਠਹਿਰਾਓ ਅਤੇ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਹੀ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ, ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਇਸ ਇੰਦਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘੜੇ ਹੋਏ ਸੰਵਾਦ, ਕਰਾਮਾਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਜਾਂ ਬਿਨਾਂ-ਸਬੂਤ ਠਹਿਰਾਓ ਦੀ ਮਿਆਦ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
सिख विश्वकोश खुराना को संगरूर से लगभग सात किलोमीटर पूर्व रखता है और उसे गुरु हरगोबिंद साहिब जी से जुड़ा बताता है।
गुरु जी 1616 में अपनी मालवा यात्राओं के दौरान खुराना से गुजरे। गुरुद्वारा पातशाही छेवीं गाँव के दक्षिण-पूर्व उस स्थान को अंकित करता है जहाँ वे उतरे।
यह स्रोत इस गुरुद्वारे को एक नीची चारदीवारी वाले परिसर में साधारण गुंबददार कमरा बताता है जिसमें ग्रंथी के लिए कुछ कमरे हैं। यह गुरुद्वारा प्रबंध की दृष्टि से मंगवाल के गुरुद्वारा नानकियाना साहिब से जुड़ा है।
चूँकि स्रोत केवल उस पड़ाव और गुरुद्वारे की पहचान सुरक्षित रखता है, पोथी को यह प्रविष्टि संक्षिप्त रखनी चाहिए और गढ़ा हुआ संवाद, करामात कथाएँ या असमर्थित प्रवास अवधि नहीं जोड़नी चाहिए।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Guru Hargobind Sahib Ji passed through Khurana in 1616 and alighted at the site now marked by Gurdwara Patshahi Chhevin.
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ 1616 ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਉਤਰੇ ਜਿਸ ਦੀ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
गुरु हरगोबिंद साहिब जी 1616 में खुराना से गुजरे और उस स्थान पर उतरे जिसे अब गुरुद्वारा पातशाही छेवीं अंकित करता है।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Hargobind Sahib Ji; Khurana sangat; Nanakiana Sahib management network.
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਖੁਰਾਣਾ ਸੰਗਤ; ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੈੱਟਵਰਕ।
गुरु हरगोबिंद साहिब जी; खुराना की संगत; नानकियाना साहिब का प्रबंध तंत्र।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Modest domed historical shrine southeast of Khurana.
• Low-walled compound.
• Administrative affiliation with Nanakiana Sahib, Mangwal.
• Part of the Sangrur-area 1616 Sixth-Guru route.
• ਖੁਰਾਣਾ ਦੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਾਦਾ ਗੁੰਬਦਦਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ।
• ਨੀਵੀਂ-ਕੰਧ ਵਾਲਾ ਅਹਾਤਾ।
• ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ, ਮੰਗਵਾਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸਬੰਧ।
• ਸੰਗਰੂਰ-ਇਲਾਕੇ ਦੇ 1616 ਦੇ ਛੇਵੇਂ-ਗੁਰੂ ਰੂਟ ਦਾ ਹਿੱਸਾ।
• खुराना के दक्षिण-पूर्व साधारण गुंबददार ऐतिहासिक गुरुद्वारा।
• नीची चारदीवारी वाला परिसर।
• नानकियाना साहिब, मंगवाल से प्रबंध संबंध।
• संगरूर क्षेत्र के 1616 के छठे-गुरु मार्ग का भाग।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The historical significance is the 1616 halt-site. The surviving small shrine is later memorial architecture.
ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ 1616 ਦੇ ਠਹਿਰਾਓ-ਸਥਾਨ ਨਾਲ ਹੈ। ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਛੋਟਾ ਅਸਥਾਨ ਬਾਅਦ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਹੈ।
ऐतिहासिक महत्व 1616 के उस पड़ाव स्थान का है। बचा हुआ छोटा गुरुद्वारा बाद की स्मारक स्थापत्य है।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• 1616: Guru Hargobind Sahib Ji passes through Khurana during his Malwa travels and halts at the remembered site. • Later period: A Patshahi Chhevin shrine develops at the halt-site. • Present: The gurdwara remains affiliated with the Nanakiana Sahib historical network.
• 1616: ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਲਵਾ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਖੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ। • ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਠਹਿਰਾਓ-ਸਥਾਨ ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਅਸਥਾਨ ਵਿਕਸਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। • ਵਰਤਮਾਨ: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
• 1616: गुरु हरगोबिंद साहिब जी अपनी मालवा यात्राओं में खुराना से गुजरते हैं और स्मरण किए गए स्थान पर उतरते हैं। • बाद का काल: उस पड़ाव स्थान पर एक पातशाही छेवीं गुरुद्वारा विकसित होता है। • वर्तमान: यह गुरुद्वारा नानकियाना साहिब के ऐतिहासिक तंत्र से जुड़ा हुआ है।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-257 - Nanakiana Sahib, Sangrur
• HG-076 - Akoi
• Guru Hargobind Sahib Ji: 1616 Malwa parchar
• Future Sangrur route map
• HG-257 · ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ, ਸੰਗਰੂਰ
• HG-076 · ਅਕੋਈ
• ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ: 1616 ਮਾਲਵਾ ਪ੍ਰਚਾਰ
• ਭਵਿੱਖੀ ਸੰਗਰੂਰ ਰੂਟ ਨਕਸ਼ਾ
• HG-257, नानकियाना साहिब, संगरूर
• HG-076, अकोई
• गुरु हरगोबिंद साहिब जी: 1616 का मालवा प्रचार
• भविष्य का संगरूर मार्ग नक्शा
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Khurana should be mapped as a separate physical stop but grouped with Nanakiana Sahib and Akoi in the same Sangrur historical route.
ਖੁਰਾਣਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਭੌਤਿਕ ਪੜਾਅ ਵਜੋਂ ਨਕਸ਼ੇ ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਪਰ ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਅਕੋਈ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਸੰਗਰੂਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰੂਟ ਵਿੱਚ ਸਮੂਹਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
खुराना को एक अलग भौतिक पड़ाव के रूप में मानचित्रित करना चाहिए परंतु उसे नानकियाना साहिब और अकोई के साथ उसी संगरूर ऐतिहासिक मार्ग में रखना चाहिए।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• Do not infer a long stay or detailed sakhi from the limited historical description.
• Keep the administrative cross-link to Nanakiana Sahib without merging the two physical sites.
• ਸੀਮਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਰਣਨ ਤੋਂ ਲੰਮੇ ਠਹਿਰਾਓ ਜਾਂ ਵਿਸਥਾਰਤ ਸਾਖੀ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਨਾ ਲਾਓ।
• ਦੋ ਭੌਤਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਏ ਬਿਨਾਂ ਨਾਨਕਿਆਣਾ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਕ੍ਰਾਸ-ਲਿੰਕ ਬਣਾਈ ਰੱਖੋ।
• इस सीमित ऐतिहासिक वर्णन से लंबे प्रवास या किसी विस्तृत साखी का अनुमान न लगाएँ।
• नानकियाना साहिब से प्रबंध संबंध रखें परंतु दोनों भौतिक स्थान न मिलाएँ।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - Khurana https://www.thesikhencyclopedia.com/khurana/2. The Sikh Encyclopedia - Nanakiana Sahib https://www.thesikhencyclopedia.com/nanakiana-sahib-gurdwara/