The 52 Hukams of Guru Gobind Singh Jiਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ 52 ਹੁਕਮगुरु गोबिंद सिंह जी के 52 हुकम

The 52 Hukams of Guru Gobind Singh Ji

The 52 Hukams (commands) are a well-known set of practical instructions traditionally attributed to Guru Gobind Singh Ji, said to have been given at Sri Hazur Sahib, Nanded, in 1708, the final year of his life. They are held in Sikh tradition rather than found in the Guru Granth Sahib Ji, and they offer simple, everyday guidance for living a Sikh life with honesty, devotion, and service.

The wording below is a plain-English summary of each Hukam to help new readers understand its meaning.

Earn your living by honest means (kirat karo).
Give a tenth of your earnings to charity and the community (dasvandh).
Learn and memorise Gurbani.
Wake during Amrit Vela (the early hours before dawn).
Serve with love those Sikhs who devote themselves to serving others.
Learn the meaning of Gurbani from Sikhs who understand it.
Keep the discipline of the five Kakaars (the five articles of faith) with care.
Practise the shabads (sacred hymns) and apply them in daily life.
Reflect on the beautiful truth of the True Guru.
Accept the Guru Granth Sahib Ji as your living Guru and guide.
Begin any task by offering Ardaas (prayer).
For ceremonies, recite Japji Sahib while preparing Karah Parshad, and complete the service with Anand Sahib and Ardaas.
Keep the congregation seated calmly until the Karah Parshad has been served to everyone.
Marry only through the Anand Karaj ceremony; do not have relations outside marriage.
Regard all women other than your spouse as mothers, sisters, or daughters.
Do not curse, insult, or verbally abuse women.
Give up harmful worldly habits, falsehood, and tobacco.
Keep the company of Gursikhs who follow the code of conduct.
Work hard and avoid laziness.
Listen to and take part in Kirtan and Gurbani reflection every day.
Do not gossip, slander, or be spiteful.
Do not take pride in wealth, youth, family, or lineage.
Keep a high standard of purity in your religious discipline.
Do not turn away from doing good and virtuous deeds.
Recognise your intellect and strength as gifts of Waheguru.
Do not trust oaths sworn merely to appear sincere.
Uphold just and independent rule; do not accept oppression.
Understand governance and how just leadership works.
Use diplomacy first, and consider battle only when justified.
Learn the use of weapons and horsemanship for self-defence.
You may read about other faiths, but keep your trust in Gurbani firm.
Follow the teachings of the Guru.
After reciting Rehras Sahib, stand and perform Ardaas.
Recite Sohila Sahib before sleeping.
Do not keep your head uncovered; wear a turban.
Address a Singh or Kaur by their full name, not a shortened one.
Do not drink or serve alcohol.
Do not marry your daughter into a family that dishonours Sikh values; choose a worthy household.
Conduct your business affairs in keeping with Gurbani.
Do not damage others through gossip or slander.
Do not speak bitter or hurtful words.
Make pilgrimage to Gurdwaras, not to superstitious sites.
Keep every promise you make.
Serve travellers, the sorrowful, the needy, and those in difficulty.
Do not live off a daughter's earnings; honour and provide for her.
Do not practise Sikhi only for outward show.
Live and die as a Sikh, keeping your uncut hair (Kesh) with every breath.
Abstain from theft, adultery, cheating, and deceit.
Trust and confide in a Sikh of the Guru.
Do not give false testimony.
Do not take part in treason or betrayal.
Serve langar and Karah Parshad to everyone equally, without partiality.

May Guru Sahib Ji's teachings bring peace and guidance to all who read them.

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ 52 ਹੁਕਮ

52 ਹੁਕਮ (ਆਦੇਸ਼) ਵਿਹਾਰਕ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ ਜੋ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਹਜ਼ੂਰ ਸਾਹਿਬ, ਨਾਂਦੇੜ ਵਿਖੇ 1708 ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਸਾਲ ਵਿੱਚ, ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲੇ ਗਏ ਹਨ ਨਾ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਈਮਾਨਦਾਰੀ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਜੀਵਨ ਜਿਊਣ ਲਈ ਸਰਲ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਸੇਧ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਸ਼ਬਦ ਹਰੇਕ ਹੁਕਮ ਦਾ ਸਾਦੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਨਵੇਂ ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੇ।

ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ੀ ਈਮਾਨਦਾਰ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਓ (ਕਿਰਤ ਕਰੋ)।
ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਦਾਨ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਦਿਓ (ਦਸਵੰਧ)।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਿੱਖੋ ਅਤੇ ਕੰਠ ਕਰੋ।
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੇਲੇ (ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਪਹਿਰ) ਜਾਗੋ।
ਉਹਨਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰੋ ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਰਥ ਉਹਨਾਂ ਸਿੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖੋ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਪੰਜ ਕਕਾਰਾਂ (ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਪੰਜ ਚਿੰਨ੍ਹ) ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਰੱਖੋ।
ਸ਼ਬਦਾਂ (ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਣੀ) ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਕਰੋ।
ਸੱਚੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ।
ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਾਗਦੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਰਾਹ-ਦਸੇਰੇ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।
ਕੋਈ ਵੀ ਕੰਮ ਅਰਦਾਸ (ਬੇਨਤੀ) ਕਰ ਕੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਸਮਾਗਮਾਂ ਲਈ, ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਜਪੁਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ ਸੰਪੂਰਨ ਕਰੋ।
ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਬੈਠਾ ਰੱਖੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਨਾ ਵਰਤਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਵਿਆਹ ਕੇਵਲ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਦੀ ਰਸਮ ਰਾਹੀਂ ਕਰੋ; ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਬੰਧ ਨਾ ਰੱਖੋ।
ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਵਾਂ, ਭੈਣਾਂ ਜਾਂ ਧੀਆਂ ਸਮਝੋ।
ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਗਾਲ੍ਹ, ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਜਾਂ ਜ਼ਬਾਨੀ ਦੁਰਵਿਹਾਰ ਨਾ ਕਰੋ।
ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਦੁਨਿਆਵੀ ਆਦਤਾਂ, ਝੂਠ ਅਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿਓ।
ਉਹਨਾਂ ਗੁਰਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਰੱਖੋ ਜੋ ਰਹਿਤ ਮਰਯਾਦਾ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਲਸ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚਾਰ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਓ।
ਚੁਗਲੀ, ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂ ਈਰਖਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ਧਨ, ਜਵਾਨੀ, ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਨਾ ਕਰੋ।
ਆਪਣੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਉੱਚਾ ਮਿਆਰ ਰੱਖੋ।
ਭਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਨਾ ਮੋੜੋ।
ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਬਖਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣੋ।
ਕੇਵਲ ਸੱਚੇ ਦਿਖਣ ਲਈ ਖਾਧੀਆਂ ਸਹੁੰਆਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਰਾਜ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੋ; ਜ਼ੁਲਮ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕਰੋ।
ਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਗਵਾਈ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਮਝੋ।
ਪਹਿਲਾਂ ਕੂਟਨੀਤੀ ਵਰਤੋ, ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਬਾਰੇ ਕੇਵਲ ਉਦੋਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਇਹ ਜਾਇਜ਼ ਹੋਵੇ।
ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਘੋੜਸਵਾਰੀ ਸਿੱਖੋ।
ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭਰੋਸਾ ਪੱਕਾ ਰੱਖੋ।
ਗੁਰੂ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰੋ।
ਰਹਿਰਾਸ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ ਮਗਰੋਂ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰੋ।
ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੋਹਿਲਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ।
ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਨੰਗਾ ਨਾ ਰੱਖੋ; ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਓ।
ਕਿਸੇ ਸਿੰਘ ਜਾਂ ਕੌਰ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰੋ, ਨਾ ਕਿ ਛੋਟੇ ਕੀਤੇ ਨਾਮ ਨਾਲ।
ਸ਼ਰਾਬ ਨਾ ਪੀਓ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਵਰਤਾਓ।
ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਅਜਿਹੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕਰੋ ਜੋ ਸਿੱਖ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਨਿਰਾਦਰ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ; ਇੱਕ ਯੋਗ ਘਰਾਣਾ ਚੁਣੋ।
ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮਾਮਲੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਾਓ।
ਚੁਗਲੀ ਜਾਂ ਨਿੰਦਿਆ ਰਾਹੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਓ।
ਕੌੜੇ ਜਾਂ ਦੁਖਦਾਈ ਸ਼ਬਦ ਨਾ ਬੋਲੋ।
ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰੋ, ਨਾ ਕਿ ਵਹਿਮ-ਭਰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ।
ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਹਰ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਓ।
ਮੁਸਾਫ਼ਰਾਂ, ਦੁਖੀਆਂ, ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਪਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ।
ਧੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਉੱਤੇ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਨਾ ਕਰੋ; ਉਸ ਦਾ ਮਾਣ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰੋ।
ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਵਿਖਾਵੇ ਲਈ ਨਾ ਧਾਰੋ।
ਸਿੱਖ ਵਜੋਂ ਜੀਓ ਅਤੇ ਮਰੋ, ਹਰ ਸਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੇਸ (ਕੇਸ਼) ਸਾਬਤ ਰੱਖੋ।
ਚੋਰੀ, ਵਿਭਚਾਰ, ਠੱਗੀ ਅਤੇ ਧੋਖੇ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿੱਖ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ।
ਝੂਠੀ ਗਵਾਹੀ ਨਾ ਦਿਓ।
ਗ਼ੱਦਾਰੀ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਘਾਤ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਨਾ ਲਓ।
ਲੰਗਰ ਅਤੇ ਕੜਾਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਵਿਤਕਰੇ, ਬਰਾਬਰ ਵਰਤਾਓ।

ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੇਧ ਬਖਸ਼ਣ ਜੋ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ।

गुरु गोबिंद सिंह जी के 52 हुकम

52 हुकम (आदेश) व्यावहारिक निर्देशों का एक सुप्रसिद्ध समूह है, जो परंपरागत रूप से गुरु गोबिंद सिंह जी से जोड़ा जाता है। कहा जाता है कि ये 1708 में, उनके जीवन के अंतिम वर्ष में, श्री हजूर साहिब, नांदेड़ में दिए गए थे। ये सिख परंपरा में प्रचलित हैं, न कि गुरु ग्रंथ साहिब जी में पाए जाते हैं, और ये ईमानदारी, भक्ति और सेवा के साथ सिख जीवन जीने के लिए सरल, रोज़मर्रा का मार्गदर्शन देते हैं।

नीचे दिए गए शब्द प्रत्येक हुकम का सरल हिंदी में सारांश हैं, ताकि नए पाठकों को उसका अर्थ समझने में सहायता मिले।

अपनी आजीविका ईमानदार साधनों से कमाएँ (किरत करो)।
अपनी कमाई का दसवाँ हिस्सा दान और संगत को दें (दसवंध)।
गुरबाणी सीखें और कंठस्थ करें।
अमृत वेला (भोर से पहले के आरंभिक समय) में जागें।
उन सिखों की प्रेमपूर्वक सेवा करें जो दूसरों की सेवा में स्वयं को समर्पित करते हैं।
गुरबाणी का अर्थ उन सिखों से सीखें जो उसे समझते हैं।
पाँच ककारों (श्रद्धा के पाँच चिह्नों) की मर्यादा को ध्यानपूर्वक निभाएँ।
शबदों (पवित्र भजनों) का अभ्यास करें और उन्हें दैनिक जीवन में लागू करें।
सच्चे गुरु के सुंदर सत्य पर चिंतन करें।
गुरु ग्रंथ साहिब जी को अपने जीवंत गुरु और मार्गदर्शक के रूप में स्वीकार करें।
किसी भी कार्य का आरंभ अरदास (प्रार्थना) से करें।
समारोहों के लिए, कड़ाह प्रशाद तैयार करते समय जपुजी साहिब का पाठ करें, और सेवा को आनंद साहिब तथा अरदास के साथ पूर्ण करें।
जब तक सभी को कड़ाह प्रशाद न बाँट दिया जाए, तब तक संगत को शांतिपूर्वक बैठाए रखें।
विवाह केवल आनंद कारज की रस्म से करें; विवाह के बाहर संबंध न रखें।
अपनी पत्नी के अतिरिक्त सभी स्त्रियों को माता, बहन या पुत्री के समान समझें।
स्त्रियों को शाप न दें, अपमानित न करें, और न ही उनके प्रति अपशब्द बोलें।
हानिकारक सांसारिक आदतें, झूठ और तंबाकू का त्याग करें।
उन गुरसिखों की संगत रखें जो रहत मर्यादा का पालन करते हैं।
कठिन परिश्रम करें और आलस्य से बचें।
प्रतिदिन कीर्तन और गुरबाणी के चिंतन को सुनें और उसमें भाग लें।
चुगली, निंदा या द्वेष न करें।
धन, यौवन, परिवार या कुल पर अभिमान न करें।
अपनी धार्मिक मर्यादा में पवित्रता का उच्च स्तर बनाए रखें।
भले और सद्गुणी कर्म करने से मुँह न मोड़ें।
अपनी बुद्धि और शक्ति को वाहेगुरु की देन मानें।
मात्र निष्ठावान दिखने के लिए ली गई कसमों पर विश्वास न करें।
न्यायपूर्ण और स्वतंत्र शासन को बनाए रखें; अत्याचार को स्वीकार न करें।
शासन-प्रणाली को और यह समझें कि न्यायपूर्ण नेतृत्व कैसे कार्य करता है।
पहले कूटनीति का प्रयोग करें, और युद्ध पर तभी विचार करें जब वह उचित हो।
आत्मरक्षा के लिए शस्त्रों का प्रयोग और घुड़सवारी सीखें।
आप अन्य धर्मों के बारे में पढ़ सकते हैं, परंतु गुरबाणी में अपना विश्वास दृढ़ रखें।
गुरु की शिक्षाओं का पालन करें।
रहरास साहिब का पाठ करने के बाद, खड़े होकर अरदास करें।
सोने से पहले सोहिला साहिब का पाठ करें।
अपना सिर नंगा न रखें; पगड़ी धारण करें।
किसी सिंह या कौर को उनके पूरे नाम से संबोधित करें, संक्षिप्त नाम से नहीं।
मदिरा न पिएँ और न ही परोसें।
अपनी पुत्री का विवाह ऐसे परिवार में न करें जो सिख मूल्यों का अनादर करता हो; योग्य परिवार चुनें।
अपने व्यापारिक कार्य गुरबाणी के अनुसार करें।
चुगली या निंदा के द्वारा दूसरों को हानि न पहुँचाएँ।
कटु या दुखदायी वचन न बोलें।
गुरुद्वारों की यात्रा करें, अंधविश्वासी स्थलों की नहीं।
अपने द्वारा किए गए हर वचन को निभाएँ।
यात्रियों, दुखियों, ज़रूरतमंदों और कठिनाई में पड़े लोगों की सेवा करें।
पुत्री की कमाई पर निर्भर होकर न रहें; उसका सम्मान करें और उसका भरण-पोषण करें।
केवल दिखावे के लिए सिखी का पालन न करें।
एक सिख के रूप में जिएँ और मरें, प्रत्येक श्वास के साथ अपने बिना कटे केश (केस) रखते हुए।
चोरी, व्यभिचार, धोखाधड़ी और छल से दूर रहें।
गुरु के सिख पर विश्वास करें और उससे मन की बात कहें।
झूठी गवाही न दें।
राजद्रोह या विश्वासघात में भाग न लें।
लंगर और कड़ाह प्रशाद सभी को समान रूप से, बिना किसी भेदभाव के परोसें।

गुरु साहिब जी की शिक्षाएँ उन सभी को शांति और मार्गदर्शन प्रदान करें जो इन्हें पढ़ते हैं।