Sakhi 1144
Bhai Kulla, Bhulla, and Bhagirath: Gurmukh and Manmukhਭਾਈ ਕੁੱਲਾ, ਭੁੱਲਾ ਅਤੇ ਭਗੀਰਥ: ਗੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਮਨਮੁਖभाई कुल्ला, भुल्ला और भगीरथ: गुरमुख और मनमुख
Guru Arjan Dev Ji explained to Bhai Kulla and companions that a gurmukh turns away from ego, follows the Guru’s Word, remembers the good done by others, and does not advertise personal kindness.
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਭਾਈ ਕੁੱਲਾ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇੱਕ ਗੁਰਮੁਖ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਦਾ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੂਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਭਲੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦਿਆਲਤਾ ਦਾ ਢੰਡੋਰਾ ਨਹੀਂ ਪਿੱਟਦਾ।
गुरु अरजन देव जी ने भाई कुल्ला और साथियों को समझाया कि एक गुरमुख हउमै से मुँह मोड़ता है, गुरु के शबद की पैरवी करता है, दूसरों द्वारा किए भले को याद रखता है, और अपनी दयालुता का ढिंढोरा नहीं पीटता।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Bhai Kulla, Bhai Bhulla, and Bhai Bhagirath came to Guru Arjan Dev Ji seeking guidance about the difference between a gurmukh and a manmukh. According to Sikhan di Bhagat Mala, Guru Ji explained that the gurmukh turns away from ego and follows the Guru’s Word. Such a person remembers kindness received from others but does not keep announcing the good he or she has done. An even higher way is to continue acting well toward others without letting their poor behaviour become an excuse for one’s own wrongdoing. This teaching does not mean allowing abuse or injustice. It means that another person’s ego should not become the ruler of your own character.
ਭਾਈ ਕੁੱਲਾ, ਭਾਈ ਭੁੱਲਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਭਗੀਰਥ ਗੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਮਨਮੁਖ ਵਿਚਲੇ ਫ਼ਰਕ ਬਾਰੇ ਅਗਵਾਈ ਮੰਗਣ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਕੋਲ ਆਏ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਭਗਤ ਮਾਲਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਗੁਰਮੁਖ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਦਿਆਲਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਭਲੇ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਹੈ ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਮਾੜੇ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗ਼ਲਤ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਬਹਾਨਾ ਬਣਨ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਲਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ। ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮਤਲਬ ਜ਼ੁਲਮ ਜਾਂ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਸਹਿਣਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਹਉਮੈ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਕਿਰਦਾਰ ਦੀ ਹਾਕਮ ਨਾ ਬਣੇ।
भाई कुल्ला, भाई भुल्ला और भाई भगीरथ गुरमुख और मनमुख के बीच के फर्क के बारे में मार्गदर्शन माँगने गुरु अरजन देव जी के पास आए। सिखों की भगत माला के अनुसार, गुरु जी ने समझाया कि गुरमुख हउमै से मुँह मोड़ता है और गुरु के शबद की पैरवी करता है। ऐसा व्यक्ति दूसरों से मिली दयालुता को याद रखता है पर अपने किए भले का बार-बार ऐलान नहीं करता। एक और भी ऊँचा मार्ग है दूसरों के बुरे व्यवहार को अपने गलत कर्मों का बहाना बनने दिए बिना उनके प्रति भला करते रहना। इस शिक्षा का अर्थ ज़ुल्म या अन्याय सहना नहीं। इसका अर्थ है कि किसी और का अहंकार आपके अपने चरित्र का शासक न बने।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
A gurmukh lets the Guru, not ego, shape behaviour.
ਗੁਰਮੁਖ ਆਪਣੇ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਹਉਮੈ ਦੀ ਥਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਘੜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
गुरमुख अपने व्यवहार को अहंकार के बजाय गुरु से गढ़ने देता है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Remember help you receive, do good without showing off, and do not copy someone else’s bad conduct.
ਜੋ ਮਦਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਵਿਖਾਵੇ ਬਿਨਾਂ ਭਲਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਮਾੜੇ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਨਕਲ ਨਾ ਕਰੋ।
जो मदद आपको मिलती है उसे याद रखें, दिखावे के बिना भला करें, और किसी और के बुरे व्यवहार की नकल न करें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Gurmukh, Shabad, humility, gratitude, seva, and freedom from ego.
ਗੁਰਮੁਖ, ਸ਼ਬਦ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
गुरमुख, शबद, नम्रता, आभार, सेवा और हउमै से मुक्ति।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Do you remember your own good deeds more easily than the kindness others show you?
ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲੋਂ ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਕੰਮ ਵੱਧ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ?
क्या आपको दूसरों की दयालुता से अधिक आसानी से अपने भले काम याद रहते हैं?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
What did the Sikhs ask Guru Ji to explain?
ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੂੰ ਕੀ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ?
सिखों ने गुरु जी को क्या समझाने के लिए कहा?
They asked about the difference between a gurmukh and a manmukh.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਮਨਮੁਖ ਵਿਚਲੇ ਫ਼ਰਕ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
उन्होंने गुरमुख और मनमुख के बीच के फर्क के बारे में पूछा।
What does a gurmukh try to turn away from?
ਗੁਰਮੁਖ ਕਿਸ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ?
गुरमुख किससे मुँह मोड़ने की कोशिश करता है?
A gurmukh turns away from ego and follows the Guru’s Word.
ਗੁਰਮੁਖ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਦੀ ਪੈਰਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
गुरमुख हउमै से मुँह मोड़ता है और गुरु के शबद की पैरवी करता है।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी की मुख्य शिक्षा क्या है?
A gurmukh lets the Guru, not ego, shape behaviour.
ਗੁਰਮੁਖ ਆਪਣੇ ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਹਉਮੈ ਦੀ ਥਾਂ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਘੜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
गुरमुख अपने व्यवहार को अहंकार के बजाय गुरु से गढ़ने देता है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
यह साखी किस सिख मूल्य या शिक्षा से जुड़ती है?
Gurmukh, Shabad, humility, gratitude, seva, and freedom from ego.
ਗੁਰਮੁਖ, ਸ਼ਬਦ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
गुरमुख, शबद, नम्रता, आभार, सेवा और हउमै से मुक्ति।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस गलतफहमी से बचना चाहिए?
We should respect its source confidence and avoid turning later tradition into a stronger historical claim than the sources support.
ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਰੋਤ-ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਰੋਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਕਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
हमें इसकी स्रोत-विश्वसनीयता का सम्मान करना चाहिए और बाद की परंपरा को स्रोतों द्वारा दिए गए समर्थन से अधिक पक्का ऐतिहासिक दावा नहीं बनाना चाहिए।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Remember help you receive, do good without showing off, and do not copy someone else’s bad conduct.
ਜੋ ਮਦਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਵਿਖਾਵੇ ਬਿਨਾਂ ਭਲਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਮਾੜੇ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਨਕਲ ਨਾ ਕਰੋ।
जो मदद आपको मिलती है उसे याद रखें, दिखावे के बिना भला करें, और किसी और के बुरे व्यवहार की नकल न करें।