Sakhi 1260
Young Har Rai Ji and the Broken Flowersਬਾਲ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਅਤੇ ਟੁੱਟੇ ਫੁੱਲबाल हरि राय जी और टूटे फूल
A beloved tradition remembers young Har Rai Ji becoming deeply upset after his robe accidentally damaged flowers, leading Guru Hargobind Sahib Ji to teach gentleness and awareness.
ਇੱਕ ਪਿਆਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਆਪਣੇ ਚੋਗ਼ੇ ਨਾਲ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਟੁੱਟ ਜਾਣ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕੋਮਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤਤਾ ਸਿਖਾਈ।
एक प्यारी परंपरा याद करती है कि युवा हरि राय जी अपने चोगे से गलती से फूल टूट जाने पर बहुत दुखी हुए, जिससे गुरु हरगोबिंद साहिब जी ने कोमलता और सजगता सिखाई।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Har Rai Ji, grandson of Guru Hargobind Sahib Ji, was known for a gentle temperament. One day his flowing robe is said to have caught a flowering bush and broken some blossoms. The child was distressed. Guru Hargobind Sahib Ji comforted him and taught that one may live fully in the world while moving through it carefully enough not to cause unnecessary harm. The lesson beautifully balances the Sixth Guru’s martial image. The same tradition that values courage also values tenderness. Strength and gentleness are not opposites.
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਪੋਤਰੇ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਆਪਣੇ ਕੋਮਲ ਸੁਭਾਅ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਦਿਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਚੋਗ਼ਾ ਇੱਕ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝਾੜੀ ਨਾਲ ਅੜ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੁਝ ਫੁੱਲ ਟੁੱਟ ਗਏ। ਬਾਲਕ ਦੁਖੀ ਹੋਏ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਏਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਲੋੜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀ ਅਕਸ ਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਪਰੰਪਰਾ ਜੋ ਦਲੇਰੀ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕੋਮਲਤਾ ਦੀ ਵੀ ਕਦਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਕੋਮਲਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ।
गुरु हरगोबिंद साहिब जी के पोते हरि राय जी अपने कोमल स्वभाव के लिए जाने जाते थे। कहते हैं एक दिन उनका खुला चोगा एक फूलों वाली झाड़ी से अटक गया और कुछ फूल टूट गए। बालक दुखी हुए। गुरु हरगोबिंद साहिब जी ने उन्हें दिलासा दिया और सिखाया कि व्यक्ति संसार में पूरी तरह जी सकता है, साथ ही इसमें से इतने ध्यान से गुजर सकता है कि बेवजह नुकसान न हो। यह शिक्षा छठे गुरु के शस्त्रधारी बिंब को सुंदर ढंग से संतुलित करती है। वही परंपरा जो बहादुरी की कद्र करती है कोमलता की भी कद्र करती है। ताकत और कोमलता विरोधी नहीं।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
True strength includes gentleness toward living things.
ਸੱਚੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਮਲਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
सच्ची ताकत में जीवों के प्रति कोमलता शामिल है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Move carefully, avoid needless harm, and treat animals, plants, and people with consideration.
ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੱਲੋ, ਬੇਲੋੜੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰੋ।
ध्यान से चलो, बेवजह के नुकसान से बचो, और जानवरों, पौधों व लोगों के साथ सोच-समझकर व्यवहार करो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Compassion, Har Rai Ji, gentleness, self-control, and balance.
ਹਮਦਰਦੀ, ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ, ਕੋਮਲਤਾ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ।
सहानुभूति, हरि राय जी, कोमलता, संयम और संतुलन।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
How can a strong person also be gentle?
ਇੱਕ ਤਾਕਤਵਰ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਮਲ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
एक ताकतवर व्यक्ति कोमल भी कैसे हो सकता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
What did young Har Rai Ji accidentally damage?
ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਗ਼ਲਤੀ ਨਾਲ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ?
युवा हरि राय जी ने गलती से क्या नुकसान किया?
Flowers on a bush, according to tradition.
ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਝਾੜੀ ਦੇ ਫੁੱਲ।
परंपरा के अनुसार, एक झाड़ी के फूल।
What did Guru Hargobind Sahib Ji teach?
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕੀ ਸਿਖਾਇਆ?
गुरु हरगोबिंद साहिब जी ने क्या सिखाया?
To live in the world carefully and avoid unnecessary harm.
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਜਿਊਣਾ ਅਤੇ ਬੇਲੋੜੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ।
संसार में ध्यान से जीना और बेवजह के नुकसान से बचना।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी की मुख्य शिक्षा क्या है?
True strength includes gentleness toward living things.
ਸੱਚੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਕੋਮਲਤਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
सच्ची ताकत में जीवों के प्रति कोमलता शामिल है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
यह साखी किस सिख मूल्य या शिक्षा से जुड़ती है?
Compassion, Har Rai Ji, gentleness, self-control, and balance.
ਹਮਦਰਦੀ, ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ, ਕੋਮਲਤਾ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ।
सहानुभूति, हरि राय जी, कोमलता, संयम और संतुलन।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस गलतफहमी से बचना चाहिए?
This is a later Sikh historical teaching story, not a contemporary eyewitness account.
ਇਹ ਇੱਕ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖਿਆ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਸਮਕਾਲੀ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨਹੀਂ।
यह एक बाद की सिख ऐतिहासिक शिक्षा कहानी है, कोई समकालीन चश्मदीद वृत्तांत नहीं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Move carefully, avoid needless harm, and treat animals, plants, and people with consideration.
ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਚੱਲੋ, ਬੇਲੋੜੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ, ਪੌਦਿਆਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰੋ।
ध्यान से चलो, बेवजह के नुकसान से बचो, और जानवरों, पौधों व लोगों के साथ सोच-समझकर व्यवहार करो।