Sakhi 1375
The Broken Flowersਟੁੱਟੇ ਫੁੱਲटूटे फूल
A beloved Sikh tradition remembers young Har Rai Ji becoming distressed when his flowing robe accidentally broke flowers in a garden.
ਇੱਕ ਪਿਆਰੀ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਾਲ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਓਦੋਂ ਬੜੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਚੋਲੇ ਨਾਲ ਬਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਕੁਝ ਫੁੱਲ ਟੁੱਟ ਗਏ।
एक प्यारी सिख परंपरा याद करती है कि बाल हरि राइ जी तब बहुत दुखी हो गए जब उनके खुले चोले से बाग में अचानक कुछ फूल टूट गए।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Later Sikh historical texts remember Har Rai Ji returning from riding and hurrying to greet Guru Hargobind Sahib Ji. His robe caught a flowering bush and broke some blossoms. Har Rai Ji was deeply upset. Guru Hargobind Sahib Ji comforted him and taught that one can live fully in the world while moving through it with care. The lesson was not to abandon fine clothes or activity, but to become more aware of the effect of one’s actions. This story became one of the clearest images of Guru Har Rai Ji’s gentle temperament. It teaches that courage and tenderness belong together.
ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗ੍ਰੰਥ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਘੋੜ-ਸਵਾਰੀ ਤੋਂ ਮੁੜਦੇ ਹੋਏ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਕਾਹਲੀ ਨਾਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚੋਲਾ ਇੱਕ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝਾੜੀ ਨਾਲ ਅੜ ਗਿਆ ਤੇ ਕੁਝ ਫੁੱਲ ਟੁੱਟ ਗਏ। ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਸਿਖਾਇਆ ਕਿ ਇਨਸਾਨ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੀਅ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਭਲ ਕੇ ਲੰਘੇ। ਸਿੱਖਿਆ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਸੋਹਣੇ ਬਸਤਰ ਜਾਂ ਸਰਗਰਮੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਿ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਵੱਧ ਸੁਚੇਤ ਹੋਇਆ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਦੇ ਕੋਮਲ ਸੁਭਾਅ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤਸਵੀਰ ਬਣ ਗਈ। ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦਲੇਰੀ ਤੇ ਕੋਮਲਤਾ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बाद के सिख ऐतिहासिक ग्रंथ याद करते हैं कि हरि राइ जी घुड़सवारी से लौटते हुए गुरु हरगोबिंद साहिब जी से मिलने के लिए जल्दी-जल्दी जा रहे थे। उनका चोला एक फूलों वाली झाड़ी से अटक गया और कुछ फूल टूट गए। हरि राइ जी बहुत दुखी हो गए। गुरु हरगोबिंद साहिब जी ने उन्हें धीरज दिया और सिखाया कि इंसान दुनिया में पूरी तरह जी सकता है, पर इसमें से सँभल कर गुजरे। सीख यह नहीं थी कि सुंदर वस्त्र या सक्रियता छोड़ दी जाए, बल्कि यह कि अपने कामों के असर के बारे में अधिक सचेत हुआ जाए। यह कहानी गुरु हरि राइ जी के कोमल स्वभाव की सबसे स्पष्ट तस्वीर बन गई। यह सिखाती है कि वीरता और कोमलता साथ रह सकते हैं।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
True strength includes gentleness and awareness.
ਸੱਚੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
सच्ची ताकत में कोमलता और सचेतता भी शामिल होती है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Move carefully through the world and avoid causing unnecessary harm to people, animals, and plants.
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਭਲ ਕੇ ਲੰਘੋ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
दुनिया में से सँभल कर गुजरो और लोगों, पशुओं तथा पौधों को बेवजह नुकसान पहुँचाने से बचो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Compassion, gentleness, self-control, awareness, and respect for creation.
ਦਇਆ, ਕੋਮਲਤਾ, ਸੰਜਮ, ਸੁਚੇਤਤਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ।
दया, कोमलता, संयम, सचेतता और कुदरत का सम्मान।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
How can you become more aware of the effect your actions have on others?
ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਦੂਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਅਸਰ ਬਾਰੇ ਵੱਧ ਸੁਚੇਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ?
तुम अपने कामों का दूसरों पर पड़ने वाले असर के बारे में अधिक सचेत कैसे हो सकते हो?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
What did young Har Rai Ji accidentally damage?
ਬਾਲ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਕੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕੀਤਾ?
बाल हरि राइ जी ने अचानक क्या नुकसान किया?
Flowers on a bush, according to later Sikh tradition.
ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਝਾੜੀ ਦੇ ਫੁੱਲ।
बाद की सिख परंपरा के अनुसार, एक झाड़ी के फूल।
What did Guru Hargobind Sahib Ji teach him?
ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਸਿਖਾਇਆ?
गुरु हरगोबिंद साहिब जी ने उन्हें क्या सिखाया?
To live actively but move through the world with care and awareness.
ਸਰਗਰਮ ਜੀਵਨ ਜੀਓ, ਪਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਭਲ ਕੇ ਤੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਕੇ ਲੰਘੋ।
सक्रिय जीवन जीओ, पर दुनिया में से सँभल कर और सचेत होकर गुजरो।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
True strength includes gentleness and awareness.
ਸੱਚੀ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਕੋਮਲਤਾ ਅਤੇ ਸੁਚੇਤਤਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
सच्ची ताकत में कोमलता और सचेतता भी शामिल होती है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Compassion, gentleness, self-control, awareness, and respect for creation.
ਦਇਆ, ਕੋਮਲਤਾ, ਸੰਜਮ, ਸੁਚੇਤਤਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ।
दया, कोमलता, संयम, सचेतता और कुदरत का सम्मान।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को गलत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
This is a later Sikh historical teaching story, not a contemporary eyewitness account.
ਇਹ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖਿਆ-ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਸਮਕਾਲੀ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨਹੀਂ।
यह बाद की सिख ऐतिहासिक शिक्षा-कहानी है, समकालीन प्रत्यक्षदर्शी वृत्तांत नहीं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Move carefully through the world and avoid causing unnecessary harm to people, animals, and plants.
ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਭਲ ਕੇ ਲੰਘੋ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਲੋੜਾ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
दुनिया में से सँभल कर गुजरो और लोगों, पशुओं तथा पौधों को बेवजह नुकसान पहुँचाने से बचो।