Sakhi 1386
Personally Feeding the Horsesਆਪ ਹੱਥੀਂ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਪਾਉਣਾस्वयं अपने हाथों घोड़ों को चारा खिलाना
Kiratpur tradition remembers Guru Har Rai Ji personally caring for the horses connected with the Sikh mounted force.
ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਸਿੱਖ ਘੋੜ-ਸਵਾਰ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਖ਼ੁਦ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਦੇ ਸਨ।
कीरतपुर की परंपरा याद करती है कि गुरु हरि राइ जी सिख घुड़सवार फौज से जुड़े घोड़ों की खुद देखभाल करते थे।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
A historic shrine at Kiratpur Sahib, Gurdwara Chubachcha Sahib, is associated with the horses maintained during Guru Har Rai Ji’s time. Local and encyclopedic tradition remembers Guru Ji personally feeding horses there. The image is important because the leader who retained a large mounted force did not consider care work beneath him. Responsibility for strength includes responsibility for what sustains that strength. Horses had to be fed and cared for, just as people entrusted with any resource must maintain it properly.
ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ, ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੁਬੱਚਾ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੱਖੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ੀ ਪਰੰਪਰਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਓਥੇ ਖ਼ੁਦ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੀ ਘੋੜ-ਸਵਾਰ ਫ਼ੌਜ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਨੇ ਦੇਖਭਾਲ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ। ਤਾਕਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਲਈ ਜਾਵੇ। ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਤੇ ਸੰਭਾਲ ਚਾਹੀਦੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਾਧਨ ਦੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
कीरतपुर साहिब का एक ऐतिहासिक स्थान, गुरुद्वारा चुबच्चा साहिब, गुरु हरि राइ जी के समय रखे घोड़ों से जुड़ा हुआ है। स्थानीय और विश्वकोशीय परंपरा याद करती है कि गुरु जी वहाँ खुद घोड़ों को चारा डालते थे। यह तस्वीर अहम है क्योंकि बड़ी घुड़सवार फौज रखने वाले नेता ने देखभाल के काम को अपने से नीचा नहीं समझा। ताकत की जिम्मेदारी में यह भी शामिल है कि उस ताकत को टिकाए रखने वाली हर चीज की जिम्मेदारी भी ली जाए। घोड़ों को चारा और संभाल चाहिए थी, जैसे किसी भी साधन के जिम्मेदार लोगों को उसे ठीक ढंग से संभालना पड़ता है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Leadership includes caring for the ordinary needs behind important work.
ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਕੰਮ ਪਿੱਛੇ ਦੀਆਂ ਆਮ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
अगुवाई में अहम काम के पीछे की आम जरूरतों की संभाल भी शामिल है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do not only enjoy the visible part of a responsibility. Help with cleaning, feeding, preparation, and maintenance too.
ਕਿਸੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਸਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਹੀ ਆਨੰਦ ਨਾ ਲਵੋ। ਸਫ਼ਾਈ, ਚਾਰਾ ਪਾਉਣ, ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰੋ।
किसी जिम्मेदारी के केवल दिखने वाले हिस्से का ही आनंद न लो। सफाई, चारा डालने, तैयारी और संभाल में भी मदद करो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Seva, animals, horses, humility, responsibility, and Kiratpur Sahib.
ਸੇਵਾ, ਪਸ਼ੂ, ਘੋੜੇ, ਨਿਮਰਤਾ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ।
सेवा, पशु, घोड़े, नम्रता, जिम्मेदारी और कीरतपुर साहिब।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Why is caring for equipment, animals, or shared spaces part of leadership?
ਸੰਦ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਉਂ ਹੈ?
औजार, पशु या साझी जगहों की देखभाल अगुवाई का हिस्सा क्यों है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Which animals is Guru Har Rai Ji remembered personally feeding?
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਕਿਹੜੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਦ ਚਾਰਾ ਪਾਉਂਦੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
गुरु हरि राइ जी किन पशुओं को खुद चारा डालते हुए याद किए जाते हैं?
The horses kept at Kiratpur Sahib.
ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਰੱਖੇ ਘੋੜੇ।
कीरतपुर साहिब में रखे घोड़े।
Which shrine preserves this association?
ਕਿਹੜਾ ਅਸਥਾਨ ਇਸ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ?
कौन-सा स्थान इस संबंध को सँभालता है?
Gurdwara Chubachcha Sahib at Kiratpur.
ਕੀਰਤਪੁਰ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੁਬੱਚਾ ਸਾਹਿਬ।
कीरतपुर का गुरुद्वारा चुबच्चा साहिब।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Leadership includes caring for the ordinary needs behind important work.
ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਕੰਮ ਪਿੱਛੇ ਦੀਆਂ ਆਮ ਲੋੜਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
अगुवाई में अहम काम के पीछे की आम जरूरतों की संभाल भी शामिल है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Seva, animals, horses, humility, responsibility, and Kiratpur Sahib.
ਸੇਵਾ, ਪਸ਼ੂ, ਘੋੜੇ, ਨਿਮਰਤਾ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ।
सेवा, पशु, घोड़े, नम्रता, जिम्मेदारी और कीरतपुर साहिब।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को गलत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The personal-feeding detail is preserved through Kiratpur shrine tradition and encyclopedic history rather than a contemporary diary.
ਖ਼ੁਦ ਚਾਰਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੇਰਵਾ ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ੀ ਇਤਿਹਾਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਭਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਸਮਕਾਲੀ ਡਾਇਰੀ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ।
खुद चारा डालने वाला विवरण कीरतपुर के स्थान की परंपरा और विश्वकोशीय इतिहास के जरिए सँभाला गया है, किसी समकालीन डायरी के जरिए नहीं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Do not only enjoy the visible part of a responsibility. Help with cleaning, feeding, preparation, and maintenance too.
ਕਿਸੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਿੱਸਦੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਹੀ ਆਨੰਦ ਨਾ ਲਵੋ। ਸਫ਼ਾਈ, ਚਾਰਾ ਪਾਉਣ, ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰੋ।
किसी जिम्मेदारी के केवल दिखने वाले हिस्से का ही आनंद न लो। सफाई, चारा डालने, तैयारी और संभाल में भी मदद करो।