Sakhi 1401
Bhai Jhanda’s Humble Serviceਭਾਈ ਝੰਡਾ ਦੀ ਨਿਮਰ ਸੇਵਾभाई झंडा की विनम्र सेवा
Bhai Jhanda was wealthy and influential, yet Sikh sources remember him for humble service to the Guru household at Kiratpur.
ਭਾਈ ਝੰਡਾ ਅਮੀਰ ਤੇ ਅਸਰ-ਰਸੂਖ਼ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਿੱਖ ਸਰੋਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਨਿਮਰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।
भाई झंडा जी अमीर और असर-रसूख वाले थे, फिर भी सिख स्रोत उन्हें कीरतपुर में गुरु घर की नम्र सेवा के लिए याद करते हैं।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Bhai Jhanda came from the family of Baba Buddha Ji and possessed land and influence. Despite this, he remained closely connected with the Gurus and served at Kiratpur. Sikh reference works remember him bringing firewood for Guru ka Langar and living with unusual humility. His example shows that wealth does not prevent seva when ego is kept under discipline. A person can have resources, status, and responsibility while still doing ordinary work with their own hands.
ਭਾਈ ਝੰਡਾ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਰਸੂਖ਼ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਹ ਗੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਗੂੜ੍ਹੇ ਜੁੜੇ ਰਹੇ ਤੇ ਕੀਰਤਪੁਰ ਵਿਖੇ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਸਿੱਖ ਹਵਾਲਾ-ਗ੍ਰੰਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ ਲਈ ਬਾਲਣ ਲਿਆਉਂਦੇ ਤੇ ਅਸਾਧਾਰਨ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਹੰਕਾਰ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਦੌਲਤ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੀ। ਇਨਸਾਨ ਕੋਲ ਸਾਧਨ, ਰੁਤਬਾ ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਆਮ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
भाई झंडा जी बाबा बुड्ढा जी के परिवार में से थे और उनके पास ज़मीन तथा रसूख था। इसके बावजूद, वे गुरुओं से गहरे जुड़े रहे और कीरतपुर में सेवा की। सिख संदर्भ-ग्रंथ उन्हें गुरु का लंगर के लिए ईंधन लाते और असाधारण नम्रता से जीवन बिताते याद करते हैं। उनकी मिसाल दर्शाती है कि जब अहंकार अनुशासन के नीचे रखा जाए तो दौलत सेवा को नहीं रोकती। इंसान के पास साधन, रुतबा और ज़िम्मेदारी हो सकती है, और फिर भी वह अपने हाथों आम काम कर सकता है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Humility is shown when status does not make ordinary service feel beneath us.
ਨਿਮਰਤਾ ਓਦੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰੁਤਬਾ ਆਮ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣ ਦਿੰਦਾ।
नम्रता तब प्रकट होती है जब रुतबा आम सेवा को हमसे नीचा नहीं लगने देता।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do useful work yourself, even when you could ask someone else to do every small task for you.
ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੰਮ ਖ਼ੁਦ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਛੋਟਾ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ।
लाभदायक काम स्वयं करो, चाहे तुम हर छोटा काम किसी और को कह सकते हो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Bhai Jhanda, humility, langar, seva, wealth, and Kiratpur Sahib.
ਭਾਈ ਝੰਡਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਲੰਗਰ, ਸੇਵਾ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ।
भाई झंडा जी, नम्रता, लंगर, सेवा, दौलत और कीरतपुर साहिब।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What ordinary task would be good for a leader to keep doing personally?
ਕਿਸੇ ਆਗੂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਆਮ ਕੰਮ ਖ਼ੁਦ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ?
किसी नेता के लिए कौन-सा आम काम स्वयं करते रहना अच्छा होगा?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
What seva is Bhai Jhanda remembered for doing?
ਭਾਈ ਝੰਡਾ ਕਿਹੜੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
भाई झंडा जी कौन-सी सेवा करने के लिए याद किए जाते हैं?
Bringing firewood for Guru ka Langar.
ਗੁਰੂ ਕਾ ਲੰਗਰ ਲਈ ਬਾਲਣ ਲਿਆਉਣ ਲਈ।
गुरु का लंगर के लिए ईंधन लाने के लिए।
Was Bhai Jhanda poor and powerless?
ਕੀ ਭਾਈ ਝੰਡਾ ਗ਼ਰੀਬ ਤੇ ਬੇਵੱਸ ਸਨ?
क्या भाई झंडा जी गरीब और बेबस थे?
No. He was wealthy and influential, which makes his humility especially notable.
ਨਹੀਂ। ਉਹ ਅਮੀਰ ਤੇ ਅਸਰ-ਰਸੂਖ਼ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਧਿਆਨਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
नहीं। वे अमीर और असर-रसूख वाले थे, जो उनकी नम्रता को खास ध्यान देने योग्य बनाती है।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Humility is shown when status does not make ordinary service feel beneath us.
ਨਿਮਰਤਾ ਓਦੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰੁਤਬਾ ਆਮ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਣ ਦਿੰਦਾ।
नम्रता तब प्रकट होती है जब रुतबा आम सेवा को हमसे नीचा नहीं लगने देता।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Bhai Jhanda, humility, langar, seva, wealth, and Kiratpur Sahib.
ਭਾਈ ਝੰਡਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਲੰਗਰ, ਸੇਵਾ, ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ।
भाई झंडा जी, नम्रता, लंगर, सेवा, दौलत और कीरतपुर साहिब।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को गलत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
Some obedience anecdotes associated with Bhai Jhanda belong to the period of Guru Hargobind Sahib Ji; this entry focuses on his established service under Guru Har Rai Ji.
ਭਾਈ ਝੰਡਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੁਝ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ; ਇਹ ਇੰਦਰਾਜ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਹੇਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਿਤ ਸੇਵਾ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ।
भाई झंडा जी से जुड़ी कुछ आज्ञाकारिता वाली बातें गुरु हरगोबिंद साहिब जी के समय से संबंधित हैं; यह इंदराज गुरु हर राय जी के अधीन उनकी स्थापित सेवा पर केंद्रित है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Do useful work yourself, even when you could ask someone else to do every small task for you.
ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੰਮ ਖ਼ੁਦ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਛੋਟਾ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹੋ।
लाभदायक काम स्वयं करो, चाहे तुम हर छोटा काम किसी और को कह सकते हो।