Sakhi 1417
Choosing Har Krishan Ji and Joti Jot at Kiratpurਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਕੀਰਤਪੁਰ ਵਿਖੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤहरि कृष्ण जी का चयन और कीरतपुर में ज्योति जोत
Guru Har Rai Ji chose his younger son Har Krishan Ji as the Eighth Guru and passed away at Kiratpur Sahib in 1661.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਅੱਠਵਾਂ ਗੁਰੂ ਚੁਣਿਆ ਤੇ ਸੰਨ 1661 ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ।
गुरु हरि राय जी ने अपने छोटे पुत्र हरि कृष्ण जी को आठवाँ गुरु चुना और सन 1661 में कीरतपुर साहिब में ज्योति ज्योत समा गए।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
As the end of his life approached, Guru Har Rai Ji selected Har Krishan Ji, then still a young child, to carry the Guruship forward. The choice showed again that Guruship was not automatically given to the elder son. Ram Rai Ji had placed political approval above fidelity to Gurbani, while Har Krishan Ji was entrusted with the Guru’s seat. Guru Har Rai Ji passed away at Kiratpur Sahib on 6 October 1661 according to major Sikh reference works. His life left a distinctive legacy of gentleness, healing, parchar, disciplined preparedness, protection of Gurbani, and service across a wide Sikh network.
ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਨੇੜੇ ਆਇਆ, ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਜੇ ਬਾਲਕ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰਗੱਦੀ ਅੱਗੇ ਤੋਰਨ ਲਈ ਚੁਣਿਆ। ਇਸ ਚੋਣ ਨੇ ਫੇਰ ਵਿਖਾਇਆ ਕਿ ਗੁਰਗੱਦੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨੂੰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਦੀ ਗੱਦੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ। ਵੱਡੇ ਸਿੱਖ ਹਵਾਲਾ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ 6 ਅਕਤੂਬਰ 1661 ਨੂੰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੇ ਕੋਮਲਤਾ, ਇਲਾਜ, ਪ੍ਰਚਾਰ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਤਿਆਰੀ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਿੱਖ ਤਾਣੇ-ਬਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਦੀ ਇੱਕ ਨਿਵੇਕਲੀ ਵਿਰਾਸਤ ਛੱਡੀ।
जैसे उनके जीवन का अंत निकट आया, गुरु हरि राय जी ने उस समय अभी बालक हरि कृष्ण जी को गुरगद्दी आगे बढ़ाने के लिए चुना। इस चयन ने फिर दिखाया कि गुरगद्दी अपने आप बड़े पुत्र को नहीं दी जाती थी। राम राय जी ने राजनीतिक मंज़ूरी को गुरबाणी के प्रति वफ़ादारी से ऊपर रखा था, जबकि हरि कृष्ण जी को गुरु की गद्दी सौंपी गई। बड़े सिख हवाला-ग्रंथों के अनुसार गुरु हरि राय जी 6 अक्तूबर 1661 को कीरतपुर साहिब में ज्योति ज्योत समा गए। उनके जीवन ने कोमलता, इलाज, प्रचार, अनुशासित तैयारी, गुरबाणी की रक्षा और एक विशाल सिख ताने-बाने में सेवा की एक निराली विरासत छोड़ी।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Spiritual responsibility belongs to character and fidelity, not seniority alone.
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਰਦਾਰ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਵਡੇਰਪਣ ਦੀ ਨਹੀਂ।
आध्यात्मिक ज़िम्मेदारी किरदार और वफ़ादारी की है, केवल बड़प्पन की नहीं।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Choose people for responsibility by their integrity and conduct, and leave your own work in a form others can carry forward.
ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਵਤੀਰੇ ਤੋਂ ਚੁਣੋ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੱਡੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ ਸਕਣ।
ज़िम्मेदारी के लिए लोगों को उनकी ईमानदारी और व्यवहार से चुनो, और अपना काम ऐसे रूप में छोड़ो जिसे दूसरे आगे ले जा सकें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Guru Har Krishan Ji, succession, Joti Jot, Kiratpur Sahib, Gurbani, and continuity.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ, ਜੋਤੀ ਜੋਤ, ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ।
गुरु हरि कृष्ण जी, उत्तराधिकार, ज्योति ज्योत, कीरतपुर साहिब, गुरबाणी और निरंतरता।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What qualities should matter most when choosing someone to continue important work?
ਅਹਿਮ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੁਣਦੇ ਵੇਲੇ ਕਿਹੜੇ ਗੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
अहम काम जारी रखने के लिए किसी को चुनते समय कौन-से गुण सबसे अधिक मायने रखने चाहिए?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Whom did Guru Har Rai Ji choose as the Eighth Guru?
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਅੱਠਵਾਂ ਗੁਰੂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ?
गुरु हरि राय जी ने आठवाँ गुरु किसे चुना?
Guru Har Krishan Ji.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ।
गुरु हरि कृष्ण जी को।
Where and when did Guru Har Rai Ji pass away?
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਦੋਂ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਸਮਾਏ?
गुरु हरि राय जी कहाँ और कब ज्योति ज्योत समाए?
At Kiratpur Sahib on 6 October 1661.
6 ਅਕਤੂਬਰ 1661 ਨੂੰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ।
6 अक्तूबर 1661 को कीरतपुर साहिब में।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Spiritual responsibility belongs to character and fidelity, not seniority alone.
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਰਦਾਰ ਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦੀ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਵਡੇਰਪਣ ਦੀ ਨਹੀਂ।
आध्यात्मिक ज़िम्मेदारी किरदार और वफ़ादारी की है, केवल बड़प्पन की नहीं।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी के साथ कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Guru Har Krishan Ji, succession, Joti Jot, Kiratpur Sahib, Gurbani, and continuity.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ, ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ, ਜੋਤੀ ਜੋਤ, ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰਤਾ।
गुरु हरि कृष्ण जी, उत्तराधिकार, ज्योति ज्योत, कीरतपुर साहिब, गुरबाणी और निरंतरता।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The succession and year of Joti Jot are well established. Later texts expand ceremonial details beyond what can be independently verified.
ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਤੇ ਜੋਤੀ ਜੋਤ ਦਾ ਵਰ੍ਹਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥ ਰਸਮੀ ਵੇਰਵੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਧਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
उत्तराधिकार और ज्योति ज्योत का वर्ष अच्छी तरह स्थापित हैं। बाद के ग्रंथ रस्मी विवरण उससे अधिक बढ़ा देते हैं जो स्वतंत्र रूप से परखा जा सकता है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Choose people for responsibility by their integrity and conduct, and leave your own work in a form others can carry forward.
ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਵਤੀਰੇ ਤੋਂ ਚੁਣੋ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਅਜਿਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੱਡੋ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾ ਸਕਣ।
ज़िम्मेदारी के लिए लोगों को उनकी ईमानदारी और व्यवहार से चुनो, और अपना काम ऐसे रूप में छोड़ो जिसे दूसरे आगे ले जा सकें।