Sakhi 1593
Arrival at Nandedਨਾਂਦੇੜ ਪਹੁੰਚਣਾनांदेड़ पहुँचना
Guru Gobind Singh Ji reached Nanded on the Godavari while Bahadur Shah continued farther south.
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਉੱਤੇ ਨਾਂਦੇੜ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਦਕਿ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।
गुरु गोबिंद सिंह जी गोदावरी पर नांदेड़ पहुँचे, जबकि बहादुर शाह और दक्षिण की ओर बढ़ता गया।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Guru Gobind Singh Ji reached Nanded on the Godavari while Bahadur Shah continued farther south. The Guru chose to remain at Nanded. The place became the setting for Banda Singh Bahadur’s commissioning, the attack on the Guru, and the final transfer of Guruship to Guru Granth Sahib Ji. This sakhi is best understood through its source level: historically documented. The purpose of preserving it is not to inflate certainty, but to keep the event and its teaching connected to the evidence that supports it. For children and families, the practical lesson is: contribute to the sangat with honesty, skill, time, and accountability.
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਉੱਤੇ ਨਾਂਦੇੜ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਦਕਿ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਨਾਂਦੇੜ ਰਹਿਣਾ ਚੁਣਿਆ। ਇਹ ਥਾਂ ਬੰਦਾ ਸਿੰਘ ਬਹਾਦਰ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ, ਗੁਰੂ ਉੱਤੇ ਹਮਲੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰਿਆਈ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸੌਂਪਣ ਦੀ ਭੂਮੀ ਬਣੀ। ਇਸ ਸਾਖੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੇ ਸਰੋਤ-ਪੱਧਰ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਰਜ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦਾ ਮਕਸਦ ਪੱਕਤਾ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਦੱਸਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਘਟਨਾ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਸ ਸਬੂਤ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ, ਅਮਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਇਹ ਹੈ: ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਹੁਨਰ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਓ।
गुरु गोबिंद सिंह जी गोदावरी पर नांदेड़ पहुँचे, जबकि बहादुर शाह और दक्षिण की ओर बढ़ता गया। गुरु जी ने नांदेड़ रहना चुना। यह स्थान बंदा सिंह बहादुर की नियुक्ति, गुरु पर हमले तथा गुरु ग्रंथ साहिब जी को गुरियाई के अंतिम सौंपने की भूमि बना। इस साखी को इसके स्रोत-स्तर के माध्यम से सबसे अच्छी तरह समझा जाता है: ऐतिहासिक रूप से दर्ज। इसे सँभालने का उद्देश्य निश्चितता को बढ़ा-चढ़ाकर बताना नहीं, बल्कि घटना तथा इसकी शिक्षा को उस प्रमाण से जोड़े रखना है जो इसे सहारा देता है। बच्चों तथा परिवारों के लिए, व्यावहारिक शिक्षा यह है: संगत में ईमानदारी, हुनर, समय तथा जवाबदेही के साथ योगदान दो।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Strong communities are built through shared responsibility, clear institutions, and trust.
ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਰਾਹੀਂ ਬਣਦੇ ਹਨ।
मज़बूत समुदाय साझा ज़िम्मेदारी, स्पष्ट संस्थाओं तथा भरोसे के माध्यम से बनते हैं।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Contribute to the sangat with honesty, skill, time, and accountability.
ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਹੁਨਰ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਓ।
संगत में ईमानदारी, हुनर, समय तथा जवाबदेही के साथ योगदान दो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
sangat, Panth, seva, institution building
ਸੰਗਤ, ਪੰਥ, ਸੇਵਾ, ਸੰਸਥਾ-ਉਸਾਰੀ
संगत, पंथ, सेवा, संस्था-निर्माण
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What makes a community strong beyond having many members?
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਅ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਕੋਈ ਭਾਈਚਾਰਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ?
बहुत सारे सदस्य होने से परे कोई समुदाय किस चीज़ से मज़बूत बनता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who or what is at the centre of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਾਂ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी के केंद्र में कौन या क्या है?
Guru Gobind Singh Ji and the Sikh sangat
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ
गुरु गोबिंद सिंह जी और सिख संगत
What happened in “Arrival at Nanded”?
“ਨਾਂਦੇੜ ਪਹੁੰਚਣਾ” ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?
“नांदेड़ पहुँचना” में क्या हुआ?
Guru Gobind Singh Ji reached Nanded on the Godavari while Bahadur Shah continued farther south.
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਉੱਤੇ ਨਾਂਦੇੜ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਦਕਿ ਬਹਾਦਰ ਸ਼ਾਹ ਹੋਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਗਿਆ।
गुरु गोबिंद सिंह जी गोदावरी पर नांदेड़ पहुँचे, जबकि बहादुर शाह और दक्षिण की ओर बढ़ता गया।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Strong communities are built through shared responsibility, clear institutions, and trust.
ਮਜ਼ਬੂਤ ਭਾਈਚਾਰੇ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ, ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਰਾਹੀਂ ਬਣਦੇ ਹਨ।
मज़बूत समुदाय साझा ज़िम्मेदारी, स्पष्ट संस्थाओं तथा भरोसे के माध्यम से बनते हैं।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
sangat, Panth, seva, institution building
ਸੰਗਤ, ਪੰਥ, ਸੇਵਾ, ਸੰਸਥਾ-ਉਸਾਰੀ
संगत, पंथ, सेवा, संस्था-निर्माण
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The core event is supported by major Sikh reference works. Exact dialogue or decorative details should not be treated as a verbatim contemporary transcript unless specifically sourced.
ਮੂਲ ਘਟਨਾ ਵੱਡੇ ਸਿੱਖ ਹਵਾਲਾ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ। ਠੀਕ ਸੰਵਾਦ ਜਾਂ ਸਜਾਵਟੀ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਰੋਤ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਹੂ-ਬਹੂ ਸਮਕਾਲੀ ਲਿਖਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
मूल घटना बड़े सिख संदर्भ-ग्रंथों द्वारा प्रमाणित है। सटीक संवाद या सजावटी विवरणों को, जब तक विशेष रूप से स्रोत न दिया हो, हूबहू समकालीन लेखन नहीं मानना चाहिए।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Contribute to the sangat with honesty, skill, time, and accountability.
ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ, ਹੁਨਰ, ਸਮਾਂ ਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਨਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਓ।
संगत में ईमानदारी, हुनर, समय तथा जवाबदेही के साथ योगदान दो।