Sakhi 231
Bhai Nand Lal Ji and Love of Guruਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਪਿਆਰਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ और गुरु प्रेम
Bhai Nand Lal Ji was a devoted poet connected with Guru Gobind Singh Sahib Ji. His poetry expressed deep love for the Guru and teaches that words can become seva when filled with devotion.
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਕਵੀ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਗੁਰੂ ਲਈ ਡੂੰਘੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦ, ਜਦੋਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਣ, ਸੇਵਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
भाई नंद लाल जी गुरु गोबिंद सिंह साहिब जी से जुड़े एक समर्पित कवि थे। उनकी कविता गुरु के लिए गहरे प्रेम को व्यक्त करती थी और सिखाती है कि शब्द, जब श्रद्धा से भरे हों, सेवा बन सकते हैं।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Bhai Nand Lal Ji is remembered as a learned poet and devoted Sikh connected with Guru Gobind Singh Sahib Ji. He was skilled in Persian poetry and used his gift to express love, devotion, and spiritual longing. His writings hold an honoured place in Sikh tradition. Bhai Nand Lal Ji teaches that seva is not only done with hands. Seva can also be done with words, learning, poetry, and wisdom. A person who can write should write truthfully. A person who can speak should speak with love. A person who can teach should teach humbly. A person who can create should create in a way that brings hearts closer to Vaheguru. Bhai Nand Lal Ji’s love for Guru Gobind Singh Sahib Ji was not shallow praise. It was devotion from the heart. His words showed reverence, humility, and spiritual longing. For children, this sakhi teaches that talents are gifts. If you are good at writing, singing, reading, drawing, or speaking, use that gift for good. Do not use talent to show ego. A pen can become seva when it writes with love for truth.
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਕਵੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਮਰਪਿਤ ਸਿੱਖ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਦਾਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਤਾਂਘ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਤ ਸਥਾਨ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੇਵਾ ਸਿਰਫ਼ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸੇਵਾ ਸ਼ਬਦਾਂ, ਵਿਦਿਆ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਲਿਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਲਿਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਬੋਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰਜਣਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆਵੇ। ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਸਤਹੀ ਉਸਤਤ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਸ਼ਰਧਾ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਤਾਂਘ ਝਲਕਦੀ ਸੀ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਾਖੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਨਰ ਦਾਤਾਂ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲਿਖਣ, ਗਾਉਣ, ਪੜ੍ਹਨ, ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਜਾਂ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾਤ ਨੂੰ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਰਤੋ। ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਹਉਮੈ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਨਾ ਵਰਤੋ। ਇੱਕ ਕਲਮ ਸੇਵਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੱਚ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਲਿਖਦੀ ਹੈ।
भाई नंद लाल जी को एक विद्वान कवि और गुरु गोबिंद सिंह साहिब जी से जुड़े समर्पित सिख के रूप में याद किया जाता है। वे फ़ारसी कविता में निपुण थे और अपनी प्रतिभा का उपयोग प्रेम, श्रद्धा और आध्यात्मिक तड़प व्यक्त करने के लिए करते थे। उनकी रचनाओं का सिख परंपरा में सम्मानित स्थान है। भाई नंद लाल जी सिखाते हैं कि सेवा केवल हाथों से ही नहीं होती। सेवा शब्दों, विद्या, कविता और ज्ञान से भी हो सकती है। जो व्यक्ति लिख सकता है, उसे सच्चाई से लिखना चाहिए। जो व्यक्ति बोल सकता है, उसे प्रेम से बोलना चाहिए। जो व्यक्ति सिखा सकता है, उसे विनम्रता से सिखाना चाहिए। जो व्यक्ति सृजन कर सकता है, उसे इस तरह सृजन करना चाहिए जो दिलों को वाहेगुरु के नज़दीक लाए। भाई नंद लाल जी का गुरु गोबिंद सिंह साहिब जी के लिए प्रेम सतही प्रशंसा नहीं था। यह दिल की श्रद्धा थी। उनके शब्दों में सम्मान, विनम्रता और आध्यात्मिक तड़प झलकती थी। बच्चों के लिए, यह साखी सिखाती है कि प्रतिभाएँ उपहार हैं। यदि आप लिखने, गाने, पढ़ने, चित्रकारी या बोलने में अच्छे हैं, तो उस उपहार का उपयोग भलाई के लिए करें। प्रतिभा को अहंकार दिखाने के लिए उपयोग न करें। एक कलम सेवा बन सकती है जब वह सच्चाई के लिए प्रेम से लिखती है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Words and learning can become seva when used with devotion.
ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਤਾਂ ਸੇਵਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
शब्द और विद्या श्रद्धा के साथ प्रयोग होने पर सेवा बन सकते हैं।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Use your talents to spread truth, love, and remembrance of Vaheguru.
ਆਪਣੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿਮਰਨ ਨੂੰ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੋ।
अपनी प्रतिभाओं का उपयोग सच्चाई, प्रेम और वाहेगुरु के सिमरन को फैलाने के लिए करें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with devotion, love for the Guru, humility, learning, poetry, and using talents for seva.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ, ਨਿਮਰਤਾ, ਵਿਦਿਆ, ਕਵਿਤਾ ਅਤੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਲਈ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी श्रद्धा, गुरु के लिए प्रेम, विनम्रता, विद्या, कविता और प्रतिभाओं को सेवा के लिए उपयोग करने से जुड़ती है।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
How can your talent become seva?
ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਨਰ ਸੇਵਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
आपकी प्रतिभा सेवा कैसे बन सकती है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who was Bhai Nand Lal Ji?
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਕੌਣ ਸਨ?
भाई नंद लाल जी कौन थे?
Bhai Nand Lal Ji was a devoted poet connected with Guru Gobind Singh Sahib Ji.
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਸਮਰਪਿਤ ਕਵੀ ਸਨ।
भाई नंद लाल जी गुरु गोबिंद सिंह साहिब जी से जुड़े एक समर्पित कवि थे।
What language is he especially remembered for writing in?
ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਣ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
वे विशेष रूप से किस भाषा में लिखने के लिए याद किए जाते हैं?
He is especially remembered for Persian poetry.
ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਕਵਿਤਾ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
वे विशेष रूप से फ़ारसी कविता के लिए याद किए जाते हैं।
What did his poetry express?
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਸੀ?
उनकी कविता क्या व्यक्त करती थी?
It expressed love, devotion, and spiritual longing for the Guru.
ਇਹ ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਰੂਹਾਨੀ ਤਾਂਘ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਸੀ।
यह गुरु के लिए प्रेम, श्रद्धा और आध्यात्मिक तड़प व्यक्त करती थी।
What moral does this sakhi teach?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਹੜੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ?
यह साखी कौन सी नैतिक शिक्षा देती है?
It teaches that words and learning can become seva.
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਸੇਵਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
यह सिखाती है कि शब्द और विद्या सेवा बन सकते हैं।
What Sikh value connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਗੁਣ ਜੁੜਦਾ ਹੈ?
इस साखी से कौन सा सिख गुण जुड़ता है?
This sakhi connects with devotion, humility, love for the Guru, learning, and seva.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी श्रद्धा, विनम्रता, गुरु के लिए प्रेम, विद्या और सेवा से जुड़ती है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਬਕ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस सीख को कैसे व्यवहार में ला सकते हैं?
Children can write, sing, draw, study, or speak in ways that spread kindness and truth.
ਬੱਚੇ ਲਿਖ ਕੇ, ਗਾ ਕੇ, ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਕਰਕੇ, ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂ ਬੋਲ ਕੇ ਦਯਾ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे लिखकर, गाकर, चित्रकारी करके, पढ़कर या बोलकर दया और सच्चाई फैला सकते हैं।