Sakhi 332
Painda Khan and the Fall from Loyaltyਪੈਂਦਾ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਤੋਂ ਗਿਰਾਵਟपैंदा खान और वफ़ादारी से पतन
Painda Khan was once connected with Guru Hargobind Sahib Ji’s forces, but later deserted and joined the Mughal side. His story teaches that pride and anger can destroy loyalty.
ਪੈਂਦਾ ਖ਼ਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੇਵਫ਼ਾ ਹੋ ਕੇ ਮੁਗ਼ਲ ਧਿਰ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
पैंदा खान पहले गुरु हरगोबिंद साहिब जी की सेना से जुड़ा हुआ था, लेकिन बाद में बेवफ़ा होकर मुग़ल पक्ष से जा मिला। उसकी कहानी सिखाती है कि अहंकार और क्रोध वफ़ादारी को नष्ट कर सकते हैं।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Painda Khan was a Pathan commander connected with Guru Hargobind Sahib Ji’s army. SGPC records that he was once close to Guru Sahib but later deserted after conflict and joined the Mughal camp. He later attacked Guru Sahib at Kartarpur along with Kala Khan and imperial forces. This story is a serious warning. A person can begin near goodness and still fall if ego, anger, and resentment grow stronger than loyalty and humility. Painda Khan had ability and position. But ability without humility can become dangerous. When pride enters the heart, even old friendship can break. Guru Hargobind Sahib Ji’s Sikhs fought with courage at Kartarpur. Painda Khan and Kala Khan were killed. Guru Sahib’s side also suffered losses. This sakhi should not be taught with hatred. It should be taught as a lesson about ego. For children, this means do not let anger turn you against people who guided you. If you are corrected, do not become resentful. Learn humility. Speak honestly. Do not betray trust. A heart without humility can fall from a high place.
ਪੈਂਦਾ ਖ਼ਾਨ ਇੱਕ ਪਠਾਣ ਸਰਦਾਰ ਸੀ ਜੋ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਅ ਮਗਰੋਂ ਬੇਵਫ਼ਾ ਹੋ ਕੇ ਮੁਗ਼ਲ ਖੇਮੇ ਵਿੱਚ ਜਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਾਲਾ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹੀ ਫ਼ੌਜਾਂ ਸਮੇਤ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਗਿਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੇ ਹਉਮੈ, ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਰੰਜਿਸ਼ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਰ ਹੋ ਜਾਣ। ਪੈਂਦਾ ਖ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਰੁਤਬਾ ਸੀ। ਪਰ ਨਿਮਰਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਯੋਗਤਾ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਹੰਕਾਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੁਰਾਣੀ ਦੋਸਤੀ ਵੀ ਟੁੱਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ। ਪੈਂਦਾ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਕਾਲਾ ਖ਼ਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪਿਆ। ਇਹ ਸਾਖੀ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਹ ਹਉਮੈ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸਬਕ ਵਜੋਂ ਸਿਖਾਈ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਾ ਜਾਣ ਦਿਓ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਧਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਰੰਜਿਸ਼ ਨਾ ਪਾਲੋ। ਨਿਮਰਤਾ ਸਿੱਖੋ। ਸੱਚ ਬੋਲੋ। ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਧੋਖਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਨਿਮਰਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦਿਲ ਉੱਚੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।
पैंदा खान एक पठान सरदार था जो गुरु हरगोबिंद साहिब जी की सेना से जुड़ा हुआ था। शिरोमणि गुरुद्वारा प्रबंधक कमेटी के दस्तावेज़ों के अनुसार वह एक समय गुरु साहिब के करीब था, लेकिन बाद में टकराव के बाद बेवफ़ा होकर मुग़ल खेमे में जा मिला। उसने बाद में काला खान और शाही सेनाओं के साथ करतारपुर में गुरु साहिब पर हमला किया। यह कहानी एक गंभीर चेतावनी है। एक व्यक्ति भलाई के करीब शुरुआत कर सकता है और फिर भी गिर सकता है, अगर अहंकार, क्रोध और द्वेष वफ़ादारी और नम्रता से अधिक शक्तिशाली हो जाएं। पैंदा खान में योग्यता और पद था। लेकिन नम्रता के बिना योग्यता खतरनाक बन सकती है। जब अहंकार दिल में घर कर जाता है, तो पुरानी दोस्ती भी टूट सकती है। गुरु हरगोबिंद साहिब जी के सिखों ने करतारपुर में बहादुरी से लड़ाई की। पैंदा खान और काला खान मारे गए। गुरु साहिब के पक्ष को भी नुकसान झेलना पड़ा। यह साखी नफ़रत के साथ नहीं सिखाई जानी चाहिए। इसे अहंकार के बारे में एक सबक के रूप में सिखाया जाना चाहिए। बच्चों के लिए इसका अर्थ है कि क्रोध को उन लोगों के खिलाफ न जाने दें जिन्होंने आपका मार्गदर्शन किया। अगर आपको सुधारा जाए, तो द्वेष न पालें। नम्रता सीखें। सच बोलें। भरोसे के साथ धोखा न करें। नम्रता के बिना दिल ऊँचे स्थान से गिर सकता है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Pride and anger can destroy loyalty.
ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
अहंकार और क्रोध वफ़ादारी को नष्ट कर सकते हैं।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Accept correction with humility and do not let resentment control your choices.
ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸੁਧਾਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਰੰਜਿਸ਼ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਪਾਉਣ ਦਿਓ।
नम्रता के साथ सुधार स्वीकार करें और द्वेष को अपने फैसलों पर हावी न होने दें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with humility, loyalty, self control, freedom from ego, and truthful conduct.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਨਿਮਰਤਾ, ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ, ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी नम्रता, वफ़ादारी, आत्म-संयम, अहंकार से मुक्ति और सच्चे आचरण से जुड़ती है।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Do you become angry when someone corrects you?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਧਾਰਦਾ ਹੈ?
क्या आप क्रोधित हो जाते हैं जब कोई आपको सुधारता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who was Painda Khan?
ਪੈਂਦਾ ਖ਼ਾਨ ਕੌਣ ਸੀ?
पैंदा खान कौन था?
Painda Khan was a Pathan commander once connected with Guru Hargobind Sahib Ji’s army.
ਪੈਂਦਾ ਖ਼ਾਨ ਇੱਕ ਪਠਾਣ ਸਰਦਾਰ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
पैंदा खान एक पठान सरदार था जो एक समय गुरु हरगोबिंद साहिब जी की सेना से जुड़ा हुआ था।
What did he later do?
ਉਸ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ?
उसने बाद में क्या किया?
He deserted and joined the Mughal side.
ਉਹ ਬੇਵਫ਼ਾ ਹੋ ਕੇ ਮੁਗ਼ਲ ਧਿਰ ਨਾਲ ਜਾ ਮਿਲਿਆ।
वह बेवफ़ा होकर मुग़ल पक्ष से जा मिला।
Where did he attack Guru Sahib?
ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਕਿੱਥੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ?
उसने गुरु साहिब पर कहाँ हमला किया?
He attacked Guru Sahib at Kartarpur.
ਉਸ ਨੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।
उसने करतारपुर में गुरु साहिब पर हमला किया।
What moral does this sakhi teach?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਹੜਾ ਸਬਕ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ?
यह साखी कौन सा सबक सिखाती है?
It teaches that pride and anger can destroy loyalty.
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
यह सिखाती है कि अहंकार और क्रोध वफ़ादारी को नष्ट कर सकते हैं।
What Sikh value connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਗੁਣ ਜੁੜਦਾ ਹੈ?
इस साखी से कौन सा सिख गुण जुड़ता है?
This sakhi connects with humility, loyalty, self control, and freedom from ego.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਨਿਮਰਤਾ, ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी नम्रता, वफ़ादारी, आत्म-संयम और अहंकार से मुक्ति से जुड़ती है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਬਕ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस सबक को कैसे अपना सकते हैं?
Children can accept correction, say sorry, avoid resentment, and stay loyal to good guidance.
ਬੱਚੇ ਸੁਧਾਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਰੰਜਿਸ਼ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਅਗਵਾਈ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे सुधार स्वीकार कर सकते हैं, माफ़ी माँग सकते हैं, द्वेष से बच सकते हैं, और अच्छे मार्गदर्शन के प्रति वफ़ादार रह सकते हैं।