Sakhi 64
Choosing Guru Arjan Dev Jiਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਚੁਣਨਾगुरु अर्जन देव जी को चुनना
Guru Ram Das Ji chose his youngest son, Arjan Sahib Ji, as the Fifth Guru. This decision was based on devotion, humility, spiritual depth, and worthiness to continue the Guru’s mission.
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਭਗਤੀ, ਨਿਮਰਤਾ, ਰੂਹਾਨੀ ਡੂੰਘਾਈ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਸੀ।
गुरु राम दास जी ने अपने सबसे छोटे पुत्र, अर्जन साहिब जी, को पाँचवें गुरु के रूप में चुना। यह निर्णय भक्ति, विनम्रता, आध्यात्मिक गहराई, और गुरु के मिशन को आगे ले जाने की योग्यता के आधार पर था।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Guru Ram Das Ji had three sons. Their names were Prithi Chand Ji, Mahadev Ji, and Arjan Sahib Ji. When the time came to pass on the Guruship, Guru Ram Das Ji did not choose by age alone. He looked for spiritual fitness, humility, devotion, and readiness to carry the Guru’s mission. Arjan Sahib Ji had deep love for the Guru. His heart was full of devotion. He saw Guru Ram Das Ji not only as his father, but as the Guru. Sikh tradition remembers Arjan Sahib Ji’s longing for Guru Ji with great love. His devotion was not ordinary attachment. It was love for the Guru’s light. Guru Ram Das Ji saw his spiritual depth and worthiness. He chose Arjan Sahib Ji as the next Guru. Arjan Sahib Ji became Guru Arjan Dev Ji, the Fifth Nanak. This decision teaches that spiritual leadership is not given because someone is oldest or loudest. It is given according to hukam, humility, devotion, and ability to serve the Panth. Guru Ram Das Ji showed that the Guru’s mission is greater than family politics, ego, or personal pressure. For children, this sakhi teaches that responsibility should go to the person with character, not the person who demands it. The best leader is not always the one who wants power. The best leader is the one who serves truth. Guru Arjan Dev Ji would later guide the Panth, compile Adi Granth Sahib Ji, and give his life for truth. Guru Ram Das Ji’s choice helped prepare the next chapter of Sikh history.
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਜੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ, ਅਤੇ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਕੇਵਲ ਉਮਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੂਹਾਨੀ ਯੋਗਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਭਗਤੀ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਲਈ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਰਵਾਇਤ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਈ ਤਾਂਘ ਨੂੰ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕੋਈ ਸਧਾਰਨ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਜੋਤ ਲਈ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਵੇਖੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਅਗਲੇ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ। ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਪੰਜਵੇਂ ਨਾਨਕ, ਬਣ ਗਏ। ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੂਹਾਨੀ ਅਗਵਾਈ ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਕਿ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੁਕਮ, ਨਿਮਰਤਾ, ਭਗਤੀ, ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਵਿਖਾਇਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਹਉਮੈ, ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਦਬਾਅ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਾਖੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਰਦਾਰ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਗੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜੋ ਤਾਕਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਗੂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪੰਥ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨਗੇ, ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕਰਨਗੇ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵਾਰ ਦੇਣਗੇ। ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਚੋਣ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਏ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ।
गुरु राम दास जी के तीन पुत्र थे। उनके नाम प्रिथी चंद जी, महादेव जी, और अर्जन साहिब जी थे। जब गुरगद्दी सौंपने का समय आया, तो गुरु राम दास जी ने केवल उम्र के आधार पर नहीं चुना। उन्होंने आध्यात्मिक योग्यता, विनम्रता, भक्ति, और गुरु के मिशन को निभाने की तैयारी की ओर देखा। अर्जन साहिब जी के हृदय में गुरु के लिए गहरा प्रेम था। उनका हृदय भक्ति से भरा हुआ था। वे गुरु राम दास जी को केवल अपना पिता ही नहीं, बल्कि गुरु के रूप में देखते थे। सिख परंपरा अर्जन साहिब जी की गुरु जी के लिए तड़प को बड़े प्रेम से याद करती है। उनकी भक्ति कोई साधारण मोह नहीं थी। यह गुरु की ज्योति के लिए प्रेम था। गुरु राम दास जी ने उनकी आध्यात्मिक गहराई और योग्यता देखी। उन्होंने अर्जन साहिब जी को अगले गुरु के रूप में चुना। अर्जन साहिब जी गुरु अर्जन देव जी, पाँचवें नानक, बन गए। यह निर्णय सिखाता है कि आध्यात्मिक नेतृत्व इसलिए नहीं दिया जाता कि कोई सबसे बड़ा है या सबसे ऊँचा बोलता है। यह हुकम, विनम्रता, भक्ति, और पंथ की सेवा करने की योग्यता के अनुसार दिया जाता है। गुरु राम दास जी ने दिखाया कि गुरु का मिशन पारिवारिक राजनीति, अहंकार, या व्यक्तिगत दबाव से बड़ा है। बच्चों के लिए, यह साखी सिखाती है कि जिम्मेदारी उस व्यक्ति को मिलनी चाहिए जिसमें चरित्र हो, न कि उसे जो इसकी माँग करता है। सबसे अच्छा नेता हमेशा वह नहीं होता जो शक्ति चाहता है। सबसे अच्छा नेता वह है जो सत्य की सेवा करता है। गुरु अर्जन देव जी बाद में पंथ का मार्गदर्शन करेंगे, आदि ग्रंथ साहिब जी का संपादन करेंगे, और सत्य के लिए अपने प्राण न्योछावर करेंगे। गुरु राम दास जी के चुनाव ने सिख इतिहास के अगले अध्याय को तैयार करने में मदद की।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
True leadership is based on devotion, humility, and worthiness.
ਸੱਚੀ ਅਗਵਾਈ ਭਗਤੀ, ਨਿਮਰਤਾ, ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
सच्चा नेतृत्व भक्ति, विनम्रता, और योग्यता पर आधारित होता है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do not demand to be first. Become worthy through love, discipline, humility, and service.
ਪਹਿਲੇ ਹੋਣ ਦੀ ਮੰਗ ਨਾ ਕਰੋ। ਪਿਆਰ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਨਿਮਰਤਾ, ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਯੋਗ ਬਣੋ।
पहले होने की माँग मत करो। प्रेम, अनुशासन, विनम्रता, और सेवा के द्वारा योग्य बनो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with Guruship, hukam, humility, devotion, seva, and the continuity of the Guru’s light.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਗੁਰਗੱਦੀ, ਹੁਕਮ, ਨਿਮਰਤਾ, ਭਗਤੀ, ਸੇਵਾ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਜੋਤ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी गुरगद्दी, हुकम, विनम्रता, भक्ति, सेवा, और गुरु की ज्योति की निरंतरता से जुड़ती है।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Would you rather be chosen because you demand attention, or because your actions show character?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਲਈ ਚੁਣੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੋਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੰਮ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਰਦਾਰ ਨੂੰ ਵਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ?
क्या आप इसलिए चुने जाना चाहेंगे क्योंकि आप ध्यान की माँग करते हैं, या इसलिए कि आपके कार्य आपके चरित्र को दिखाते हैं?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who did Guru Ram Das Ji choose as the Fifth Guru?
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ?
गुरु राम दास जी ने पाँचवें गुरु के रूप में किसे चुना?
Guru Ram Das Ji chose Arjan Sahib Ji, who became Guru Arjan Dev Ji.
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਬਣੇ।
गुरु राम दास जी ने अर्जन साहिब जी को चुना, जो गुरु अर्जन देव जी बने।
How many sons did Guru Ram Das Ji have?
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ?
गुरु राम दास जी के कितने पुत्र थे?
Guru Ram Das Ji had three sons.
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
गुरु राम दास जी के तीन पुत्र थे।
Why was Arjan Sahib Ji chosen?
ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ?
अर्जन साहिब जी को क्यों चुना गया?
He was chosen because of devotion, humility, spiritual depth, and worthiness.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ, ਨਿਮਰਤਾ, ਰੂਹਾਨੀ ਡੂੰਘਾਈ, ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਕਰਕੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
उन्हें भक्ति, विनम्रता, आध्यात्मिक गहराई, और योग्यता के कारण चुना गया।
What moral does this sakhi teach?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਹੜਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ?
यह साखी कौन-सा उपदेश सिखाती है?
It teaches that true leadership is based on character and devotion.
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਅਗਵਾਈ ਕਿਰਦਾਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
यह सिखाती है कि सच्चा नेतृत्व चरित्र और भक्ति पर आधारित होता है।
What Sikh value connects with this sakhi?
ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ?
कौन-सा सिख मूल्य इस साखी से जुड़ता है?
This sakhi connects with hukam, humility, seva, devotion, and Guruship.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਹੁਕਮ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸੇਵਾ, ਭਗਤੀ, ਅਤੇ ਗੁਰਗੱਦੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी हुकम, विनम्रता, सेवा, भक्ति, और गुरगद्दी से जुड़ती है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस उपदेश को कैसे अपना सकते हैं?
Children can avoid jealousy, serve humbly, listen to Gurbani, and become responsible through good actions.
ਬੱਚੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे ईर्ष्या से बच सकते हैं, विनम्रता से सेवा कर सकते हैं, गुरबाणी सुन सकते हैं, और अच्छे कार्यों के द्वारा जिम्मेदार बन सकते हैं।