Sakhi 65
Young Arjan Ji’s Love for Guru Ram Das Jiਬਾਲਕ ਅਰਜਨ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰबालक अरजन जी का गुरु राम दास जी के प्रति प्रेम
Guru Arjan Dev Ji was the youngest son of Guru Ram Das Ji and Mata Bhani Ji. From childhood, he had deep love for the Guru. His love was not only family love. It was devotion to the Guru’s light.
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਲਈ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਆਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਜੋਤ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ ਸੀ।
गुरु अरजन देव जी, गुरु राम दास जी और माता भानी जी के सबसे छोटे पुत्र थे। बचपन से ही उनके मन में गुरु के लिए गहरा प्रेम था। उनका प्रेम केवल पारिवारिक प्रेम नहीं था। यह गुरु की ज्योति के लिए श्रद्धा थी।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Guru Arjan Dev Ji was born at Goindwal Sahib. His father was Guru Ram Das Ji. His mother was Mata Bhani Ji. As a child, Arjan Ji grew in the house of the Guru. He saw seva. He heard Gurbani. He watched the sangat gather with love. He saw how the Guru guided people with humility, wisdom, and compassion. Arjan Ji loved Guru Ram Das Ji deeply. But his love was more than the love of a son for his father. He recognised Guru Ram Das Ji as the Guru. He saw the spiritual light of the Guru and wanted to remain close to it. From a young age, Arjan Ji showed sweetness, humility, and devotion. He loved Gurbani. He loved the Guru’s presence. He did not behave with pride because he belonged to the Guru’s family. This is an important lesson. Sometimes people become proud because of their family, name, or position. Arjan Ji did not do this. He remained humble and full of love. His childhood teaches that closeness to the Guru should make a person more humble, not more proud. If someone grows up near Gurbani, sangat, and seva, their heart should become softer. Guru Arjan Dev Ji would later become the Fifth Guru, compile Adi Granth Sahib Ji, build the Sikh centre of worship, and become the first Sikh martyr. But his path began with love for the Guru. A child who loves the Guru’s wisdom can grow into a life of great service.
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਾਤਾ ਭਾਨੀ ਜੀ ਸਨ। ਬਾਲਕ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਅਰਜਨ ਜੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੇਵਾ ਵੇਖੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੁਣੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ, ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਦਇਆ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਅਰਜਨ ਜੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਪਿਆਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਆਤਮਕ ਜੋਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ, ਅਰਜਨ ਜੀ ਨੇ ਮਿਠਾਸ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿਖਾਈ। ਉਹ ਗੁਰਬਾਣੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਨਾਮ ਜਾਂ ਰੁਤਬੇ ਕਾਰਨ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਰਜਨ ਜੀ ਨੇ ਇਵੇਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਚਪਨ ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬੰਦਾ ਵੱਧ ਨਿਮਰ ਬਣੇ, ਨਾ ਕਿ ਵੱਧ ਹੰਕਾਰੀ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੁਰਬਾਣੀ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਨਰਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਅੱਗੇ ਜਾ ਕੇ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਬਣੇ, ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕੀਤੀ, ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਪੂਜਾ-ਅਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਪਹਿਲੇ ਸਿੱਖ ਸ਼ਹੀਦ ਬਣੇ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਰਾਹ ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਜਿਹੜਾ ਬਾਲਕ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸਿਆਣਪ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਸੇਵਾ ਵਾਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
गुरु अरजन देव जी का जन्म गोइंदवाल साहिब में हुआ। उनके पिता गुरु राम दास जी थे। उनकी माता माता भानी जी थीं। बालक होते हुए, अरजन जी गुरु के घर में बड़े हुए। उन्होंने सेवा देखी। उन्होंने गुरबाणी सुनी। उन्होंने संगत को प्रेम से एकत्र होते देखा। उन्होंने देखा कि गुरु लोगों को नम्रता, बुद्धिमत्ता और दया के साथ किस प्रकार मार्ग दिखाते थे। अरजन जी गुरु राम दास जी को बहुत प्रेम करते थे। परंतु उनका प्रेम एक पुत्र के अपने पिता के प्रति प्रेम से अधिक था। उन्होंने गुरु राम दास जी को गुरु के रूप में पहचाना। उन्होंने गुरु की आत्मिक ज्योति को देखा और उसके निकट रहना चाहते थे। छोटी आयु से ही, अरजन जी ने मिठास, नम्रता और श्रद्धा दिखाई। वे गुरबाणी को प्रेम करते थे। वे गुरु की उपस्थिति को प्रेम करते थे। उन्होंने अहंकार के साथ व्यवहार नहीं किया, यद्यपि वे गुरु के परिवार से संबंध रखते थे। यह एक महत्वपूर्ण शिक्षा है। कई बार लोग अपने परिवार, नाम या पद के कारण अहंकारी हो जाते हैं। अरजन जी ने ऐसा नहीं किया। वे नम्र और प्रेम से भरपूर रहे। उनका बचपन यह सिखाता है कि गुरु के निकट होने से व्यक्ति और अधिक नम्र बने, न कि और अधिक अहंकारी। यदि कोई गुरबाणी, संगत और सेवा के निकट बड़ा होता है, तो उसका हृदय और कोमल होना चाहिए। गुरु अरजन देव जी आगे चलकर पाँचवें गुरु बने, आदि ग्रंथ साहिब जी का संपादन किया, सिखों का पूजा-स्थल बनाया, और पहले सिख शहीद बने। परंतु उनका मार्ग गुरु के लिए प्रेम से आरंभ हुआ। जो बालक गुरु की बुद्धिमत्ता को प्रेम करता है, वह महान सेवा वाले जीवन में बड़ा हो सकता है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Love for the Guru should create humility and devotion.
ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
गुरु के लिए प्रेम को नम्रता और श्रद्धा उत्पन्न करनी चाहिए।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do not become proud because of family or position. Let love for the Guru make your heart kinder and more humble.
ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਰੁਤਬੇ ਕਾਰਨ ਹੰਕਾਰੀ ਨਾ ਬਣੋ। ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਵੱਧ ਦਿਆਲੂ ਅਤੇ ਵੱਧ ਨਿਮਰ ਬਣਾਉਣ ਦਿਓ।
परिवार या पद के कारण अहंकारी न बनें। गुरु के लिए प्रेम को अपने हृदय को और अधिक दयालु और अधिक नम्र बनाने दें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with love for the Guru, humility, Gurbani, sangat, seva, and devotion.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ, ਨਿਮਰਤਾ, ਗੁਰਬਾਣੀ, ਸੰਗਤ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी गुरु के लिए प्रेम, नम्रता, गुरबाणी, संगत, सेवा और श्रद्धा से जुड़ती है।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Does being close to Gurbani make you more humble and kind?
ਕੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੋਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਧ ਨਿਮਰ ਅਤੇ ਦਿਆਲੂ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ?
क्या गुरबाणी के निकट होना आपको और अधिक नम्र और दयालु बनाता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who were Guru Arjan Dev Ji’s parents?
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਕੌਣ ਸਨ?
गुरु अरजन देव जी के माता-पिता कौन थे?
His father was Guru Ram Das Ji and his mother was Mata Bhani Ji.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮਾਤਾ ਭਾਨੀ ਜੀ ਸਨ।
उनके पिता गुरु राम दास जी थे और उनकी माता माता भानी जी थीं।
Where was Guru Arjan Dev Ji born?
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿੱਥੇ ਹੋਇਆ ਸੀ?
गुरु अरजन देव जी का जन्म कहाँ हुआ था?
Guru Arjan Dev Ji was born at Goindwal Sahib.
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਹੋਇਆ ਸੀ।
गुरु अरजन देव जी का जन्म गोइंदवाल साहिब में हुआ था।
What kind of love did Arjan Ji have for Guru Ram Das Ji?
ਅਰਜਨ ਜੀ ਦਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਲਈ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਿਆਰ ਸੀ?
अरजन जी का गुरु राम दास जी के प्रति किस प्रकार का प्रेम था?
He had deep love and devotion for Guru Ram Das Ji as the Guru.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਲਈ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਸੀ।
उनका गुरु राम दास जी के प्रति गुरु के रूप में गहरा प्रेम और श्रद्धा थी।
What moral does this sakhi teach?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਹੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?
यह साखी कौन सी शिक्षा देती है?
It teaches that love for the Guru should make us humble.
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਸਾਨੂੰ ਨਿਮਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
यह सिखाती है कि गुरु के लिए प्रेम को हमें नम्र बनाना चाहिए।
What Sikh value connects with this sakhi?
ਕਿਹੜੀ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
कौन सा सिख मूल्य इस साखी से जुड़ता है?
This sakhi connects with devotion, humility, Gurbani, sangat, and seva.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਗੁਰਬਾਣੀ, ਸੰਗਤ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी श्रद्धा, नम्रता, गुरबाणी, संगत और सेवा से जुड़ती है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Children can listen to Gurbani, respect the Guru, avoid pride, and act with kindness.
ਬੱਚੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਗੁਰੂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਿਆਲਤਾ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे गुरबाणी सुन सकते हैं, गुरु का सम्मान कर सकते हैं, अहंकार से बच सकते हैं, और दयालुता से व्यवहार कर सकते हैं।