Sakhi 67
Becoming the Fifth Guruਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਬਣਨਾपाँचवें गुरु बनना
Guru Ram Das Ji chose Arjan Sahib Ji as the Fifth Guru. This choice was based on devotion, humility, spiritual depth, and readiness to serve the Panth.
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਚੁਣਿਆ। ਇਹ ਚੋਣ ਭਗਤੀ, ਨਿਮਰਤਾ, ਰੂਹਾਨੀ ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਸੀ।
गुरु राम दास जी ने अर्जन साहिब जी को पाँचवाँ गुरु चुना। यह चुनाव भक्ति, विनम्रता, आध्यात्मिक गहराई और पंथ की सेवा के लिए तत्परता के आधार पर था।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Guru Ram Das Ji had three sons. Their names were Prithi Chand Ji, Mahadev Ji, and Arjan Sahib Ji. When the time came to pass on the Guruship, Guru Ram Das Ji did not choose by age, pressure, or worldly ambition. He looked at spiritual worthiness. Arjan Sahib Ji had deep devotion. He was humble. His love for the Guru was pure. He did not chase power. He did not seek the Guruship through pride. Guru Ram Das Ji saw the Guru’s light ready to continue through Arjan Sahib Ji. He appointed him as the Fifth Guru. Arjan Sahib Ji became Guru Arjan Dev Ji, the Fifth Nanak. This was a very important moment in Sikh history. Guru Arjan Dev Ji would continue the work of the earlier Gurus. He would strengthen the Sikh Panth, develop Amritsar, build Harmandir Sahib, compile Adi Granth Sahib Ji, compose Bani, and later give his life for truth. But his leadership began with humility. This sakhi teaches children that the greatest responsibility should not go to the person who demands it. It should go to the person who is ready to serve. A true leader does not ask, “How can I become important?” A true leader asks, “How can I serve truth?” Guru Arjan Dev Ji became Guru because he carried devotion, wisdom, and humility.
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਪ੍ਰਿਥੀ ਚੰਦ ਜੀ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਅਤੇ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਗੁਰਗੱਦੀ ਅੱਗੇ ਸੌਂਪਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਉਮਰ, ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਦੁਨਿਆਵੀ ਲਾਲਸਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਚੁਣਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰੂਹਾਨੀ ਯੋਗਤਾ ਵੱਲ ਵੇਖਿਆ। ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀ ਭਗਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਨਿਮਰ ਸਨ। ਗੁਰੂ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਾਕਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਭੱਜਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਗੁਰਗੱਦੀ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ। ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗੁਰੂ ਦੀ ਜੋਤ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਥਾਪਿਆ। ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ, ਪੰਜਵੇਂ ਨਾਨਕ ਬਣ ਗਏ। ਇਹ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਹਿਮ ਪਲ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣਗੇ। ਉਹ ਸਿੱਖ ਪੰਥ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਗੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਗੇ, ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਬਣਾਉਣਗੇ, ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਕਰਨਗੇ, ਬਾਣੀ ਰਚਣਗੇ, ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣਗੇ। ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਇਹ ਸਾਖੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਆਗੂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਪੁੱਛਦਾ, "ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਂ?" ਇੱਕ ਸੱਚਾ ਆਗੂ ਇਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਸੱਚ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?" ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਗੁਰੂ ਇਸ ਲਈ ਬਣੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ, ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਸੀ।
गुरु राम दास जी के तीन पुत्र थे। उनके नाम प्रिथी चंद जी, महादेव जी और अर्जन साहिब जी थे। जब गुरगद्दी आगे सौंपने का समय आया, तो गुरु राम दास जी ने उम्र, दबाव या सांसारिक लालसा के आधार पर नहीं चुना। उन्होंने आध्यात्मिक योग्यता की ओर देखा। अर्जन साहिब जी में गहरी भक्ति थी। वे विनम्र थे। गुरु के प्रति उनका प्रेम पवित्र था। उन्होंने शक्ति के पीछे नहीं भागे। उन्होंने अहंकार से गुरगद्दी नहीं माँगी। गुरु राम दास जी ने देखा कि गुरु की ज्योति अर्जन साहिब जी के माध्यम से आगे बढ़ने के लिए तैयार है। उन्होंने उन्हें पाँचवाँ गुरु नियुक्त किया। अर्जन साहिब जी गुरु अर्जन देव जी, पाँचवें नानक बन गए। यह सिख इतिहास में एक बहुत ही महत्वपूर्ण क्षण था। गुरु अर्जन देव जी पहले गुरुओं के कार्य को आगे बढ़ाएँगे। वे सिख पंथ को मजबूत करेंगे, अमृतसर को विकसित करेंगे, हरिमंदिर साहिब का निर्माण करेंगे, आदि ग्रंथ साहिब जी का संपादन करेंगे, बाणी की रचना करेंगे, और बाद में सत्य के लिए अपने प्राण देंगे। पर उनके नेतृत्व की शुरुआत विनम्रता से हुई। यह साखी बच्चों को सिखाती है कि सबसे बड़ी जिम्मेदारी उस व्यक्ति को नहीं मिलनी चाहिए जो इसे माँगता है। यह उस व्यक्ति को मिलनी चाहिए जो सेवा करने के लिए तैयार है। एक सच्चा नेता यह नहीं पूछता, "मैं बड़ा कैसे बनूँ?" एक सच्चा नेता यह पूछता है, "मैं सत्य की सेवा कैसे करूँ?" गुरु अर्जन देव जी गुरु इसलिए बने क्योंकि उनमें भक्ति, बुद्धिमत्ता और विनम्रता थी।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
True leadership comes through humility and devotion.
ਸੱਚੀ ਅਗਵਾਈ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
सच्चा नेतृत्व विनम्रता और भक्ति के माध्यम से आता है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do not demand to be first. Become worthy through good actions, humility, and love for the Guru.
ਪਹਿਲੇ ਬਣਨ ਦੀ ਮੰਗ ਨਾ ਕਰੋ। ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਰਾਹੀਂ ਯੋਗ ਬਣੋ।
पहले बनने की माँग न करो। अच्छे कार्यों, विनम्रता और गुरु के प्रेम के माध्यम से योग्य बनो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with Guruship, hukam, humility, seva, devotion, and the continuity of the Guru’s light.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਗੁਰਗੱਦੀ, ਹੁਕਮ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸੇਵਾ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਜੋਤ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी गुरगद्दी, हुकम, विनम्रता, सेवा, भक्ति और गुरु की ज्योति की निरंतरता से जुड़ती है।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What qualities should a person have before receiving responsibility?
ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਗੁਣ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ?
जिम्मेदारी लेने से पहले किसी व्यक्ति में कौन-से गुण होने चाहिए?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who chose Arjan Sahib Ji as the Fifth Guru?
ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਕਿਸ ਨੇ ਚੁਣਿਆ?
अर्जन साहिब जी को पाँचवाँ गुरु किसने चुना?
Guru Ram Das Ji chose Arjan Sahib Ji as the Fifth Guru.
ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਗੁਰੂ ਚੁਣਿਆ।
गुरु राम दास जी ने अर्जन साहिब जी को पाँचवाँ गुरु चुना।
What name did Arjan Sahib Ji receive as Guru?
ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਕਿਹੜਾ ਨਾਂ ਮਿਲਿਆ?
अर्जन साहिब जी को गुरु के रूप में कौन-सा नाम मिला?
He became Guru Arjan Dev Ji.
ਉਹ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਬਣ ਗਏ।
वे गुरु अर्जन देव जी बन गए।
Why was Guru Arjan Dev Ji chosen?
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ?
गुरु अर्जन देव जी को क्यों चुना गया?
He was chosen because of devotion, humility, spiritual depth, and worthiness.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ, ਨਿਮਰਤਾ, ਰੂਹਾਨੀ ਡੂੰਘਾਈ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਕਰਕੇ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ।
उन्हें भक्ति, विनम्रता, आध्यात्मिक गहराई और योग्यता के कारण चुना गया।
What moral does this sakhi teach?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਹੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?
यह साखी कौन-सी शिक्षा देती है?
It teaches that true leadership comes through humility and devotion.
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਅਗਵਾਈ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
यह सिखाती है कि सच्चा नेतृत्व विनम्रता और भक्ति के माध्यम से आता है।
What Sikh value connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य जुड़ता है?
This sakhi connects with hukam, Guruship, seva, humility, and devotion.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਹੁਕਮ, ਗੁਰਗੱਦੀ, ਸੇਵਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी हुकम, गुरगद्दी, सेवा, विनम्रता और भक्ति से जुड़ती है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Children can be responsible, help others, avoid jealousy, and serve without showing off.
ਬੱਚੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹੋਰਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਿਖਾਵੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे जिम्मेदार बन सकते हैं, दूसरों की मदद कर सकते हैं, ईर्ष्या से बच सकते हैं, और दिखावे के बिना सेवा कर सकते हैं।