Sakhi 958
Hamza Ghaus and Mercy for Sialkotਹਮਜ਼ਾ ਗ਼ੌਸ ਅਤੇ ਸਿਆਲਕੋਟ ਲਈ ਰਹਿਮहमज़ा ग़ौस और सियालकोट के लिए रहम
Sialkot tradition remembers Guru Nanak Dev Ji persuading the faqir Hamza Ghaus not to condemn an entire city because of one person's broken promise.
ਸਿਆਲਕੋਟ ਪਰੰਪਰਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਫ਼ਕੀਰ ਹਮਜ਼ਾ ਗ਼ੌਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਨਿੰਦਣ ਤੋਂ ਮਨਾ ਲਿਆ।
सियालकोट परंपरा स्मरण करती है कि गुरु नानक देव जी ने फ़कीर हमज़ा ग़ौस को एक व्यक्ति के टूटे वादे के कारण पूरे शहर को कोसने से मना लिया।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Hamza Ghaus is said to have become angry after a personal disappointment and to have withdrawn with the intention of bringing destruction on the city. Guru Nanak Dev Ji challenged the justice of punishing many innocent people for one person's fault. The story's source is later and local, but its ethical teaching is strong: anger can become collective injustice when we stop distinguishing the guilty from the innocent. This episode belongs to Sikh narrative tradition. Details differ between sources, so the sakhi should be preserved for its teaching while avoiding claims that every narrative detail is independently proven history. For readers today, the sakhi points toward lived Sikh values rather than spectacle. When one person hurts you, do not punish an entire family, group, class, or community in response.
ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਜ਼ਾ ਗ਼ੌਸ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਤਬਾਹੀ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕਸੂਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੇਕਸੂਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਦੇ ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਿਆ। ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਾਅਦ ਦਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਬੇਕਸੂਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਗੁੱਸਾ ਸਮੂਹਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਿੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਵੇਰਵੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਖੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਭਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਵੇਰਵੇ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਤ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ। ਅੱਜ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਾਖੀ ਤਮਾਸ਼ੇ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿੱਖ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਸਮੂਹ, ਜਮਾਤ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦਿਓ।
कहा जाता है कि हमज़ा ग़ौस एक निजी निराशा के बाद गुस्से में आ गया और शहर पर तबाही लाने के इरादे से पीछे हट गया। गुरु नानक देव जी ने एक व्यक्ति के कसूर के लिए बहुत सारे बेकसूर लोगों को सज़ा देने के न्याय को ललकारा। कहानी का स्रोत बाद का और स्थानीय है, परंतु इसकी नैतिक शिक्षा मजबूत है: जब हम दोषी को बेकसूर से अलग करना बंद कर देते हैं तो गुस्सा सामूहिक अन्याय बन सकता है। यह घटना सिख कथात्मक परंपरा से संबंधित है। विवरण विभिन्न स्रोतों में भिन्न हैं, इसलिए साखी को शिक्षा के लिए संभालना चाहिए, परंतु हर कथात्मक विवरण को स्वतंत्र रूप से सिद्ध इतिहास न कहा जाए। आज के पाठकों के लिए, यह साखी तमाशे के स्थान पर सिख मूल्यों की ओर इशारा करती है। जब एक व्यक्ति तुम्हें दुख दे, तो जवाब में पूरे परिवार, समूह, वर्ग या समुदाय को सज़ा न दो।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Justice must not become revenge against people who did no wrong.
ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
न्याय को उन लोगों के विरुद्ध बदला नहीं बनना चाहिए जिन्होंने कोई गलती नहीं की।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
When one person hurts you, do not punish an entire family, group, class, or community in response.
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਸਮੂਹ, ਜਮਾਤ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦਿਓ।
जब एक व्यक्ति तुम्हें दुख दे, तो जवाब में पूरे परिवार, समूह, वर्ग या समुदाय को सज़ा न दो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Justice, mercy, restraint, compassion, and freedom from anger.
ਨਿਆਂ, ਰਹਿਮ, ਸੰਜਮ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
न्याय, रहम, संयम, दया और गुस्से से मुक्ति।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Have you ever blamed a whole group because of one person's behaviour?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਕਰਕੇ ਪੂਰੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ?
क्या तुमने कभी एक व्यक्ति के व्यवहार के कारण पूरे समूह को दोष दिया है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Why was Hamza Ghaus angry in the tradition?
ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਹਮਜ਼ਾ ਗ਼ੌਸ ਕਿਉਂ ਗੁੱਸੇ ਸੀ?
परंपरा में हमज़ा ग़ौस क्यों गुस्से में था?
He was angry over a broken promise and wanted punishment to fall on the city.
ਉਹ ਇੱਕ ਟੁੱਟੇ ਵਾਅਦੇ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਸੀ ਅਤੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਸਜ਼ਾ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਪਵੇ।
वह एक टूटे वादे के कारण गुस्से में था और चाहता था कि सज़ा शहर पर पड़े।
What did Guru Nanak Dev Ji challenge?
ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕੀ ਵੰਗਾਰਿਆ?
गुरु नानक देव जी ने क्या ललकारा?
He challenged the injustice of harming many people for one person's fault.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਕਸੂਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦੀ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਿਆ।
उन्होंने एक व्यक्ति के कसूर के लिए बहुत सारे लोगों को नुकसान पहुँचाने के अन्याय को ललकारा।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी की मुख्य शिक्षा क्या है?
Justice must not become revenge against people who did no wrong.
ਨਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਬਦਲਾ ਨਹੀਂ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਗ਼ਲਤੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
न्याय को उन लोगों के विरुद्ध बदला नहीं बनना चाहिए जिन्होंने कोई गलती नहीं की।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
यह साखी किस सिख मूल्य या शिक्षा से जुड़ती है?
Justice, mercy, restraint, compassion, and freedom from anger.
ਨਿਆਂ, ਰਹਿਮ, ਸੰਜਮ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
न्याय, रहम, संयम, दया और गुस्से से मुक्ति।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਕੀ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
इस साखी के बारे में क्या गलत नहीं समझना चाहिए?
The story should be respected as Sikh tradition while remembering that its narrative details may vary between sources and are not all independently documented.
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਵੇਰਵੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
इस कहानी को सिख परंपरा के रूप में सम्मान के साथ देखना चाहिए, और याद रखना चाहिए कि कथात्मक विवरण विभिन्न स्रोतों में भिन्न हो सकते हैं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे व्यवहार में ला सकते हैं?
When one person hurts you, do not punish an entire family, group, class, or community in response.
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ, ਸਮੂਹ, ਜਮਾਤ ਜਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਦਿਓ।
जब एक व्यक्ति तुम्हें दुख दे, तो जवाब में पूरे परिवार, समूह, वर्ग या समुदाय को सज़ा न दो।