Sakhi 984
Bhai Lehna Ji Carries the Wet Grassਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਗਿੱਲਾ ਘਾਹ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨभाई लहणा जी गीली घास उठाते हैं
A later sakhi remembers Bhai Lehna Ji willingly carrying a wet and dirty bundle of grass for Guru Nanak Dev Ji, staining his clothes but demonstrating that seva mattered more to him than appearance.
ਇੱਕ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਾਖੀ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਲਈ ਗਿੱਲੇ ਅਤੇ ਮੈਲੇ ਘਾਹ ਦੀ ਪੰਡ ਚੁੱਕੀ, ਆਪਣੇ ਕੱਪੜੇ ਗੰਦੇ ਕਰ ਲਏ ਪਰ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ ਸੇਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਦਿੱਖ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੀ ਸੀ।
एक बाद की साखी याद करती है कि भाई लहिणा जी ने ख़ुशी से गुरु नानक देव जी के लिए गीले और मैले घास की गठरी उठाई, अपने कपड़े गंदे कर लिए पर दिखाया कि सेवा उनके लिए दिखावे से अधिक मायने रखती थी।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
The story is often told as one of the tests of Bhai Lehna Ji. Guru Nanak Dev Ji's sons or other people are sometimes contrasted with him in later retellings. The correct lesson is not blind submission to unsafe or abusive demands. Sikh tradition uses the image to teach humility, willingness to perform ordinary work, and freedom from concern about looking important. This episode belongs to Sikh narrative tradition. Details differ between sources, so the sakhi should be preserved for its teaching while avoiding claims that every narrative detail is independently proven history. For readers today, the sakhi points toward lived Sikh values rather than spectacle. Do useful work without worrying that it is beneath your image, while still using safety and good judgment.
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਅਕਸਰ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਦੀਆਂ ਪਰਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਮੰਗਾਂ ਅੱਗੇ ਅੰਨ੍ਹਾ ਸਮਰਪਣ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਬਿੰਬ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ, ਆਮ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਸਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਸਿੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਵੇਰਵੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਖੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਸੰਭਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਵੇਰਵੇ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਤ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ। ਅੱਜ ਦੇ ਪਾਠਕਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਾਖੀ ਤਮਾਸ਼ੇ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿੱਖ ਕਦਰਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿ ਕੰਮ ਤੁਹਾਡੀ ਦਿੱਖ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸੂਝ ਵਰਤੋ।
यह कहानी अक्सर भाई लहिणा जी की परखों में से एक के रूप में बताई जाती है। बाद के वर्णनों में गुरु नानक देव जी के पुत्रों या अन्य लोगों को कई बार उनके विपरीत दर्शाया जाता है। सही शिक्षा असुरक्षित या ग़लत मांगों के आगे अंधा समर्पण नहीं है। सिख परंपरा इस बिंब को नम्रता, आम काम करने की तैयारी और महत्वपूर्ण दिखने की चिंता से मुक्ति सिखाने के लिए इस्तेमाल करती है। यह घटना सिख वर्णनात्मक परंपरा से संबंधित है। विवरण विभिन्न स्रोतों में अलग हैं, इसलिए साखी को शिक्षा के लिए संभालना चाहिए, पर हर वर्णनात्मक विवरण को स्वतंत्र रूप से सिद्ध इतिहास न कहा जाए। आज के पाठकों के लिए, यह साखी तमाशे के बजाय सिख मूल्यों की ओर इशारा करती है। यह चिंता किए बिना कि काम तुम्हारी दिखावट से नीचा है लाभदायक काम करो, साथ ही सुरक्षा और अच्छी सूझ का इस्तेमाल करो।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Seva is not only the clean or prestigious work.
ਸੇਵਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਫ਼ ਜਾਂ ਰੁਤਬੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
सेवा सिर्फ़ साफ़ या रुतबे वाला काम नहीं है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do useful work without worrying that it is beneath your image, while still using safety and good judgment.
ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿ ਕੰਮ ਤੁਹਾਡੀ ਦਿੱਖ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸੂਝ ਵਰਤੋ।
यह चिंता किए बिना कि काम तुम्हारी दिखावट से नीचा है लाभदायक काम करो, साथ ही सुरक्षा और अच्छी सूझ का इस्तेमाल करो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Seva, humility, obedience, responsibility, and freedom from ego.
ਸੇਵਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
सेवा, नम्रता, आज्ञाकारिता, ज़िम्मेदारी और हंकार से मुक्ति।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Which helpful job do people often avoid because it looks messy or unimportant?
ਕਿਹੜਾ ਮਦਦਗਾਰ ਕੰਮ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਇਸ ਲਈ ਟਾਲਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਗੰਦਾ ਜਾਂ ਗ਼ੈਰ-ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਸਦਾ ਹੈ?
कौन सा मददगार काम लोग अक्सर इसलिए टालते हैं क्योंकि वह गंदा या ग़ैर-महत्वपूर्ण दिखता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
What did Bhai Lehna Ji carry in the traditional story?
ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਲਹਿਣਾ ਜੀ ਨੇ ਕੀ ਚੁੱਕਿਆ?
पारंपरिक कहानी में भाई लहिणा जी ने क्या उठाया?
He carried a wet and dirty bundle of grass.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਿੱਲੇ ਅਤੇ ਮੈਲੇ ਘਾਹ ਦੀ ਪੰਡ ਚੁੱਕੀ।
उन्होंने गीले और मैले घास की गठरी उठाई।
What should the story not be used to justify?
ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਕੀ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
कहानी को क्या जायज़ ठहराने के लिए नहीं इस्तेमाल करना चाहिए?
It should not be used to justify dangerous, abusive, or mindless obedience.
ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਨਾਕ, ਗ਼ਲਤ ਜਾਂ ਬੇਸੋਚੀ ਆਗਿਆਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
इसे ख़तरनाक, ग़लत या बिना सोचे-समझे की गई आज्ञाकारिता को जायज़ ठहराने के लिए नहीं इस्तेमाल करना चाहिए।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी की मुख्य शिक्षा क्या है?
Seva is not only the clean or prestigious work.
ਸੇਵਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਫ਼ ਜਾਂ ਰੁਤਬੇ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
सेवा सिर्फ़ साफ़ या रुतबे वाला काम नहीं है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
यह साखी किस सिख मूल्य या शिक्षा से जुड़ती है?
Seva, humility, obedience, responsibility, and freedom from ego.
ਸੇਵਾ, ਨਿਮਰਤਾ, ਆਗਿਆਕਾਰੀ, ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
सेवा, नम्रता, आज्ञाकारिता, ज़िम्मेदारी और हंकार से मुक्ति।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਕੀ ਗ਼ਲਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
इस साखी के बारे में क्या ग़लत नहीं समझना चाहिए?
The story should be respected as Sikh tradition while remembering that its narrative details may vary between sources and are not all independently documented.
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਜੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਰਤਾਂਤਕ ਵੇਰਵੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
इस कहानी को सिख परंपरा के रूप में सत्कार के साथ देखना चाहिए, और याद रखना चाहिए कि वर्णनात्मक विवरण विभिन्न स्रोतों में अलग हो सकते हैं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Do useful work without worrying that it is beneath your image, while still using safety and good judgment.
ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿ ਕੰਮ ਤੁਹਾਡੀ ਦਿੱਖ ਤੋਂ ਨੀਵਾਂ ਹੈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸੂਝ ਵਰਤੋ।
यह चिंता किए बिना कि काम तुम्हारी दिखावट से नीचा है लाभदायक काम करो, साथ ही सुरक्षा और अच्छी सूझ का इस्तेमाल करो।