HG-048
Gurdwara Patshahi Chhevin ate Dasvin, Hehranਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ, ਹੇਹਰਾਂGurdwara Patshahi Chhevin ate Dasvin, Hehran
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ, ਹੇਹਰਾਂ
Ludhiana, Punjab, Indiaਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤलुधियाना, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Gobind Singh Ji; Guru Hargobind Sahib Ji; Kirpal Das Udasiਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਕਿਰਪਾਲ ਦਾਸ ਉਦਾਸੀगुरु गोबिंद सिंह जी; गुरु हरगोबिंद साहिब जी; किरपाल दास उदासी
- Periodਸਮਾਂकाल
- Guru Gobind Singh Ji post-Chamkaur journey, December 1705; earlier Sixth-Guru Malwa associationਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਚਮਕੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਯਾਤਰਾ, ਦਸੰਬਰ 1705; ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਛੇਵੀਂ-ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਮਾਲਵਾ ਸਬੰਧगुरु गोबिंद सिंह जी की चमकौर के बाद की यात्रा, दिसंबर 1705; पहले का छठे गुरु का मालवा संबंध
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Shared multi-Guru dharamsal / halt-site gurdwaraਸਾਂਝਾ ਬਹੁ-ਗੁਰੂ ਧਰਮਸਾਲ / ਠਹਿਰਾਅ-ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾसाझा बहु-गुरु धर्मसाल · पड़ाव-स्थल गुरुद्वारा
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active historical gurdwara; SGPC Section 85 lists the Tenth-Guru shrine at Hairan.ਸਰਗਰਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ; ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਸੈਕਸ਼ਨ 85 ਹੈਰਾਂ ਵਿਖੇ ਦਸਵੀਂ-ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा; शिरोमणि कमेटी धारा 85 हैरां में दसवें गुरु का गुरुद्वारा सूचीबद्ध करती है।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Exact public entrance pin pending verification.
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Hehran is a shared Sixth- and Tenth-Guru site on the post-Chamkaur route. When Guru Gobind Singh Ji arrived in 1705, a Sikh dharamsal was already associated with the place.
ਹੇਹਰਨ ਚਮਕੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਅਸਥਾਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ 1705 ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਧਰਮਸਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
हेहरां चमकौर के बाद के मार्ग पर छठे और दसवें गुरु का साझा स्थान है। जब गुरु गोबिंद सिंह जी 1705 में यहाँ पहुँचे, तब इस स्थान से एक सिख धर्मसाल पहले से जुड़ी हुई थी।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
The master had HG-048 as a Tenth-Guru-only generic record, but standard reference literature identifies the same physical shrine with Guru Hargobind Sahib Ji as well. The correct action is normalization and cross-linking, not duplication.
ਮੂਲ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ HG-048 ਸਿਰਫ਼ ਦਸਵੀਂ-ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਾ ਆਮ ਰਿਕਾਰਡ ਸੀ, ਪਰ ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲਾ-ਸਾਹਿਤ ਇਸੇ ਭੌਤਿਕ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਵੀ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸਧਾਰਨੀਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਸੀ-ਜੋੜ ਹੈ, ਦੁਹਰਾਅ ਨਹੀਂ।
मुख्य सूची में HG-048 केवल दसवें गुरु का सामान्य अभिलेख था, परंतु मानक संदर्भ साहित्य उसी भौतिक गुरुद्वारे को गुरु हरगोबिंद साहिब जी से भी जोड़ता है। सही कार्रवाई सामान्यीकरण और कड़ी जोड़ना है, दोहराव नहीं।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
The Sikh Encyclopedia records Guru Hargobind Sahib Ji visiting Hehran during his Malwa travels and Guru Gobind Singh Ji arriving there after Chamkaur in 1705. It names Kirpal Das Udasi as head of an existing dharamsal. The narrative says Kirpal Das became fearful when he realized imperial forces might be pursuing the Guru; the Guru urged firmness in faith. The older dera was later replaced by a new building, with work beginning in 1951 after the Sikh Gurdwaras Act era. The source also records relic traditions including a bedstead and hearth.
ਦ ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਆਪਣੀ ਮਾਲਵਾ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਹੇਹਰਨ ਆਏ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਚਮਕੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1705 ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਹ ਕਿਰਪਾਲ ਦਾਸ ਉਦਾਸੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਧਰਮਸਾਲ ਦੇ ਮੁਖੀ ਵਜੋਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਿਰਤਾਂਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਰਪਾਲ ਦਾਸ ਨੂੰ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਇਆ ਕਿ ਸ਼ਾਹੀ ਫੌਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਗਿਆ; ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਸਿਦਕ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਆ। ਪੁਰਾਣਾ ਡੇਰਾ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੰਮ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਐਕਟ ਦੇ ਦੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1951 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਸਰੋਤ ਇੱਕ ਮੰਜੀ ਅਤੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਸਮੇਤ ਨਿਸ਼ਾਨੀ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
सिख विश्वकोश गुरु हरगोबिंद साहिब जी की मालवा यात्राओं के दौरान हेहरां आने और गुरु गोबिंद सिंह जी के 1705 में चमकौर के बाद वहाँ पहुँचने को अंकित करता है। वह किरपाल दास उदासी को वहाँ की मौजूदा धर्मसाल का मुखिया बताता है। वर्णन कहता है कि जब किरपाल दास को यह समझ आया कि शाही सेनाएँ गुरु जी का पीछा कर सकती हैं तो वे भयभीत हुए; गुरु जी ने उन्हें विश्वास में दृढ़ रहने के लिए प्रेरित किया। पुराने डेरे की जगह बाद में एक नई इमारत बनी, जिसका काम सिख गुरुद्वारा अधिनियम के काल के बाद 1951 में आरंभ हुआ। स्रोत एक पलंग और चूल्हे सहित निशानी परंपराएँ भी अंकित करता है।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Guru Gobind Singh Ji halted at an existing Sikh dharamsal at Hehran during the post-Chamkaur journey.
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਚਮਕੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਹੇਹਰਨ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿੱਖ ਧਰਮਸਾਲ ਉੱਤੇ ਠਹਿਰੇ।
चमकौर के बाद की यात्रा में गुरु गोबिंद सिंह जी हेहरां की एक मौजूदा सिख धर्मसाल में ठहरे।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Gobind Singh Ji; Guru Hargobind Sahib Ji; Kirpal Das Udasi; local sangat.
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਕਿਰਪਾਲ ਦਾਸ ਉਦਾਸੀ; ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤ।
गुरु गोबिंद सिंह जी; गुरु हरगोबिंद साहिब जी; किरपाल दास उदासी; स्थानीय संगत।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Shared Sixth- and Tenth-Guru identity.
• Historic dharamsal / dera tradition.
• Later large rectangular hall and domed sanctum.
• Relic traditions of a bedstead and hearth in older reference literature.
• ਸਾਂਝੀ ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੀ ਪਛਾਣ।
• ਇਤਿਹਾਸਕ ਧਰਮਸਾਲ / ਡੇਰਾ ਪਰੰਪਰਾ।
• ਬਾਅਦ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਇਤਾਕਾਰ ਹਾਲ ਅਤੇ ਗੁੰਬਦਦਾਰ ਸਥਾਨ।
• ਪੁਰਾਣੇ ਹਵਾਲਾ-ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮੰਜੀ ਅਤੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ।
• छठे और दसवें गुरु की साझा पहचान।
• ऐतिहासिक धर्मसाल · डेरा परंपरा।
• बाद का बड़ा आयताकार हॉल और गुंबदयुक्त गर्भगृह।
• पुराने संदर्भ साहित्य में एक पलंग और चूल्हे की निशानी परंपराएँ।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The Guru-period site predates the present structure. The Encyclopedia states that replacement construction began in 1951.
ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਮੌਜੂਦਾ ਬਣਤਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਹੈ। ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਦਲਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1951 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
गुरु-कालीन स्थान वर्तमान ढाँचे से पहले का है। विश्वकोश बताता है कि प्रतिस्थापन निर्माण 1951 में आरंभ हुआ।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• 1630s tradition: Guru Hargobind Sahib Ji visits during Malwa travels. • December 1705: Guru Gobind Singh Ji halts at Hehran after Chamkaur. • Post-1925 period: Old dera falls within modern gurdwara-reform administration. • 15 Jun 1951: Work begins on the replacement building according to The Sikh Encyclopedia. • Present: Active historical gurdwara.
• 1630ਵਿਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ: ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਮਾਲਵਾ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। • ਦਸੰਬਰ 1705: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਚਮਕੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੇਹਰਨ ਵਿਖੇ ਠਹਿਰਦੇ ਹਨ। • 1925 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਪੁਰਾਣਾ ਡੇਰਾ ਆਧੁਨਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ-ਸੁਧਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। • 15 ਜੂਨ 1951: ਦ ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ ਬਦਲਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। • ਵਰਤਮਾਨ: ਸਰਗਰਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ।
• 1630 के दशक की परंपरा: गुरु हरगोबिंद साहिब जी मालवा यात्राओं के दौरान पधारते हैं। • दिसंबर 1705: गुरु गोबिंद सिंह जी चमकौर के बाद हेहरां में ठहरते हैं। • 1925 के बाद का काल: पुराना डेरा आधुनिक गुरुद्वारा सुधार प्रशासन के अंतर्गत आता है। • 15 जून 1951: सिख विश्वकोश के अनुसार प्रतिस्थापन इमारत का काम आरंभ होता है। • वर्तमान: सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-381 - Jodhan Damdama Sahib.
• HG-382 - Kamalpur.
• HG-383 - Siloani Beri Sahib.
• Future Guru Hargobind collections must reuse HG-048.
• HG-381 · ਜੋਧਾਂ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ।
• HG-382 · ਕਮਾਲਪੁਰ।
• HG-383 · ਸਿਲੋਆਣੀ ਬੇਰੀ ਸਾਹਿਬ।
• ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸੰਗ੍ਰਹਿ HG-048 ਨੂੰ ਹੀ ਮੁੜ ਵਰਤਣ।
• HG-381, जोधाँ दमदमा साहिब।
• HG-382, कमालपुर।
• HG-383, सिलोआणी बेरी साहिब।
• भावी गुरु हरगोबिंद संग्रहों को HG-048 का ही पुनः प्रयोग करना चाहिए।
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Use Hehran as the normalized display locality, with Heharan/Hairan as aliases. The app should avoid asserting one exact farewell point for Ghani Khan and Nabi Khan because sources disagree.
ਹੇਹਰਨ ਨੂੰ ਸਧਾਰਨੀਕ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ-ਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤੋ, ਅਤੇ ਹੇਹਰਾਂ / ਹੈਰਾਂ ਨੂੰ ਉਪਨਾਮਾਂ ਵਜੋਂ। ਐਪ ਨੂੰ ਗਨੀ ਖਾਂ ਅਤੇ ਨਬੀ ਖਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਹੀ ਵਿਦਾਈ-ਬਿੰਦੂ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਰੋਤ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹਨ।
हेहरां को सामान्यीकृत प्रदर्शित स्थान रखें, और हेहरण · हैरां को उपनाम। ऐप को घनी खान और नबी खान की विदाई का कोई एक सटीक बिंदु बताने से बचना चाहिए क्योंकि स्रोत भिन्न हैं।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• Mark HG-048 Full Entry Completed.
• NORMALIZE canonical name from Tenth-Guru-only wording to “Gurdwara Patshahi Chhevin ate Dasvin, Hehran.”
• SHARED-SITE CONTROL: one physical record for Sixth- and Tenth-Guru layers.
• ROUTE DISAGREEMENT: Ghani Khan/Nabi Khan source tradition may extend their escort to Hehrari; other sources place farewell at Alamgir.
• HG-048 ਦੀ ਪੂਰੀ ਐਂਟਰੀ ਮੁਕੰਮਲ ਵਜੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨਬੱਧ ਕਰੋ।
• ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼-ਦਸਵੀਂ-ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਸ਼ਬਦਾਵਲੀ ਤੋਂ ਬਦਲ ਕੇ "ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ, ਹੇਹਰਨ" ਕਰੋ।
• ਸਾਂਝਾ-ਅਸਥਾਨ ਨਿਯੰਤਰਣ: ਛੇਵੀਂ ਅਤੇ ਦਸਵੀਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦੀਆਂ ਪਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਭੌਤਿਕ ਰਿਕਾਰਡ।
• ਮਾਰਗ ਮਤਭੇਦ: ਗਨੀ ਖਾਂ / ਨਬੀ ਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰੋਤ-ਪਰੰਪਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਹੇਹਰਾੜੀ ਤੱਕ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਸਰੋਤ ਵਿਦਾਈ ਆਲਮਗੀਰ ਵਿਖੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
• HG-048 को पूर्ण प्रविष्टि अंकित करें।
• मानक नाम केवल दसवें गुरु वाले शब्दों से बदलकर "गुरुद्वारा पातशाही छेवीं अते दसवीं, हेहरां" करें।
• साझा-स्थान नियंत्रण: छठे और दसवें गुरु के स्तरों के लिए एक ही भौतिक अभिलेख।
• मार्ग मतभेद: घनी खान · नबी खान की स्रोत परंपरा उनका साथ हेहरां तक बढ़ा सकती है; अन्य स्रोत विदाई आलमगीर में रखते हैं।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - Hehran - https://www.thesikhencyclopedia.com/hehran/
- 2. SGPC - Gurdwara Sahib Section 85 - https://sgpc.net/gurdwara-sahib-section-85/