HG-224
Gurdwara Damdama Sahib, Goindwal-Khadur Routeਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ, ਗੋਇੰਦਵਾਲ-ਖਡੂਰ ਮਾਰਗGurdwara Damdama Sahib, Goindwal-Khadur Route
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ, ਗੋਇੰਦਵਾਲ-ਖਡੂਰ ਮਾਰਗ
Tarn Taran, Punjab, Indiaਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤतरन तारन, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Amar Das Ji; Guru Angad Dev Jiਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ; ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀगुरु अमर दास जी; गुरु अंगद देव जी
- Periodਸਮਾਂकाल
- Guru Angad period; later memorial constructionਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸਮਾਂ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਯਾਦਗਾਰੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀगुरु अंगद काल; बाद का स्मारक निर्माण
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Seva route / historical haltਸੇਵਾ ਦਾ ਰਾਹ / ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੜਾਅसेवा मार्ग · ऐतिहासिक पड़ाव
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active historical gurdwara. Present building was constructed in the 1960s according to the Sikh Encyclopedia.ਸਰਗਰਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ। ਸਿੱਖ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा। सिख विश्वकोश के अनुसार वर्तमान इमारत 1960 के दशक में बनी।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Pending exact Pothi map verification
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Gurdwara Damdama Sahib near Goindwal commemorates a halt on the route Baba Amar Das Ji used while carrying Beas River water for Guru Angad Dev Ji's morning bath at Khadur Sahib.
ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਪੜਾਅ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋ ਬਾਬਾ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਿਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਵਰਤਦੇ ਸਨ।
गोइंदवाल के निकट गुरुद्वारा दमदमा साहिब उस मार्ग पर एक पड़ाव का स्मरण कराता है जिससे बाबा अमर दास जी खडूर साहिब में गुरु अंगद देव जी के प्रातः स्नान के लिए ब्यास का जल लाते थे।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
The shrine turns the idea of seva into geography. It marks not a dramatic miracle or battle, but the repeated physical journey of an elderly Sikh serving his Guru before becoming Guru Amar Das Ji.
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਸੇਵਾ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਭੂਗੋਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਨਾਟਕੀ ਕਰਾਮਾਤ ਜਾਂ ਲੜਾਈ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਸਿੱਖ ਵੱਲੋਂ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
यह गुरुद्वारा सेवा के भाव को भूगोल में बदल देता है। यह किसी नाटकीय करामात या युद्ध को नहीं, बल्कि एक बुजुर्ग सिख की उस बार-बार की शारीरिक यात्रा को अंकित करता है जो गुरु अमर दास जी बनने से पहले अपने गुरु की सेवा करते थे।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
Before becoming the Third Guru, Amar Das Ji lived in service of Guru Angad Dev Ji at Khadur Sahib.
SGPC states that he rose early, brought water from the Beas River for Guru Angad Dev Ji's bath and collected wood for Guru ka Langar.
The Sikh Encyclopedia's Goindwal entry identifies Gurdwara Damdama Sahib about three kilometres from Goindwal as a place where Amar Das Ji traditionally paused briefly during this daily water-seva journey.
The word damdama can describe a resting or breathing place. In this context the shrine memorialises a pause during service rather than a seat of authority like Takht Sri Damdama Sahib at Talwandi Sabo.
The Sikh Encyclopedia states that the present building was constructed during the 1960s by Sant Bhurivale and continued to be administered by his followers at the time of the reference.
ਤੀਜੇ ਗੁਰੂ ਬਣਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਐਸ.ਜੀ.ਪੀ.ਸੀ. ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠਦੇ, ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਬਿਆਸ ਦਰਿਆ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਤੇ ਗੁਰੂ ਕੇ ਲੰਗਰ ਲਈ ਬਾਲਣ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਸਿੱਖ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੀ ਇੰਦਰਾਜ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉਸ ਅਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਰਵਾਇਤ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਲ-ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਰੁਕਦੇ ਸਨ।
ਦਮਦਮਾ ਸ਼ਬਦ ਆਰਾਮ ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਦੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਵਾਂਗ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਗੱਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਪੜਾਅ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਭੂਰੀਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ ਤੇ ਹਵਾਲੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ।
तीसरे पातशाह बनने से पहले अमर दास जी खडूर साहिब में गुरु अंगद देव जी की सेवा में रहते थे।
शिरोमणि कमेटी कहती है कि वे प्रातः जल्दी उठते, गुरु अंगद देव जी के स्नान के लिए ब्यास से जल लाते और गुरु का लंगर के लिए लकड़ी इकट्ठी करते थे।
सिख विश्वकोश की गोइंदवाल प्रविष्टि गोइंदवाल से लगभग तीन किलोमीटर दूर गुरुद्वारा दमदमा साहिब को वह स्थान बताती है जहाँ अमर दास जी परंपरा के अनुसार इस दैनिक जल-सेवा यात्रा में थोड़ी देर रुकते थे।
दमदमा शब्द किसी विश्राम या दम लेने के स्थान का अर्थ दे सकता है। इस संदर्भ में यह गुरुद्वारा सेवा के दौरान एक ठहराव का स्मरण कराता है, तलवंडी साबो के तख्त श्री दमदमा साहिब जैसा कोई तख्त नहीं।
सिख विश्वकोश कहता है कि वर्तमान इमारत 1960 के दशक में संत भूरीवाले ने बनवाई और उस संदर्भ के समय उनके अनुयायी ही उसका प्रबंध करते रहे।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Baba Amar Das Ji is remembered as pausing here while carrying water from the Beas toward Khadur Sahib for Guru Angad Dev Ji's morning bath.
ਬਾਬਾ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਥਾਂ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਸਵੇਰ ਦੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਬਿਆਸ ਤੋਂ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵੱਲ ਪਾਣੀ ਲਿਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਰੁਕਣ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
बाबा अमर दास जी को गुरु अंगद देव जी के प्रातः स्नान के लिए ब्यास से खडूर साहिब की ओर जल ले जाते हुए यहाँ रुकते स्मरण किया जाता है।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Amar Das Ji before Guruship; Guru Angad Dev Ji; later Sant Bhurivale and local sevadars.
ਗੁਰਿਆਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ; ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਤ ਭੂਰੀਵਾਲੇ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਸੇਵਾਦਾਰ।
गुरगद्दी से पहले के गुरु अमर दास जी; गुरु अंगद देव जी; बाद में संत भूरीवाले और स्थानीय सेवादार।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Historical route association between Goindwal and Khadur.
• Memorial to physical seva rather than a single dramatic event.
• Present 1960s gurdwara structure.
• ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਤੇ ਖਡੂਰ ਵਿਚਕਾਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਰਾਹ ਦਾ ਸਬੰਧ।
• ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਾਟਕੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਥਾਂ ਸਰੀਰਕ ਸੇਵਾ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ।
• 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਇਮਾਰਤ।
• गोइंदवाल और खडूर के बीच ऐतिहासिक मार्ग संबंध।
• किसी एक नाटकीय घटना के बजाय शारीरिक सेवा का स्मारक।
• वर्तमान 1960 के दशक का गुरुद्वारा ढाँचा।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The Guru-period significance is the seva route and remembered stopping place. The Sikh Encyclopedia dates the present building to the 1960s.
ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਸੇਵਾ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਰੁਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
गुरु-कालीन महत्व वह सेवा मार्ग और स्मरण किया गया ठहराव है। सिख विश्वकोश वर्तमान इमारत को 1960 के दशक का बताता है।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• Guru Angad period: Baba Amar Das Ji performs repeated water seva between the Beas/Goindwal area and Khadur Sahib. • 1552: Guru Amar Das Ji succeeds Guru Angad Dev Ji. • 1960s: Present Gurdwara Damdama Sahib building constructed. • Present: The shrine remains a memorial to Guru Amar Das Ji's seva under Guru Angad Dev Ji.
• ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਕਾਲ: ਬਾਬਾ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਬਿਆਸ/ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਤੇ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਜਲ-ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। • 1552: ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਬਣਦੇ ਹਨ। • 1960 ਦਾ ਦਹਾਕਾ: ਮੌਜੂਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। • ਵਰਤਮਾਨ: ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਅਧੀਨ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
• गुरु अंगद काल: बाबा अमर दास जी ब्यास · गोइंदवाल क्षेत्र और खडूर साहिब के बीच बार-बार जल सेवा करते हैं। • 1552: गुरु अमर दास जी गुरु अंगद देव जी के बाद गुरगद्दी पर विराजते हैं। • 1960 का दशक: वर्तमान गुरुद्वारा दमदमा साहिब इमारत बनती है। • वर्तमान: यह गुरुद्वारा गुरु अंगद देव जी के अधीन गुरु अमर दास जी की सेवा का स्मारक बना हुआ है।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• Guru Amar Das Ji's daily water seva
• Guru Angad Dev Ji and Guru Amar Das Ji
• Goindwal Sahib founding tradition
• Khadur Sahib historical circuit
• ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜਲ-ਸੇਵਾ
• ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ
• ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਰਵਾਇਤ
• ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੌਰਾ
• गुरु अमर दास जी की दैनिक जल सेवा
• गुरु अंगद देव जी और गुरु अमर दास जी
• गोइंदवाल साहिब की स्थापना परंपरा
• खडूर साहिब ऐतिहासिक परिपथ
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
The site is best presented in Pothi as a cross-linked stop between the Khadur and Goindwal clusters.
ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪੋਥੀ ਵਿੱਚ ਖਡੂਰ ਤੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਜੁੜੇ ਪੜਾਅ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
इस स्थान को पोथी में खडूर और गोइंदवाल समूहों के बीच एक जुड़े हुए पड़ाव के रूप में दिखाना सबसे उचित है।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• The tradition describes repeated service rather than one securely dated event, so Pothi should not assign a specific year to the halt.
• This Damdama Sahib must not be confused with Takht Sri Damdama Sahib at Talwandi Sabo or other gurdwaras carrying the same name.
• ਇਹ ਰਵਾਇਤ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪੱਕੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਦੀ ਥਾਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੀਤੀ ਸੇਵਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਇਸ ਪੜਾਅ ਨਾਲ ਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਸਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
• ਇਸ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਦੇ ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਜਾਂ ਇਸੇ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਨਾਲ ਗਡਮਡ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
• यह परंपरा किसी एक निश्चित तिथि वाली घटना के बजाय बार-बार की सेवा बताती है, इसलिए पोथी को इस पड़ाव को कोई विशेष वर्ष नहीं देना चाहिए।
• इस दमदमा साहिब को तलवंडी साबो के तख्त श्री दमदमा साहिब या इसी नाम के अन्य गुरुद्वारों से नहीं मिलाना चाहिए।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- The Sikh Encyclopedia, Goindwal https://www.thesikhencyclopedia.com/goindval/
- SGPC, Sri Guru Amar Das Ji https://sgpc.net/ten-guru-sahibs/guru-amardas-sahib/
- SGPC, Sri Guru Angad Dev Ji https://new.sgpc.net/ten-guru-sahibs/guru-angad-sahib/