HG-225
Thara Sahib Sri Guru Amar Das Ji, Goindwal Sahibਥੜਾ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ, ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬThara Sahib Sri Guru Amar Das Ji, Goindwal Sahib
ਥੜਾ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ, ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ
Tarn Taran, Punjab, Indiaਤਰਨ ਤਾਰਨ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤतरन तारन, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Amar Das Ji; Baoli Sahib constructionਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ; ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀगुरु अमर दास जी; बावली साहिब का निर्माण
- Periodਸਮਾਂकाल
- Guru Amar Das period; later canopy constructionਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਸਮਾਂ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਛੱਤਰੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀगुरु अमर दास काल; बाद का छत्र निर्माण
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Construction-supervision memorial / tharaਉਸਾਰੀ-ਨਿਗਰਾਨੀ ਯਾਦਗਾਰ / ਥੜ੍ਹਾनिर्माण-निगरानी स्मारक · थड़ा
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active memorial within the Sri Baoli Sahib complex.ਸ੍ਰੀ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਯਾਦਗਾਰ।श्री बावली साहिब परिसर के भीतर सक्रिय स्मारक।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Pending exact Pothi map verification
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Thara Sahib is the marble-lined platform at the entrance to Sri Baoli Sahib marking the place where Guru Amar Das Ji is remembered as sitting while supervising the digging of the Goindwal baoli.
ਥੜ੍ਹਾ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਥੜ੍ਹਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੀ ਬਾਉਲੀ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬੈਠਦੇ ਸਨ।
थड़ा साहिब श्री बावली साहिब के प्रवेश पर संगमरमर से बना वह चबूतरा है जो उस स्थान को अंकित करता है जहाँ गुरु अमर दास जी को गोइंदवाल की बावली की खुदाई की निगरानी करते हुए बैठते स्मरण किया जाता है।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
This small site records the practical leadership behind a major Sikh institution. It connects Guru Amar Das Ji directly with the labour and supervision involved in building Goindwal’s baoli.
ਇਹ ਛੋਟਾ ਅਸਥਾਨ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਿੱਖ ਅਦਾਰੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਵਿਹਾਰਕ ਅਗਵਾਈ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੀ ਬਾਉਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਮਿਹਨਤ ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
यह छोटा स्थान एक बड़ी सिख संस्था के पीछे के व्यावहारिक नेतृत्व को अंकित करता है। यह गुरु अमर दास जी को सीधे गोइंदवाल की बावली बनाने में लगे श्रम और निगरानी से जोड़ता है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
The Goindwal baoli was a large community project begun during Guru Amar Das Ji’s Guruship. It required excavation, organisation of labour and continuous supervision.
The Sikh Encyclopedia identifies a specific Thara Sahib at the entrance to the baoli as the place where Guru Amar Das Ji used to sit while overseeing the work.
The historical significance is therefore the location of the Guru’s supervisory presence during construction, not a separate miracle tradition.
Today the thara is marble lined and covered by a white-marble pinnacled canopy supported on cylindrical columns. Those architectural elements belong to later memorialisation.
Because Thara Sahib is a distinct physical memorial inside the Baoli complex, Pothi assigns it its own HG record while cross-linking it to HG-015 rather than duplicating the entire baoli history.
ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੀ ਬਾਉਲੀ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰਿਆਈ ਦੌਰਾਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭਾਈਚਾਰਕ ਕਾਰਜ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਖੁਦਾਈ, ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
ਸਿੱਖ ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਬਾਉਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਥੜ੍ਹਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਕੰਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬੈਠਦੇ ਸਨ।
ਇਸ ਲਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਹਿਮੀਅਤ ਉਸਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੱਖਰੀ ਕਰਾਮਾਤ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਵਿੱਚ।
ਅੱਜ ਇਹ ਥੜ੍ਹਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਗੋਲ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਸਿਖਰ ਵਾਲੀ ਛੱਤਰੀ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਇਮਾਰਤੀ ਹਿੱਸੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਉਸਾਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ।
ਕਿਉਂਕਿ ਥੜ੍ਹਾ ਸਾਹਿਬ ਬਾਉਲੀ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਸਰੀਰਕ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ, ਪੋਥੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਬਾਉਲੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਹਰਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ HG-015 ਨਾਲ ਜੋੜਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਦਾ ਆਪਣਾ HG ਰਿਕਾਰਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
गोइंदवाल की बावली गुरु अमर दास जी की गुरगद्दी के समय आरंभ हुआ एक बड़ा सामुदायिक कार्य था। उसमें खुदाई, श्रम का प्रबंध और निरंतर निगरानी आवश्यक थी।
सिख विश्वकोश बावली के प्रवेश पर एक विशेष थड़ा साहिब को वह स्थान बताता है जहाँ गुरु अमर दास जी उस कार्य की देखरेख करते हुए बैठा करते थे।
इसलिए ऐतिहासिक महत्व निर्माण के दौरान गुरु जी की निगरानी वाली उपस्थिति के स्थान का है, किसी अलग करामात परंपरा का नहीं।
आज यह थड़ा संगमरमर से बना है और उस पर बेलनाकार स्तंभों पर टिका सफेद संगमरमर का कलशदार छत्र है। ये स्थापत्य अंग बाद के स्मारक बनने के हैं।
चूँकि थड़ा साहिब बावली परिसर के भीतर एक भिन्न भौतिक स्मारक है, पोथी उसे अपना HG अभिलेख देती है और पूरा बावली इतिहास दोहराने के बजाय उसे HG-015 से जोड़ती है।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Guru Amar Das Ji is remembered as sitting at this place while supervising the construction of Sri Baoli Sahib.
ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਥਾਂ ਸ੍ਰੀ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਬੈਠਣ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
गुरु अमर दास जी को श्री बावली साहिब के निर्माण की निगरानी करते हुए इस स्थान पर बैठते स्मरण किया जाता है।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Amar Das Ji; Goindwal sangat and workers involved in the Baoli project.
ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ; ਬਾਉਲੀ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੇ ਕਾਮੇ।
गुरु अमर दास जी; गोइंदवाल की संगत और बावली कार्य में लगे सेवादार।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Marble-lined raised platform.
• White-marble canopy on cylindrical columns.
• Immediate position at the entrance to Sri Baoli Sahib.
• ਸੰਗਮਰਮਰ ਨਾਲ ਜੜਿਆ ਉੱਚਾ ਥੜ੍ਹਾ।
• ਗੋਲ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚਿੱਟੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਛੱਤਰੀ।
• ਸ੍ਰੀ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਨਾਲ ਦੀ ਸਥਿਤੀ।
• संगमरमर से बना ऊँचा चबूतरा।
• बेलनाकार स्तंभों पर सफेद संगमरमर का छत्र।
• श्री बावली साहिब के प्रवेश पर ठीक सामने की जगह।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The historical association belongs to the Guru-period construction site. The marble platform and canopy are later memorial architecture.
ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਨਾਲ ਹੈ। ਸੰਗਮਰਮਰ ਦਾ ਥੜ੍ਹਾ ਤੇ ਛੱਤਰੀ ਬਾਅਦ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰੀ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਹੈ।
यह ऐतिहासिक संबंध गुरु-कालीन निर्माण स्थल का है। संगमरमर का चबूतरा और छत्र बाद की स्मारक स्थापत्य हैं।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• 1559 onward: Construction of the Goindwal baoli begins; Guru Amar Das Ji is remembered as supervising the work. • Later period: A formal thara and canopy are built to mark the site. • Present: Thara Sahib remains part of the active Baoli Sahib complex.
• 1559 ਤੋਂ ਅੱਗੇ: ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਦੀ ਬਾਉਲੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਦੇ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। • ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦੇਹੀ ਲਈ ਬਾਕਾਇਦਾ ਥੜ੍ਹਾ ਤੇ ਛੱਤਰੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। • ਵਰਤਮਾਨ: ਥੜ੍ਹਾ ਸਾਹਿਬ ਸਰਗਰਮ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
• 1559 से आगे: गोइंदवाल की बावली का निर्माण आरंभ होता है; गुरु अमर दास जी को उस कार्य की निगरानी करते स्मरण किया जाता है। • बाद का काल: इस स्थान को अंकित करने के लिए एक विधिवत थड़ा और छत्र बनते हैं। • वर्तमान: थड़ा साहिब सक्रिय बावली साहिब परिसर का भाग बना हुआ है।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-015 Gurdwara Sri Baoli Sahib
• Guru Amar Das Ji: construction of the Baoli
• Goindwal Sahib as the Sikh centre
• HG-015 ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ
• ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ: ਬਾਉਲੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀ
• ਸਿੱਖ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ
• HG-015 गुरुद्वारा श्री बावली साहिब
• गुरु अमर दास जी: बावली का निर्माण
• सिख केंद्र के रूप में गोइंदवाल साहिब
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
The thara is visible within the Baoli Sahib complex and should appear in Pothi as a sub-site linked to the main Goindwal page.
ਥੜ੍ਹਾ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੋਥੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਪੰਨੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਪ-ਅਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
यह थड़ा बावली साहिब परिसर के भीतर दिखता है और पोथी में उसे मुख्य गोइंदवाल पृष्ठ से जुड़े एक उप-स्थान के रूप में आना चाहिए।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• The source establishes the site tradition but does not date the present marble canopy.
• Pothi should not assign a modern canopy construction date without architectural or management records.
• ਸਰੋਤ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਛੱਤਰੀ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
• ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਇਮਾਰਤੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਛੱਤਰੀ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਦੀ ਕੋਈ ਤਾਰੀਖ਼ ਨਹੀਂ ਜੋੜਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
• यह स्रोत इस स्थल परंपरा को स्थापित करता है परंतु वर्तमान संगमरमर छत्र की तिथि नहीं देता।
• पोथी को स्थापत्य या प्रबंध अभिलेखों के बिना आधुनिक छत्र की कोई निर्माण तिथि नहीं देनी चाहिए।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- The Sikh Encyclopedia, Goindval https://www.thesikhencyclopedia.com/goindval/
- SGPC legacy, Guru Amar Das historical gurdwaras https://old.sgpc.net/historical-gurdwaras/amar.asp