HG-261
Gurdwara Guru Sar Patshahi Chhevin, Ikulahaਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂਸਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ, ਇਕੁਲਾਹਾGurdwara Guru Sar Patshahi Chhevin, Ikulaha
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂਸਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ, ਇਕੁਲਾਹਾ
Ludhiana, Punjab, Indiaਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤलुधियाना, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Hargobind Sahib Ji; Ikulaha sangat; Bhai Rala Singh; Mata/Giani Gulab Kaur in later construction historyਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਇਕੁਲਾਹਾ ਦੀ ਸੰਗਤ; ਭਾਈ ਰਲਾ ਸਿੰਘ; ਬਾਅਦ ਦੇ ਉਸਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ/ਗਿਆਨੀ ਗੁਲਾਬ ਕੌਰगुरु हरगोबिंद साहिब जी; इकुलाहा की संगत; भाई राला सिंह; बाद के निर्माण इतिहास में माता · ज्ञानी गुलाब कौर
- Periodਸਮਾਂकाल
- Guru Hargobind 1632 route tradition; construction 1907 to 1933; Nishan Sahib raised 1978ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ 1632 ਰਾਹ ਪਰੰਪਰਾ; ਉਸਾਰੀ 1907 ਤੋਂ 1933; ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ 1978 ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆगुरु हरगोबिंद जी के 1632 के मार्ग की परंपरा; 1907 से 1933 तक निर्माण; 1978 में निशान साहिब
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Guru visit / preaching / Manji Sahib siteਗੁਰੂ ਯਾਤਰਾ / ਪ੍ਰਚਾਰ / ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸਥਾਨगुरु यात्रा · प्रचार · मंजी साहिब स्थान
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active historical gurdwara managed by a local committee according to the Sikh Encyclopedia.ਦ ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ।सिख विश्वकोश के अनुसार एक स्थानीय कमेटी द्वारा प्रबंधित सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Village reference approximately 30°42'N, 76°13'E in Sikh reference literature; exact shrine pin pending
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Ikulaha commemorates Guru Hargobind Sahib Ji’s visit during the 1632 Ludhiana-area route from Ghurani and Dhamot toward Saunti. Its Manji Sahib marks where the Guru is believed to have sat and addressed devotees.
ਇਕੁਲਾਹਾ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ 1632 ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ-ਖੇਤਰ ਦੇ ਰਾਹ ਦੌਰਾਨ, ਘੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਧਮੋਟ ਤੋਂ ਸੌਂਟੀ ਵੱਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੈਠ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
इकुलाहा 1632 में घुड़ानी और धमोट से सौंती की ओर जाते लुधियाना क्षेत्र के मार्ग पर गुरु हरगोबिंद साहिब जी की यात्रा का स्मरण कराता है। उसका मंजी साहिब वह स्थान अंकित करता है जहाँ गुरु जी बैठकर संगत को संबोधित करते माने जाते हैं।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
Ikulaha is one of the clearest connector sites in the Ghurani, Dhamot, Khanna network. It lets Pothi reconstruct a historically meaningful sequence without pretending that every day of the route is known.
ਇਕੁਲਾਹਾ ਘੁਰਾਣੀ, ਧਮੋਟ ਅਤੇ ਖੰਨਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਜੋੜ-ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਹ ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਤੇ ਅਰਥਪੂਰਨ ਲੜੀ ਮੁੜ-ਬਣਾਉਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੇ ਕਿ ਰਾਹ ਦਾ ਹਰ ਦਿਨ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
इकुलाहा घुड़ानी, धमोट, खन्ना तंत्र के सबसे स्पष्ट जोड़ने वाले स्थानों में से एक है। इससे पोथी एक ऐतिहासिक रूप से सार्थक क्रम बना सकती है, यह दिखावा किए बिना कि उस मार्ग का हर दिन ज्ञात है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
The Sikh Encyclopedia places Ikulaha about six kilometres southwest of Khanna and identifies it as sacred to Guru Hargobind Sahib Ji.
The source connects the visit with the Guru’s movement from Ghurani and Dhamot toward Saunti in 1632. The site later became known as Gurdwara Guru Sar Patshahi Chhevin.
Construction of the formal gurdwara began in 1907 to 08 under Bhai Rala Singh and was completed in 1933 after the work passed into the hands of the respected Gulab Kaur. A nearby Manji Sahib is a small domed room on a raised platform and marks the traditional place where the Guru sat and addressed devotees.
A new tall Nishan Sahib was raised near the Manji Sahib on 3 May 1978. The annual observance on 20 Baisakh preserves the local calendar memory of the Guru’s visit.
ਦ ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਇਕੁਲਾਹਾ ਨੂੰ ਖੰਨਾ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਛੇ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰੋਤ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ 1632 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਘੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਧਮੋਟ ਤੋਂ ਸੌਂਟੀ ਵੱਲ ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਸਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗਾ।
ਰਸਮੀ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੀ ਉਸਾਰੀ 1907 ਤੋਂ 08 ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਰਲਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੰਮ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1933 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਹੋਈ। ਨੇੜਲਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਇੱਕ ਉੱਚੇ ਥੜ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਗੁੰਬਦ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਥਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਬੈਠ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਉੱਚਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ 3 ਮਈ 1978 ਨੂੰ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। 20 ਵੈਸਾਖ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਦਗਾਰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਥਾਨਕ ਕੈਲੰਡਰ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ।
सिख विश्वकोश इकुलाहा को खन्ना से लगभग छह किलोमीटर दक्षिण-पश्चिम रखता है और उसे गुरु हरगोबिंद साहिब जी से जुड़ा बताता है।
यह स्रोत इस यात्रा को 1632 में घुड़ानी और धमोट से सौंती की ओर गुरु जी की गतिविधि से जोड़ता है। बाद में यह स्थान गुरुद्वारा गुरु सर पातशाही छेवीं के नाम से जाना गया।
विधिवत गुरुद्वारे का निर्माण 1907-08 में भाई राला सिंह के अधीन आरंभ हुआ और यह कार्य आदरणीय गुलाब कौर के हाथों में जाने के बाद 1933 में पूरा हुआ। निकट का मंजी साहिब एक ऊँचे चबूतरे पर छोटा गुंबददार कमरा है और उस पारंपरिक स्थान को अंकित करता है जहाँ गुरु जी बैठकर संगत को संबोधित करते थे।
3 मई 1978 को मंजी साहिब के निकट एक नया ऊँचा निशान साहिब लगाया गया। 20 वैसाख का वार्षिक आयोजन गुरु जी की यात्रा की स्थानीय पंचांग स्मृति सुरक्षित रखता है।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Guru Hargobind Sahib Ji visited Ikulaha during the 1632 Ludhiana-area travel route and is remembered as addressing devotees at the Manji Sahib site.
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ 1632 ਦੇ ਲੁਧਿਆਣਾ-ਖੇਤਰ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਰਾਹ ਦੌਰਾਨ ਇਕੁਲਾਹਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
गुरु हरगोबिंद साहिब जी 1632 के लुधियाना क्षेत्र के यात्रा मार्ग में इकुलाहा आए और उन्हें मंजी साहिब वाले स्थान पर संगत को संबोधित करते स्मरण किया जाता है।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Hargobind Sahib Ji; Bhai Rala Singh; Gulab Kaur; Ikulaha sangat.
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਭਾਈ ਰਲਾ ਸਿੰਘ; ਗੁਲਾਬ ਕੌਰ; ਇਕੁਲਾਹਾ ਦੀ ਸੰਗਤ।
गुरु हरगोबिंद साहिब जी; भाई राला सिंह; गुलाब कौर; इकुलाहा की संगत।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Flat-roofed divan hall.
• Separate Manji Sahib marking the remembered teaching-place.
• Basement room below the Manji Sahib.
• Nishan Sahib raised in 1978.
• ਸਮਤਲ-ਛੱਤ ਵਾਲਾ ਦੀਵਾਨ ਹਾਲ।
• ਵੱਖਰਾ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਜੋ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਉਪਦੇਸ਼-ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
• ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਤਹਿਖ਼ਾਨੇ ਵਾਲਾ ਕਮਰਾ।
• 1978 ਵਿੱਚ ਲਗਾਇਆ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ।
• सपाट छत वाला दीवान हॉल।
• स्मरण किए गए उपदेश स्थान को अंकित करता अलग मंजी साहिब।
• मंजी साहिब के नीचे तहखाना कमरा।
• 1978 में लगाया गया निशान साहिब।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The Guru-period significance belongs to the remembered sitting and preaching site. The current formal structures date from the twentieth century.
ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਥਾਨ ਨਾਲ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਰਸਮੀ ਬਣਤਰਾਂ ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀਆਂ ਹਨ।
गुरु-कालीन महत्व उस स्मरण किए गए बैठने और उपदेश करने के स्थान का है। वर्तमान विधिवत ढाँचे बीसवीं सदी के हैं।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• 1632 tradition: Guru Hargobind Sahib Ji visits Ikulaha on the route from Ghurani and Dhamot toward Saunti. • 1907 to 08: Construction of a formal shrine begins. • 1933: The gurdwara building is completed. • 3 May 1978: A new tall Nishan Sahib is raised near the Manji Sahib. • Present: Annual commemoration continues on 20 Baisakh.
• 1632 ਪਰੰਪਰਾ: ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਘੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਧਮੋਟ ਤੋਂ ਸੌਂਟੀ ਵੱਲ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਇਕੁਲਾਹਾ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। • 1907 ਤੋਂ 08: ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। • 1933: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਇਮਾਰਤ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। • 3 ਮਈ 1978: ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਉੱਚਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। • ਮੌਜੂਦਾ: ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਦਗਾਰ 20 ਵੈਸਾਖ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
• 1632 की परंपरा: गुरु हरगोबिंद साहिब जी घुड़ानी और धमोट से सौंती की ओर के मार्ग पर इकुलाहा आते हैं। • 1907-08: एक विधिवत गुरुद्वारे का निर्माण आरंभ होता है। • 1933: गुरुद्वारा इमारत पूरी होती है। • 3 मई 1978: मंजी साहिब के निकट एक नया ऊँचा निशान साहिब लगता है। • वर्तमान: 20 वैसाख को वार्षिक स्मरण चलता रहता है।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-054 - Chola Sahib, Ghurani Kalan
• HG-260 - Nimsar, Ghurani Kalan
• HG-262 - Dhamot
• Future Saunti route-site article
• HG-054 · ਚੋਲਾ ਸਾਹਿਬ, ਘੁਰਾਣੀ ਕਲਾਂ
• HG-260 · ਨਿਮਸਰ, ਘੁਰਾਣੀ ਕਲਾਂ
• HG-262 · ਧਮੋਟ
• ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਸੌਂਟੀ ਰਾਹ-ਅਸਥਾਨ ਲੇਖ
• HG-054, चोला साहिब, घुड़ानी कलाँ
• HG-260, निमसर, घुड़ानी कलाँ
• HG-262, धमोट
• भविष्य का सौंती मार्ग-स्थल लेख
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Ikulaha should sit in a dedicated Ghurani, Dhamot, Khanna route cluster in the app.
ਇਕੁਲਾਹਾ ਐਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਘੁਰਾਣੀ, ਧਮੋਟ, ਖੰਨਾ ਰਾਹ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
इकुलाहा को ऐप में एक समर्पित घुड़ानी, धमोट, खन्ना मार्ग समूह में रखना चाहिए।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• Do not infer an exact Gregorian date for the 1632 visit from the modern annual observance alone.
• Keep the Manji Sahib as a feature/subsite of HG-261 unless Pothi later adopts a formal subsite-ID system.
• ਸਿਰਫ਼ ਆਧੁਨਿਕ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਦਗਾਰ ਤੋਂ 1632 ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਕੋਈ ਠੀਕ ਗ੍ਰੈਗੋਰੀਅਨ ਤਾਰੀਖ ਨਾ ਕੱਢੋ।
• ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ HG-261 ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ/ਉਪ-ਅਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਰੱਖੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਪੋਥੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਉਪ-ਅਸਥਾਨ-ID ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਾ ਅਪਣਾ ਲਵੇ।
• केवल आधुनिक वार्षिक आयोजन से 1632 की यात्रा की कोई सटीक ग्रेगोरियन तिथि न मानें।
• जब तक पोथी कोई औपचारिक उप-स्थल आईडी व्यवस्था न अपनाए, मंजी साहिब को HG-261 का अंग · उप-स्थान रखें।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - Ikulaha https://www.thesikhencyclopedia.com/ikulaha/