HG-272
Gurdwara Patshahi Chhevin, Phallevalਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ, ਫੱਲੇਵਾਲGurdwara Patshahi Chhevin, Phalleval
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ, ਫੱਲੇਵਾਲ
Ludhiana, Punjab, Indiaਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤलुधियाना, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Hargobind Sahib Ji; Phalleval sangat; Chaudhari Kanhaiya in local Sikh traditionਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਫਲੇਵਾਲ ਦੀ ਸੰਗਤ; ਸਥਾਨਕ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਕਨ੍ਹੱਈਆगुरु हरगोबिंद साहिब जी; फल्लेवाल संगत; स्थानीय सिख परंपरा में चौधरी कन्हैया
- Periodਸਮਾਂकाल
- Guru Hargobind Sahib Ji Malwa journey traditionally placed around 1631; later Udasi and SGPC management historyਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਮਾਲਵਾ ਯਾਤਰਾ, ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ਤੇ ਲਗਭਗ 1631; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ SGPC ਪ੍ਰਬੰਧ ਇਤਿਹਾਸगुरु हरगोबिंद साहिब जी की मालवा यात्रा, परंपरा में लगभग 1631; बाद में उदासी और शिरोमणि कमेटी प्रबंधन का इतिहास
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Guru visit / historical village gurdwaraਗੁਰੂ ਯਾਤਰਾ · ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾगुरु यात्रा · ऐतिहासिक ग्राम गुरुद्वारा
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active historical gurdwara; source records later transfer from an Udasi dera to Sikh institutional management.ਚਾਲੂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ; ਸਰੋਤ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਾਸੀ ਡੇਰੇ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੱਲ ਤਬਾਦਲਾ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा; स्रोत बाद में एक उदासी डेरे से सिख संस्थागत प्रबंधन में हस्तांतरण दर्ज करता है।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Pending exact Pothi entrance-pin verification
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Phalleval preserves a distinct Guru Hargobind Sahib Ji visit just south of Gujjarval and forms a logical paired route stop with HG-271.
ਫਲੇਵਾਲ ਗੁੱਜਰਵਾਲ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਫੇਰੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ HG-271 ਨਾਲ ਇੱਕ ਤਰਕਸੰਗਤ ਜੋੜੀ ਵਾਲਾ ਰਾਹ ਪੜਾਅ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
फल्लेवाल गुज्जरवाल के ठीक दक्षिण में गुरु हरगोबिंद साहिब जी की एक अलग यात्रा को सुरक्षित रखता है और HG-271 के साथ एक तार्किक युग्म मार्ग-पड़ाव बनाता है।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
The shrine shows how one short regional journey generated multiple distinct village memories; keeping Gujjarval and Phalleval separate prevents a route story from collapsing two physical locations into one.
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਖੇਤਰੀ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਕਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪਿੰਡ ਯਾਦਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ; ਗੁੱਜਰਵਾਲ ਅਤੇ ਫਲੇਵਾਲ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਰਾਹ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੋ ਭੌਤਿਕ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਢਹਿਣ ਤੋਂ ਬਚਦੀ ਹੈ।
यह स्थान दिखाता है कि किस तरह एक छोटी क्षेत्रीय यात्रा ने कई अलग-अलग गाँव-स्मृतियाँ पैदा कीं; गुज्जरवाल और फल्लेवाल को अलग रखने से एक मार्ग-कथा दो भौतिक स्थानों को एक में समेटने से बच जाती है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
The Sikh Encyclopedia identifies Phalleval as a village south of Gujjarval with a historical Gurdwara Patshahi Chhevin. Guru Hargobind Sahib Ji is remembered as visiting during his Malwa journey, often traditionally placed in 1631.
Local tradition connects Chaudhari Kanhaiya with the Guru and describes gifts including a horse and weapons, followed by gifts from the Guru. These details are part of the shrine’s narrative memory but are not contemporary documentary proof.
The older shrine was associated with an Udasi dera. Later disputes over control were resolved through Sikh institutional processes, and a newer gurdwara developed adjacent to the older complex.
Pothi should preserve the old-dera and new-gurdwara relationship in the article rather than treating them automatically as two Guru-period sites.
ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਫਲੇਵਾਲ ਨੂੰ ਗੁੱਜਰਵਾਲ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਲਵਾ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋਏ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤੌਰ ਤੇ 1631 ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਥਾਨਕ ਪਰੰਪਰਾ ਚੌਧਰੀ ਕਨ੍ਹੱਈਆ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਭੇਟਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਭੇਟਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਵੇਰਵੇ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਯਾਦ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ ਪਰ ਸਮਕਾਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਸਬੂਤ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣਾ ਅਸਥਾਨ ਇੱਕ ਉਦਾਸੀ ਡੇਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਬੰਧ ਉੱਤੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਝਗੜੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ।
ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ-ਡੇਰੇ ਅਤੇ ਨਵੇਂ-ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਦੋ ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
सिख विश्वकोश फल्लेवाल को गुज्जरवाल के दक्षिण का एक गाँव बताता है जहाँ ऐतिहासिक गुरुद्वारा पातशाही छेवीं है। गुरु हरगोबिंद साहिब जी को मालवा यात्रा के दौरान यहाँ आए हुए याद किया जाता है, जिसे परंपरा में प्रायः 1631 में रखा जाता है।
स्थानीय परंपरा चौधरी कन्हैया को गुरु जी से जोड़ती है और घोड़े तथा शस्त्रों सहित भेंटों का वर्णन करती है, जिसके बाद गुरु जी की ओर से भी भेंटें दी गईं। ये विवरण इस स्थान की कथा-स्मृति का हिस्सा हैं, पर समकालीन दस्तावेज़ी प्रमाण नहीं हैं।
पुराना स्थान एक उदासी डेरे से जुड़ा था। बाद में नियंत्रण को लेकर हुए विवाद सिख संस्थागत प्रक्रियाओं से सुलझाए गए, और पुराने परिसर के साथ लगता एक नया गुरुद्वारा विकसित हुआ।
पोथी को लेख में पुराने डेरे और नए गुरुद्वारे के संबंध को सुरक्षित रखना चाहिए, न कि उन्हें स्वतः दो गुरु-कालीन स्थान मान लेना चाहिए।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Guru Hargobind Sahib Ji visited Phalleval during the Malwa journey; Gurdwara Patshahi Chhevin preserves the village association.
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਮਾਲਵਾ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਫਲੇਵਾਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ; ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।
गुरु हरगोबिंद साहिब जी ने मालवा यात्रा के दौरान फल्लेवाल का दौरा किया; गुरुद्वारा पातशाही छेवीं इस गाँव के संबंध को सुरक्षित रखता है।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Hargobind Sahib Ji; Chaudhari Kanhaiya in Sikh tradition; Phalleval sangat; later Udasi and Sikh custodians.
ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਚੌਧਰੀ ਕਨ੍ਹੱਈਆ; ਫਲੇਵਾਲ ਦੀ ਸੰਗਤ; ਬਾਅਦ ਦੇ ਉਦਾਸੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਭਾਲਕਰਤਾ।
गुरु हरगोबिंद साहिब जी; सिख परंपरा में चौधरी कन्हैया; फल्लेवाल संगत; बाद के उदासी और सिख सेवादार।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Historical village shrine / old dera layer.
• Later Patshahi Chhevin gurdwara development.
• Close geographic relationship with Gujjarval.
• Traditional gift-exchange narrative associated with the visit.
• ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਅਸਥਾਨ · ਪੁਰਾਣੀ ਡੇਰਾ ਪਰਤ।
• ਬਾਅਦ ਦਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਛੇਵੀਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਵਿਕਾਸ।
• ਗੁੱਜਰਵਾਲ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਬੰਧ।
• ਫੇਰੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਭੇਟ-ਵਟਾਂਦਰਾ ਬਿਰਤਾਂਤ।
• ऐतिहासिक ग्राम स्थान · पुराना डेरा परत।
• बाद में पातशाही छेवीं गुरुद्वारे का विकास।
• गुज्जरवाल के साथ निकट भौगोलिक संबंध।
• यात्रा से जुड़ी परंपरागत भेंट-आदान-प्रदान की कथा।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The Guru-period significance belongs to the village visit. The old dera and later gurdwara buildings represent subsequent custodial and architectural phases.
ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਪਿੰਡ ਦੀ ਫੇਰੀ ਨਾਲ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾ ਡੇਰਾ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਇਮਾਰਤਾਂ ਅਗਲੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਅਤੇ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਪੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
गुरु-कालीन महत्व गाँव की यात्रा से है। पुराना डेरा और बाद के गुरुद्वारा भवन बाद के संरक्षण और वास्तुशिल्प चरणों को दर्शाते हैं।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• Guru Hargobind period / c. 1631 tradition: Guru Hargobind Sahib Ji visits Phalleval during Malwa travels. • Later period: An Udasi-managed dera preserves the site tradition. • Modern Sikh institutional period: Control and construction evolve into the present historical gurdwara arrangement. • Present: The Sixth-Guru shrine remains active.
• ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਕਾਲ · ਲਗਭਗ 1631 ਪਰੰਪਰਾ: ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਮਾਲਵਾ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਫਲੇਵਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। • ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਇੱਕ ਉਦਾਸੀ-ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਡੇਰਾ ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। • ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕਾਲ: ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਉਸਾਰੀ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੌਜੂਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। • ਵਰਤਮਾਨ: ਛੇਵੇਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਚਾਲੂ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
• गुरु हरगोबिंद काल · लगभग 1631 की परंपरा: गुरु हरगोबिंद साहिब जी मालवा यात्राओं के दौरान फल्लेवाल आते हैं। • बाद का काल: एक उदासी प्रबंधित डेरा इस स्थान की परंपरा को सुरक्षित रखता है। • आधुनिक सिख संस्थागत काल: नियंत्रण और निर्माण विकसित होकर वर्तमान ऐतिहासिक गुरुद्वारा व्यवस्था बनते हैं। • वर्तमान: छठे गुरु का यह स्थान सक्रिय बना हुआ है।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-271 - Gujjarval
• Guru Hargobind Sahib Ji Malwa journey
• Ludhiana village-shrine network
• HG-271 · ਗੁੱਜਰਵਾਲ
• ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਮਾਲਵਾ ਯਾਤਰਾ
• ਲੁਧਿਆਣਾ ਪਿੰਡ-ਅਸਥਾਨ ਨੈੱਟਵਰਕ
• HG-271 - गुज्जरवाल
• गुरु हरगोबिंद साहिब जी की मालवा यात्रा
• लुधियाना का ग्राम-स्थान नेटवर्क
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Field verification should determine whether the old dera and current gurdwara occupy one parcel, adjacent parcels or one managed complex before Pothi assigns internal map features.
ਪੋਥੀ ਵੱਲੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨਕਸ਼ਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਸੌਂਪਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤਰੀ ਤਸਦੀਕ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰੇ ਕਿ ਪੁਰਾਣਾ ਡੇਰਾ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਇੱਕੋ ਖੇਤਰ, ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਸਮੂਹ ਉੱਤੇ ਹਨ।
क्षेत्रीय सत्यापन से यह तय होना चाहिए कि पुराना डेरा और वर्तमान गुरुद्वारा एक ही भूखंड पर हैं, आसपास के अलग भूखंडों पर हैं या एक ही प्रबंधित परिसर हैं, इससे पहले कि पोथी आंतरिक नक्शा विशेषताएँ निर्धारित करे।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• Do not turn the traditional inventory of gifts into verified relic provenance.
• Keep one HG record unless physical verification demonstrates two separately functioning historical shrines requiring subsite treatment.
• ਭੇਟਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਸਬੂਤ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਦਲੋ।
• ਇੱਕ ਹੀ HG ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖੋ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਭੌਤਿਕ ਤਸਦੀਕ ਇਹ ਨਾ ਦਰਸਾਵੇ ਕਿ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪ-ਅਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
• परंपरागत भेंटों की सूची को सत्यापित अवशेष-प्रमाण में न बदलें।
• जब तक भौतिक सत्यापन यह न दिखाए कि दो अलग-अलग रूप से कार्यरत ऐतिहासिक स्थान हैं जिन्हें उप-स्थान के रूप में रखना आवश्यक है, तब तक एक ही HG रिकॉर्ड रखें।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - Phalleval https://www.thesikhencyclopedia.com/phalleval/