HG-392
Gurdwara Gurusar Manji Sahib Patshahi Dasvin, Gurusarਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂਸਰ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਸਵੀਂ, ਗੁਰੂਸਰGurdwara Gurusar Manji Sahib Patshahi Dasvin, Gurusar
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂਸਰ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਸਵੀਂ, ਗੁਰੂਸਰ
Sri Muktsar Sahib, Punjab, Indiaਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤश्री मुक्तसर साहिब, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Gobind Singh Jiਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀगुरु गोबिंद सिंह जी
- Periodਸਮਾਂकाल
- Route from Muktsar toward Talwandi Sabo, 1706ਮੁਕਤਸਰ ਤੋਂ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵੱਲ ਸਫ਼ਰ, 1706मुक्तसर से तलवंडी साबो की ओर का मार्ग, 1706
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active historical gurdwara; standard reference records SGPC managementਚਾਲੂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ; ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲਾ ਐੱਸ.ਜੀ.ਪੀ.ਸੀ. ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈसक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा; मानक संदर्भ शिरोमणि कमेटी का प्रबंधन दर्ज करता है
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Pending exact entrance-pin verification before app publication.
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
This Gurusar village shrine marks a halt by Guru Gobind Singh Ji while travelling from Muktsar toward Talwandi Sabo in 1706.
ਇਹ ਗੁਰੂਸਰ ਪਿੰਡ ਦਾ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਉਸ ਠਹਿਰਾਓ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ 1706 ਵਿੱਚ ਮੁਕਤਸਰ ਤੋਂ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
गुरुसर गाँव का यह स्थान 1706 में मुक्तसर से तलवंडी साबो की ओर यात्रा करते समय गुरु गोबिंद सिंह जी के एक पड़ाव को दर्शाता है।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
It is a distinct route shrine between Muktsar and the Damdama Sahib phase, not an alias for other “Gurusar” records already in the database.
ਇਹ ਮੁਕਤਸਰ ਅਤੇ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਪੜਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਸਫ਼ਰ-ਅਸਥਾਨ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਡਾਟਾਬੇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਗੁਰੂਸਰ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਾਮ।
यह मुक्तसर और दमदमा साहिब चरण के बीच एक अलग मार्ग-स्थान है, डेटाबेस में पहले से मौजूद दूसरे “गुरुसर” रिकॉर्डों का दूसरा नाम नहीं।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
The Sikh Encyclopedia describes Gurusar village northwest of Giddarbaha and a historical shrine rendered in its text as “Mariji Sahib.” Other gurdwara directories use “Gurusar Manji Sahib Patshahi Dasvin.” The remembered halt is tied to the Guru’s movement from Muktsar to Talwandi Sabo. The older octagonal shrine stands by the village pond, with later assembly and sarovar additions.
ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਗੁਰੂਸਰ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਮਾੜੀ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੂਚੀਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਗੁਰੂਸਰ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਸਵੀਂ ਕਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਠਹਿਰਾਓ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮੁਕਤਸਰ ਤੋਂ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵੱਲ ਸਫ਼ਰ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਾ ਅਠ-ਕੋਨਾ ਅਸਥਾਨ ਪਿੰਡ ਦੇ ਛੱਪੜ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਵਾਧੇ ਹੋਏ।
सिख विश्वकोश गिद्दड़बाहा के उत्तर-पश्चिम में गुरुसर गाँव और एक ऐतिहासिक स्थान का वर्णन करता है, जिसे उसके पाठ में “मरीजी साहिब” लिखा गया है। दूसरी गुरुद्वारा निर्देशिकाएँ “गुरुसर मंजी साहिब पातशाही दसवीं” नाम इस्तेमाल करती हैं। याद किया जाने वाला पड़ाव गुरु जी की मुक्तसर से तलवंडी साबो तक की गतिविधि से जुड़ा है। पुराना अष्टकोणीय स्थान गाँव के तालाब के पास खड़ा है, और बाद में दीवान हाल तथा सरोवर जोड़े गए।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Guru Gobind Singh Ji halted at Gurusar on the journey from Muktsar toward Talwandi Sabo.
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮੁਕਤਸਰ ਤੋਂ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵੱਲ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਗੁਰੂਸਰ ਵਿਖੇ ਰੁਕੇ।
गुरु गोबिंद सिंह जी मुक्तसर से तलवंडी साबो की यात्रा पर गुरुसर में रुके।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Gobind Singh Ji; Gurusar village sangat.
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਗੁਰੂਸਰ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੰਗਤ।
गुरु गोबिंद सिंह जी; गुरुसर गाँव की संगत।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Old domed octagonal Manji/“Mariji” Sahib structure beside the village pond.
• Covered circumambulatory passage described by the standard reference.
• Later assembly hall and sarovar additions.
• ਪਿੰਡ ਦੇ ਛੱਪੜ ਕੋਲ ਪੁਰਾਣਾ ਗੁੰਬਦਦਾਰ ਅਠ-ਕੋਨਾ ਮੰਜੀ · ਮਾੜੀ ਸਾਹਿਬ ਢਾਂਚਾ।
• ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਢਕਵੀਂ ਪਰਿਕਰਮਾ।
• ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਵਾਧੇ।
• गाँव के तालाब के पास पुराना गुंबददार अष्टकोणीय मंजी/“मरीजी” साहिब ढाँचा।
• मानक संदर्भ में वर्णित ढकी हुई परिक्रमा।
• बाद में जोड़े गए दीवान हाल और सरोवर।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The old octagonal shrine is the principal historic fabric identified by the reference; the larger supporting complex developed later.
ਪੁਰਾਣਾ ਅਠ-ਕੋਨਾ ਅਸਥਾਨ ਹਵਾਲੇ ਵੱਲੋਂ ਪਛਾਣੀ ਗਈ ਮੁੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਣਤਰ ਹੈ; ਵੱਡਾ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਇਆ।
पुराना अष्टकोणीय स्थान ही संदर्भ द्वारा पहचाना गया मुख्य ऐतिहासिक निर्माण है; बड़ा सहायक परिसर बाद में विकसित हुआ।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• 1706: Guru Gobind Singh Ji visits Gurusar while travelling from Muktsar to Talwandi Sabo. • Later period: Historical Manji/Mariji Sahib shrine maintained and expanded. • Modern period: Assembly hall and sarovar added. • Present: Active historical gurdwara.
• 1706: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮੁਕਤਸਰ ਤੋਂ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਗੁਰੂਸਰ ਆਏ। • ਬਾਅਦ ਦਾ ਕਾਲ: ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੰਜੀ · ਮਾੜੀ ਸਾਹਿਬ ਅਸਥਾਨ ਸਾਂਭਿਆ ਅਤੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ। • ਆਧੁਨਿਕ ਕਾਲ: ਹਾਲ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰ ਜੋੜੇ ਗਏ। • ਵਰਤਮਾਨ: ਚਾਲੂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ।
• 1706: गुरु गोबिंद सिंह जी मुक्तसर से तलवंडी साबो जाते हुए गुरुसर आते हैं। • बाद का काल: ऐतिहासिक मंजी/मरीजी साहिब स्थान संभाला और विस्तारित किया गया। • आधुनिक काल: दीवान हाल और सरोवर जोड़े गए। • वर्तमान: सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-063 to HG-066 and HG-391 - Muktsar cluster.
• HG-003 - Takht Sri Damdama Sahib, Talwandi Sabo.
• HG-326 - Lakhisar Sahib, Lakhi Jungle, existing multi-Guru route cross-link.
• HG-063 ਤੋਂ HG-066 ਅਤੇ HG-391 · ਮੁਕਤਸਰ ਸਮੂਹ।
• HG-003 · ਤਖ਼ਤ ਸ੍ਰੀ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ, ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ।
• HG-326 · ਲੱਖੀਸਰ ਸਾਹਿਬ, ਲੱਖੀ ਜੰਗਲ, ਮੌਜੂਦਾ ਬਹੁ-ਗੁਰੂ ਸਫ਼ਰ ਸੰਬੰਧ।
• HG-063 से HG-066 और HG-391 - मुक्तसर समूह।
• HG-003 - तख्त श्री दमदमा साहिब, तलवंडी साबो।
• HG-326 - लखीसर साहिब, लखी जंगल, मौजूदा बहु-गुरु मार्ग क्रॉस-लिंक।
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Visitors can see the older octagonal shrine and later complex. Pothi should use the full village name because “Gurusar” occurs in many unrelated records.
ਯਾਤਰੀ ਪੁਰਾਣਾ ਅਠ-ਕੋਨਾ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦਾ ਕੰਪਲੈਕਸ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪਿੰਡ ਨਾਮ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂਸਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗ਼ੈਰ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
दर्शक पुराना अष्टकोणीय स्थान और बाद का परिसर देख सकते हैं। पोथी को पूरा गाँव-नाम इस्तेमाल करना चाहिए, क्योंकि “गुरुसर” कई असंबंधित रिकॉर्डों में आता है।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• NEW PERMANENT RECORD HG-392.
• NAME CONTROL: The Sikh Encyclopedia webpage renders the old shrine as “Mariji Sahib”; modern directory usage also gives “Gurusar Manji Sahib Patshahi Dasvin.” Preserve Mariji as a source alias rather than creating two records.
• ਨਵਾਂ ਪੱਕਾ ਰਿਕਾਰਡ HG-392।
• ਨਾਮ ਦਾ ਧਿਆਨ: ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦਾ ਵੈੱਬ-ਪੰਨਾ ਪੁਰਾਣੇ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਜੀ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਆਧੁਨਿਕ ਸੂਚੀ ਵਰਤੋਂ ਗੁਰੂਸਰ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀ ਦਸਵੀਂ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਮਾੜੀ ਨੂੰ ਸਰੋਤ ਦੇ ਦੂਜੇ ਨਾਮ ਵਜੋਂ ਰੱਖੋ, ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਨਾ ਬਣਾਓ।
• नया स्थायी रिकॉर्ड HG-392।
• नाम-नियंत्रण: सिख विश्वकोश का वेबपेज पुराने स्थान को “मरीजी साहिब” लिखता है; आधुनिक निर्देशिकाओं में “गुरुसर मंजी साहिब पातशाही दसवीं” भी मिलता है। मरीजी को स्रोत-उपनाम के रूप में रखें, दो अलग रिकॉर्ड न बनाएँ।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - Gurusar 2 - https://www.thesikhencyclopedia.com/gurusar-2/
- 2. World Gurudwaras - Gurusar Manji Sahib Patshahi Dasvin - https://www.worldgurudwaras.com/gurudwara-gurusar-manji-sahib-patshahi-dasvin/