HG-847

Sangat Qila Sri Chand Bhagwan Temple, Mahmudabadਸੰਗਤ ਕਿਲਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਭਗਵਾਨ ਮੰਦਰ, ਮਹਮੂਦਾਬਾਦSangat Qila Sri Chand Bhagwan Temple, Mahmudabad

ਸੰਗਤ ਕਿਲਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਭਗਵਾਨ ਮੰਦਰ, ਮਹਮੂਦਾਬਾਦ

Sitapur, Uttar Pradesh, Indiaਸੀਤਾਪੁਰ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਭਾਰਤसीतापुर, उत्तर प्रदेश, भारत

Guru Nanak Dev Jiਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀगुरु नानक देव जीNo numbered Udasi

Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित: Baba Sri Chand Ji / Udasi tradition; Mahmudabad estate/taluqdari patronage; historical Sikh/Nanakpanthi institutional layer. No direct Guru Nanak personal-visit claim.ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਜੀ / ਉਦਾਸੀ ਪਰੰਪਰਾ; ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਜਾਗੀਰ/ਤਾਲੁਕਦਾਰੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ; ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਿੱਖ/ਨਾਨਕਪੰਥੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪਰਤ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਿੱਜੀ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ।बाबा श्री चंद जी · उदासी परंपरा; महमूदाबाद रियासत · तालुक़दारी का संरक्षण; ऐतिहासिक सिख · नानकपंथी संस्थागत परत। गुरु नानक की व्यक्तिगत-यात्रा का कोई प्रत्यक्ष दावा नहीं।
Periodਸਮਾਂकाल: Source tradition places the Sangat in the late sixteenth century, c.1570 to 1580; later lakori-brick rebuilding/repair and continuing estate-linked heritageਸਰੋਤ ਪਰੰਪਰਾ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਅਖੀਰ, ਲਗਭਗ 1570 ਤੋਂ 1580 ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਲਖੌਰੀ-ਇੱਟ ਦੀ ਪੁਨਰ-ਉਸਾਰੀ/ਮੁਰੰਮਤ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਗੀਰ-ਸਬੰਧਤ ਵਿਰਾਸਤस्रोत परंपरा इस संगत को सोलहवीं सदी के उत्तरार्ध में, लगभग 1570 से 1580 में रखती है; बाद में लखौरी (lakori) ईंट से पुनर्निर्माण · मरम्मत और रियासत से जुड़ी निरंतर विरासत
Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार: Historic Sangat / Sri Chand temple / former Sikh retreat / Udasi heritage complexਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਗਤ / ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਮੰਦਰ / ਪੁਰਾਣੀ ਸਿੱਖ ਇਕਾਂਤ-ਥਾਂ / ਉਦਾਸੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਮੂਹऐतिहासिक संगत · श्री चंद मंदिर · पूर्व सिख आश्रय-स्थल · उदासी विरासत परिसर
Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति: Surviving but vulnerable heritage. Recent visitor reporting describes substantial deterioration; Mahmudabad Estate currently includes the Sangat in heritage visits.ਕਾਇਮ ਪਰ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਿਰਾਸਤ। ਹਾਲੀਆ ਸੈਲਾਨੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਗਾੜ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਜਾਗੀਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਵਿਰਾਸਤੀ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਹੈ।विद्यमान पर संकटग्रस्त विरासत। हाल की आगंतुक रिपोर्टिंग काफ़ी क्षय का वर्णन करती है; महमूदाबाद रियासत वर्तमान में संगत को अपनी विरासत यात्राओं में शामिल करती है।
Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक: Pending exact Sangat entrance. Do not use the Qila palace gate automatically.

Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय

Sangat Qila is one of the clearest Udasi heritage sites recovered in Phase 4 because the institution survives as a named place within Mahmudabad’s living heritage landscape. The Mahmudabad Estate’s current site says the family endowed three Sangats and that one was given to the Udasin sect founded by Guru Nanak’s son Sri Chand; it describes the Mahmudabad Sangat as 445 years old. Independent reporting locates the Sri Chand temple at Sangat Qila and describes its physical fabric.

ਸੰਗਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਫੇਜ਼ 4 ਵਿੱਚ ਲੱਭੇ ਗਏ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਉਦਾਸੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਦੇ ਜੀਵੰਤ ਵਿਰਾਸਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਮੀ ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਜਾਗੀਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਈਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸੰਗਤਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਉਦਾਸੀਨ ਪੰਥ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ; ਇਹ ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਸੰਗਤ ਨੂੰ 445 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਦੱਸਦੀ ਹੈ। ਸੁਤੰਤਰ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਵਿਖੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਭੌਤਿਕ ਬਣਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

संगत किला चरण 4 में पुनः प्राप्त सबसे स्पष्ट उदासी विरासत स्थलों में से एक है, क्योंकि यह संस्था महमूदाबाद के जीवंत विरासत परिदृश्य के भीतर एक नामित स्थान के रूप में बची हुई है। महमूदाबाद रियासत की वर्तमान वेबसाइट कहती है कि परिवार ने तीन संगतें दान में दीं और उनमें से एक उस उदासीन संप्रदाय को दी गई जिसकी स्थापना गुरु नानक के पुत्र श्री चंद ने की थी; वह महमूदाबाद संगत को 445 वर्ष पुराना बताती है। स्वतंत्र रिपोर्टिंग श्री चंद मंदिर को संगत किला में स्थित बताती है और उसकी भौतिक निर्माण-सामग्री का वर्णन करती है।

Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है

Times of India’s 2016 field report describes a temple of Shri Chand Bhagwan at Sangat Quila Mahmudabad, built in the 1570 to 1580 period according to local/estate tradition, with Awadhi-Mughal architectural elements, samadhs and substantial endowed land. A 2025 visitor account independently describes the same Sangat as a former Sikh retreat that once housed Guru Granth Sahib, now centred on a Sri Chand image and suffering structural deterioration. The Mahmudabad Estate currently continues to present “the Sangat” as part of its heritage circuit.

ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੀ 2016 ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਸੰਗਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਵਿਖੇ ਸ਼੍ਰੀ ਚੰਦ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਥਾਨਕ/ਜਾਗੀਰ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ 1570 ਤੋਂ 1580 ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਵਧੀ-ਮੁਗਲ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਦੇ ਤੱਤ, ਸਮਾਧਾਂ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜ਼ਮੀਨ ਹੈ। 2025 ਦਾ ਇੱਕ ਸੈਲਾਨੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸੇ ਸੰਗਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿੱਖ ਇਕਾਂਤ-ਥਾਂ ਵਜੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਦੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੀ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਦੀ ਮੂਰਤ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਗਾੜ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਜਾਗੀਰ ਇਸ ਵੇਲੇ "ਸੰਗਤ" ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਰਕਟ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਜਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

टाइम्स ऑफ इंडिया (Times of India) की 2016 की क्षेत्र-रिपोर्ट संगत किला (Sangat Quila) महमूदाबाद में श्री चंद भगवान के एक मंदिर का वर्णन करती है, जो स्थानीय · रियासती परंपरा के अनुसार 1570 से 1580 के काल में बना था, और जिसमें अवधी-मुग़ल स्थापत्य तत्व, समाधें तथा पर्याप्त दान की गई भूमि है। 2025 का एक आगंतुक वृत्तांत स्वतंत्र रूप से उसी संगत को एक पूर्व सिख आश्रय-स्थल बताता है जहाँ कभी गुरु ग्रंथ साहिब विराजमान थे, और जो अब श्री चंद की प्रतिमा पर केंद्रित है तथा संरचनात्मक क्षय झेल रहा है। महमूदाबाद रियासत वर्तमान में “संगत” को अपने विरासत परिपथ के हिस्से के रूप में प्रस्तुत करती रहती है।

Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास

The historical Sangat belongs to Mahmudabad’s syncretic Awadh religious landscape. Estate tradition holds that land was endowed to a Sangat associated with the Udasi order of Baba Sri Chand. The oldest claimed date, around 1570 to 1580, predates the present Qila buildings and even predates the 1677 foundation date given by the Sitapur district website for the later Mahmudabad Estate. Pothi therefore separates the Sangat chronology from the architecture of the present palace complex.

The 2016 report describes an old temple complex with Awadhi-style arches, a conical Sri Chand temple dome, samadhs and deteriorating mud/lakori-brick fabric. A 2025 visit found the institution still physically present but reported serious loss of surrounding mud structures after heavy rains. The present site should therefore be treated as vulnerable heritage, not as a pristine sixteenth-century building.

ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਗਤ ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਦੇ ਸਮਨਵੈ ਵਾਲੇ ਅਵਧ ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਜਾਗੀਰ ਪਰੰਪਰਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨ ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਦੇ ਉਦਾਸੀ ਸੰਪਰਦਾਇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਰੀਖ, ਲਗਭਗ 1570 ਤੋਂ 1580, ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਤਾਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਵੱਲੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਜਾਗੀਰ ਲਈ ਦਿੱਤੀ 1677 ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਪੋਥੀ ਸੰਗਤ ਦੇ ਸਮਾਂ-ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਮਹਿਲ ਸਮੂਹ ਦੀ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

2016 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਵਧੀ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਮਿਹਰਾਬਾਂ, ਇੱਕ ਸ਼ੰਕੂ-ਆਕਾਰ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਮੰਦਰ ਦੇ ਗੁੰਬਦ, ਸਮਾਧਾਂ ਅਤੇ ਵਿਗੜ ਰਹੀ ਮਿੱਟੀ/ਲਖੌਰੀ-ਇੱਟ ਦੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਮੰਦਰ ਸਮੂਹ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। 2025 ਦੇ ਇੱਕ ਦੌਰੇ ਨੇ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਭੌਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਪਾਇਆ ਪਰ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ ਮਿੱਟੀ ਦੀਆਂ ਬਣਤਰਾਂ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੇਦਾਗ਼ ਸੋਲ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਥਾਂ ਨਾਜ਼ੁਕ ਵਿਰਾਸਤ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

यह ऐतिहासिक संगत महमूदाबाद के समन्वयवादी अवध धार्मिक परिदृश्य का अंग है। रियासती परंपरा मानती है कि बाबा श्री चंद के उदासी संप्रदाय से जुड़ी एक संगत को भूमि दान की गई थी। सबसे पुरानी दावा की गई तिथि, लगभग 1570 से 1580, वर्तमान किला इमारतों से पहले की है और यहाँ तक कि सीतापुर ज़िले की वेबसाइट द्वारा बाद की महमूदाबाद रियासत के लिए दी गई 1677 की स्थापना तिथि से भी पहले की है। इसलिए पोथी संगत के कालक्रम को वर्तमान महल परिसर के स्थापत्य से अलग रखती है।

2016 की रिपोर्ट एक पुराने मंदिर परिसर का वर्णन करती है जिसमें अवधी शैली की मेहराबें, श्री चंद मंदिर का शंक्वाकार गुंबद, समाधें और क्षय होती मिट्टी · लखौरी ईंट की निर्माण-सामग्री है। 2025 की एक यात्रा में संस्था भौतिक रूप से मौजूद तो मिली, पर भारी वर्षा के बाद आसपास की मिट्टी की संरचनाओं का गंभीर नुकसान बताया गया। इसलिए वर्तमान स्थल को एक संकटग्रस्त विरासत माना जाना चाहिए, न कि सोलहवीं सदी की किसी अछूती इमारत के रूप में।

Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ

• Sri Chand Bhagwan temple within Sangat Qila.

• Awadhi / Mughal-influenced arches and historic masonry described in field reporting.

• Samadhs of earlier Mahants, including a large samadhi with a distinct architectural form.

• Former Sikh-retreat / Guru Granth Sahib layer reported by a 2025 visitor account.

• Large historical land-endowment tradition; exact surviving boundaries require cadastral verification.

• ਸੰਗਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਭਗਵਾਨ ਮੰਦਰ।

• ਖੇਤਰੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਅਵਧੀ / ਮੁਗਲ-ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਮਿਹਰਾਬ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਚਿਣਾਈ।

• ਪਹਿਲੇ ਮਹੰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਸਮਾਧਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਵਾਸਤੂ-ਸ਼ੈਲੀ ਵਾਲੀ ਵੱਡੀ ਸਮਾਧੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

• 2025 ਦੇ ਸੈਲਾਨੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿੱਖ-ਇਕਾਂਤ / ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਪਰਤ।

• ਵੱਡੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਮੀਨ-ਦਾਨ ਪਰੰਪਰਾ; ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਹੀ ਹੱਦਾਂ ਲਈ ਭੂ-ਰਿਕਾਰਡ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦੀ ਲੋੜ।

• संगत किला के भीतर श्री चंद भगवान मंदिर।

• क्षेत्र-रिपोर्टिंग में वर्णित अवधी · मुग़ल प्रभाव वाली मेहराबें और ऐतिहासिक चिनाई।

• पहले के महंतों की समाधें, जिनमें एक विशिष्ट स्थापत्य रूप वाली एक बड़ी समाधि भी है।

• 2025 के एक आगंतुक वृत्तांत में रिपोर्ट की गई पूर्व सिख-आश्रय · गुरु ग्रंथ साहिब परत।

• बड़ी ऐतिहासिक भूमि-दान परंपरा; बची हुई सटीक सीमाओं के लिए भू-अभिलेखीय सत्यापन आवश्यक है।

Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत

HG-847 protects the surviving Sangat Qila religious compound, not the present Qila palace as a whole. The 445-year age tradition cannot be applied to every visible wall. Current fabric includes repairs and later lakori-brick construction, while parts of the older mud complex have collapsed.

HG-847 ਬਚੇ ਹੋਏ ਸੰਗਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਧਾਰਮਿਕ ਅਹਾਤੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਮੁੱਚੇ ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਮਹਿਲ ਦੀ ਨਹੀਂ। 445-ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਪਰੰਪਰਾ ਹਰ ਦਿਸਦੀ ਕੰਧ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਮੌਜੂਦਾ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਰੰਮਤਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਲਖੌਰੀ-ਇੱਟ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਢਹਿ ਗਏ ਹਨ।

HG-847 बची हुई संगत किला धार्मिक परिसर की रक्षा करता है, समूचे वर्तमान किला महल की नहीं। 445 वर्ष की आयु परंपरा हर दिखाई देने वाली दीवार पर लागू नहीं की जा सकती। वर्तमान निर्माण-सामग्री में मरम्मत और बाद का लखौरी ईंट का निर्माण शामिल है, जबकि पुराने मिट्टी के परिसर के हिस्से ढह चुके हैं।

Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा

• c.1570 to 1580, tradition: Mahmudabad Sangat / Sri Chand temple tradition begins; exact founding document not audited. • Later period: Mud fabric is repaired/rebuilt in stronger lakori brick; Mahant samadhs and estate endowment traditions develop. • 2014 to 2016: Heavy-rain damage and structural vulnerability are publicly reported; 2016 field reporting documents the site in detail. • 2025 visitor layer: Sangat remains physically identifiable; former Guru Granth Sahib / Sikh-retreat layer and further deterioration are described. • 2026 current estate layer: Mahmudabad Estate continues to include the Sangat in its visitor/heritage programme. • Phase 4 Batch 28: Admitted as HG-847; entrance and conservation status remain field-verification items.

• ਲਗਭਗ 1570 ਤੋਂ 1580, ਪਰੰਪਰਾ: ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਸੰਗਤ / ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਮੰਦਰ ਪਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸਹੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦਾ ਆਡਿਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। • ਬਾਅਦ ਦਾ ਦੌਰ: ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਲਖੌਰੀ ਇੱਟ ਵਿੱਚ ਮੁਰੰਮਤ/ਪੁਨਰ-ਉਸਾਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮਹੰਤ ਸਮਾਧਾਂ ਅਤੇ ਜਾਗੀਰ ਦਾਨ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿਕਸਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। • 2014 ਤੋਂ 2016: ਭਾਰੀ-ਮੀਂਹ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਬਣਤਰ ਦੀ ਨਾਜ਼ੁਕਤਾ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; 2016 ਦੀ ਖੇਤਰੀ ਰਿਪੋਰਟਿੰਗ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। • 2025 ਸੈਲਾਨੀ ਪਰਤ: ਸੰਗਤ ਭੌਤਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਛਾਣਯੋਗ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਪੁਰਾਣੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ / ਸਿੱਖ-ਇਕਾਂਤ ਪਰਤ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਗਾੜ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। • 2026 ਮੌਜੂਦਾ ਜਾਗੀਰ ਪਰਤ: ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਜਾਗੀਰ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੈਲਾਨੀ/ਵਿਰਾਸਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। • ਫੇਜ਼ 4 ਬੈਚ 28: HG-847 ਵਜੋਂ ਦਾਖਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਦਾਖਲਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਸਥਿਤੀ ਖੇਤਰੀ-ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

• लगभग 1570 से 1580, परंपरा: महमूदाबाद संगत · श्री चंद मंदिर परंपरा आरंभ होती है; सटीक स्थापना दस्तावेज़ की जाँच नहीं हुई। • बाद का काल: मिट्टी की निर्माण-सामग्री की मरम्मत होती है और उसे अधिक मज़बूत लखौरी ईंट में फिर से बनाया जाता है; महंत समाधें और रियासती दान की परंपराएँ विकसित होती हैं। • 2014 से 2016: भारी वर्षा से नुकसान और संरचनात्मक कमज़ोरी सार्वजनिक रूप से रिपोर्ट होती है; 2016 की क्षेत्र-रिपोर्टिंग इस स्थल को विस्तार से दर्ज करती है। • 2025 की आगंतुक परत: संगत भौतिक रूप से पहचानने योग्य बनी हुई है; पूर्व गुरु ग्रंथ साहिब · सिख-आश्रय परत और आगे के क्षय का वर्णन किया जाता है। • 2026 की वर्तमान रियासती परत: महमूदाबाद रियासत संगत को अपने आगंतुक · विरासत कार्यक्रम में शामिल करती रहती है। • चरण 4 बैच 28: HG-847 के रूप में स्वीकृत; प्रवेश द्वार और संरक्षण की स्थिति क्षेत्र-सत्यापन के काम बने हुए हैं।

Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ

• HG-848 Udaseen Muni Ashram Sangat, Paintepur, distinct site approximately four kilometres away.

• HG-844 Ranopali and HG-845 Tanda, other Awadh Udasi institutions, no physical merge.

• Baba Sri Chand / Udasi thematic collection, strong cross-link.

• Do not create a Guru Nanak personal-visit event for this parcel from sect lineage alone.

• HG-848 ਉਦਾਸੀਨ ਮੁਨੀ ਆਸ਼ਰਮ ਸੰਗਤ, ਪੈਂਤੇਪੁਰ, ਲਗਭਗ ਚਾਰ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਵੱਖਰਾ ਸਥਾਨ।

• HG-844 ਰਾਨੋਪਾਲੀ ਅਤੇ HG-845 ਟਾਂਡਾ, ਹੋਰ ਅਵਧ ਉਦਾਸੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਕੋਈ ਭੌਤਿਕ ਮਰਜ ਨਹੀਂ।

• ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ / ਉਦਾਸੀ ਵਿਸ਼ਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਕ੍ਰਾਸ-ਲਿੰਕ।

• ਸਿਰਫ਼ ਪੰਥ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਸ ਪਾਰਸਲ ਲਈ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਨਿੱਜੀ-ਯਾਤਰਾ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਨਾ ਬਣਾਓ।

• HG-848 उदासीन मुनि आश्रम संगत (Udaseen Muni Ashram Sangat), पैंतेपुर, लगभग चार किलोमीटर दूर एक अलग स्थल।

• HG-844 रानोपाली और HG-845 टांडा, अन्य अवध उदासी संस्थाएँ, कोई भौतिक विलय नहीं।

• बाबा श्री चंद · उदासी विषयगत संग्रह, मज़बूत क्रॉस-लिंक।

• केवल संप्रदाय की वंश-परंपरा के आधार पर इस भूखंड के लिए गुरु नानक की व्यक्तिगत-यात्रा की कोई घटना न गढ़ें।

Access / Managementਪਹੁੰਚ / ਪ੍ਰਬੰਧपहुँच / प्रबंध

Mahmudabad Estate currently offers curated visits including the Sangat, indicating that the heritage site remains traceable. Pothi should verify whether the Sangat itself is freely accessible, appointment-only, or entered through estate-controlled routes, and should publish the religious-compound entrance rather than the palace gate.

ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਜਾਗੀਰ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੰਗਤ ਸਮੇਤ ਸੰਭਾਲੇ ਹੋਏ ਦੌਰੇ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ ਲੱਭੇ ਜਾਣਯੋਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਤ ਖੁਦ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੈ, ਕੇਵਲ ਸਮਾਂ-ਨਿਯੁਕਤੀ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਜਾਗੀਰ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਰਸਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਿਲ ਦੇ ਗੇਟ ਦੀ ਥਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਅਹਾਤੇ ਦਾ ਦਾਖਲਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

महमूदाबाद रियासत वर्तमान में संगत सहित नियोजित यात्राएँ कराती है, जिससे पता चलता है कि यह विरासत स्थल अब भी पता लगाने योग्य है। पोथी को यह सत्यापित करना चाहिए कि संगत में स्वतंत्र रूप से जाया जा सकता है, केवल पूर्व-नियुक्ति से जाया जा सकता है, या रियासत के नियंत्रण वाले रास्तों से प्रवेश होता है, और उसे महल के द्वार के बजाय धार्मिक परिसर का प्रवेश द्वार प्रकाशित करना चाहिए।

Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद

• AGE CONTROL: 445 years / c.1570 to 1580 is a strong repeated heritage tradition, not an independently proven construction date for all fabric.

• QILA CHRONOLOGY CONTROL: the Sangat age tradition predates current Qila/palace architecture; never backdate the palace from the Sangat claim.

• FORMER-SIKH-RETREAT CONTROL: the 2025 account says the structure once housed Guru Granth Sahib; preserve as a sourced historical institutional layer.

• CONSERVATION CONTROL: recent deterioration claims describe condition, not ownership or political responsibility.

• GURU CONTROL: Baba Sri Chand association is central; no Guru Nanak personal visit is claimed.

HG-847 References

Mahmudabad Estate, “Discover”, current official estate heritage page: three endowed Sangats, one given to the Udasin sect, and the 445-year-old Mahmudabad Sangat: https://www.mahmudabad.in/discover

Times of India, 31 Jan 2016, “A Sangat of beliefs, a tale of harmony”: Sangat Quila Sri Chand temple, c.1570 to 1580 tradition, architecture, samadhs and condition: https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/a-sangat-of-beliefs-a-tale-of-harmony/articleshow/50789911.cms

Affan Shikoh, “Adventures in Mahmudabad, India,” published 2025 / updated 2026, recent visit describing the former Sikh-retreat / Guru Granth Sahib layer, Sri Chand image and damaged fabric: https://medium.com/global-literary-theory/adventures-in-mahmudabad-india-7453460ae91a

Mahmudabad Estate reservations page, current heritage visits include the Sangat: https://www.mahmudabad.in/copy-of-dining-experiences

District Sitapur official, Qila Mahmudabad, current Qila location and separate 1677 estate chronology: https://sitapur.nic.in/tourist-place/qila-mahmudabad/

• ਉਮਰ ਕੰਟਰੋਲ: 445 ਸਾਲ / ਲਗਭਗ 1570 ਤੋਂ 1580 ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਈ ਗਈ ਵਿਰਾਸਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਬਣਤਰ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ ਉਸਾਰੀ ਤਾਰੀਖ ਨਹੀਂ।

• ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਮਾਂ-ਕ੍ਰਮ ਕੰਟਰੋਲ: ਸੰਗਤ ਉਮਰ ਪਰੰਪਰਾ ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ/ਮਹਿਲ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਹੈ; ਸੰਗਤ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਤੋਂ ਮਹਿਲ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪਿਛਲੀ ਤਾਰੀਖ ਨਾ ਦਿਓ।

• ਪੁਰਾਣੀ-ਸਿੱਖ-ਇਕਾਂਤ ਕੰਟਰੋਲ: 2025 ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਣਤਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੀ; ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਰੋਤ-ਆਧਾਰਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪਰਤ ਵਜੋਂ ਸੰਭਾਲੋ।

• ਸੰਭਾਲ ਕੰਟਰੋਲ: ਹਾਲੀਆ ਵਿਗਾੜ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਹਾਲਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਾਲਕੀ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਨਹੀਂ।

• ਗੁਰੂ ਕੰਟਰੋਲ: ਬਾਬਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਸਬੰਧ ਕੇਂਦਰੀ ਹੈ; ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੀ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ।

HG-847 ਹਵਾਲੇ

ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਜਾਗੀਰ, "Discover", ਮੌਜੂਦਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਗੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਪੰਨਾ: ਤਿੰਨ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਸੰਗਤਾਂ, ਇੱਕ ਉਦਾਸੀਨ ਪੰਥ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ 445 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਸੰਗਤ: https://www.mahmudabad.in/discover

ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ, 31 ਜਨਵਰੀ 2016, "A Sangat of beliefs, a tale of harmony": ਸੰਗਤ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਮੰਦਰ, ਲਗਭਗ 1570 ਤੋਂ 1580 ਪਰੰਪਰਾ, ਵਾਸਤੂਕਲਾ, ਸਮਾਧਾਂ ਅਤੇ ਹਾਲਤ: https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/a-sangat-of-beliefs-a-tale-of-harmony/articleshow/50789911.cms

ਅਫ਼ਾਨ ਸ਼ਿਕੋਹ, "Adventures in Mahmudabad, India," 2025 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ / 2026 ਵਿੱਚ ਅੱਪਡੇਟ, ਹਾਲੀਆ ਦੌਰਾ ਜੋ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿੱਖ-ਇਕਾਂਤ / ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਪਰਤ, ਸ੍ਰੀ ਚੰਦ ਮੂਰਤ ਅਤੇ ਖਰਾਬ ਹੋਈ ਬਣਤਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: https://medium.com/global-literary-theory/adventures-in-mahmudabad-india-7453460ae91a

ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ ਜਾਗੀਰ ਰਿਜ਼ਰਵੇਸ਼ਨ ਪੰਨਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਰਾਸਤੀ ਦੌਰੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹਨ: https://www.mahmudabad.in/copy-of-dining-experiences

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸੀਤਾਪੁਰ ਅਧਿਕਾਰਤ, ਕਿਲ੍ਹਾ ਮਹਿਮੂਦਾਬਾਦ, ਮੌਜੂਦਾ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਵੱਖਰਾ 1677 ਜਾਗੀਰ ਸਮਾਂ-ਕ੍ਰਮ: https://sitapur.nic.in/tourist-place/qila-mahmudabad/

• आयु नियंत्रण: 445 वर्ष · लगभग 1570 से 1580 एक मज़बूत, बार-बार दोहराई गई विरासत परंपरा है, समूची निर्माण-सामग्री के लिए स्वतंत्र रूप से सिद्ध निर्माण तिथि नहीं।

• किला कालक्रम नियंत्रण: संगत की आयु परंपरा वर्तमान किला · महल स्थापत्य से पहले की है; संगत के दावे के आधार पर महल को कभी पूर्व-तिथि न दें।

• पूर्व-सिख-आश्रय नियंत्रण: 2025 का वृत्तांत कहता है कि इस संरचना में कभी गुरु ग्रंथ साहिब विराजमान थे; इसे स्रोत-सहित ऐतिहासिक संस्थागत परत के रूप में सुरक्षित रखें।

• संरक्षण नियंत्रण: हाल के क्षय संबंधी दावे दशा का वर्णन करते हैं, स्वामित्व या राजनीतिक ज़िम्मेदारी का नहीं।

• गुरु नियंत्रण: बाबा श्री चंद की संबद्धता केंद्रीय है; गुरु नानक की किसी व्यक्तिगत यात्रा का दावा नहीं किया गया है।

HG-847 HG-847 References

Mahmudabad Estate, “Discover”, current official estate heritage page: three endowed Sangats, one given to the Udasin sect, and the 445-year-old Mahmudabad Sangat: https://www.mahmudabad.in/discover

Times of India, 31 Jan 2016, “A Sangat of beliefs, a tale of harmony”: Sangat Quila Sri Chand temple, c.1570 to 1580 tradition, architecture, samadhs and condition: https://timesofindia.indiatimes.com/city/lucknow/a-sangat-of-beliefs-a-tale-of-harmony/articleshow/50789911.cms

Affan Shikoh, “Adventures in Mahmudabad, India,” published 2025 / updated 2026, recent visit describing the former Sikh-retreat / Guru Granth Sahib layer, Sri Chand image and damaged fabric: https://medium.com/global-literary-theory/adventures-in-mahmudabad-india-7453460ae91a

Mahmudabad Estate reservations page, current heritage visits include the Sangat: https://www.mahmudabad.in/copy-of-dining-experiences

District Sitapur official, Qila Mahmudabad, current Qila location and separate 1677 estate chronology: https://sitapur.nic.in/tourist-place/qila-mahmudabad/