HG-322
Gurdwara Sri Nira Sahib (Guru Har Rai Sahib), Chandpurਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨੀਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਚੰਦਪੁਰGurdwara Sri Nira Sahib (Guru Har Rai Sahib), Chandpur
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸ੍ਰੀ ਨੀਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਚੰਦਪੁਰ
Rupnagar, Punjab, Indiaਰੂਪਨਗਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤरूपनगर, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Har Rai Sahib Ji; the Guru’s horse establishment; Chandpur sangatਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਘੋੜ-ਖ਼ਾਨਾ; ਚੰਦਪੁਰ ਦੀ ਸੰਗਤगुरु हर राय साहिब जी; गुरु जी का अश्व-प्रबंध; चंदपुर की संगत
- Periodਸਮਾਂकाल
- Multiple Guru Har Rai visits; present three-storeyed building raised in 1950ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ; ਮੌਜੂਦਾ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲੀ ਇਮਾਰਤ 1950 ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਗਈगुरु हर राय जी की अनेक यात्राएँ; वर्तमान तिमंज़िला भवन 1950 में खड़ा हुआ
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Repeated Guru camp / horse-fodder historical shrineਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਪੜਾਅ / ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨबार-बार गुरु का पड़ाव · घोड़ों के चारे से जुड़ा ऐतिहासिक स्थान
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active historical gurdwara; SGPC-affiliated according to the standard reference, with local-sangat management.ਸਰਗਰਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ; ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਐੱਸ.ਜੀ.ਪੀ.ਸੀ. ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ, ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੇਠ।सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा; मानक संदर्भ के अनुसार शिरोमणि कमेटी से संबद्ध, प्रबंधन स्थानीय संगत के पास।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Exact entrance pin pending Pothi verification.
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Chandpur is unusual among Guru Har Rai Sahib Ji sites because the standard reference records several visits rather than a single halt. Its alternate name, Nira Sahib, preserves the practical horse-camp context of the Guru’s travelling establishment.
ਚੰਦਪੁਰ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲਾ ਇੱਕੋ ਪੜਾਅ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਬਦਲਵਾਂ ਨਾਮ ਨੀਰਾ ਸਾਹਿਬ, ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਫ਼ਰੀ ਕਾਫ਼ਲੇ ਦੇ ਘੋੜ-ਪੜਾਅ ਦੇ ਵਿਹਾਰਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨੂੰ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
गुरु हर राय साहिब जी के स्थानों में चंदपुर इसलिए विशेष है कि मानक संदर्भ यहाँ एक ही पड़ाव के स्थान पर कई बार आगमन दर्ज करता है। इसका दूसरा नाम, नीरा साहिब, गुरु जी के चलते-फिरते काफ़िले के व्यावहारिक अश्व-शिविर संदर्भ को सुरक्षित रखता है।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
The shrine connects Guru Har Rai Sahib Ji’s spiritual travel with the logistical reality of maintaining a large mounted retinue. It is a strong physical-site anchor for the Puadh/Rupnagar section of the route.
ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਘੋੜਸਵਾਰ ਕਾਫ਼ਲੇ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਦੀ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਹਕੀਕਤ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਤੇ ਦੇ ਪੁਆਧ/ਰੂਪਨਗਰ ਹਿੱਸੇ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਭੌਤਿਕ-ਅਸਥਾਨ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ।
यह स्थान गुरु हर राय साहिब जी की आध्यात्मिक यात्रा को एक बड़े घुड़सवार दल के रखरखाव की व्यावहारिक वास्तविकता से जोड़ता है। यह मार्ग के पुआध/रूपनगर खंड के लिए एक मज़बूत भौतिक आधार-बिंदु है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
The Sikh Encyclopedia records Chandpur as sacred to Guru Har Rai Sahib Ji and states that the Guru visited the village several times.
The gurdwara marks the site of the Guru’s camp. It is also called Nira Sahib, from “nira,” fodder associated with feeding the Guru’s horses.
The present three-storeyed domed building was raised in 1950, with the sanctum on the ground floor.
The same standard entry records SGPC affiliation while noting that day-to-day management is by the local sangat.
ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਚੰਦਪੁਰ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਇਸ ਪਿੰਡ ਦੀ ਕਈ ਵਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ।
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਨੀਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ "ਨੀਰਾ" ਭਾਵ ਚਾਰੇ ਤੋਂ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਆਉਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ।
ਮੌਜੂਦਾ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲੀ ਗੁੰਬਦ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ 1950 ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸੰਤ ਅਸਥਾਨ ਹੇਠਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਉੱਤੇ ਹੈ।
ਇਹੀ ਮਿਆਰੀ ਇੰਦਰਾਜ ਐੱਸ.ਜੀ.ਪੀ.ਸੀ. ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਥਾਨਕ ਸੰਗਤ ਵੱਲੋਂ ਹੈ।
सिख विश्वकोश चंदपुर को गुरु हर राय साहिब जी से संबंधित बताता है और कहता है कि गुरु जी इस गाँव में कई बार आए।
गुरुद्वारा गुरु जी के पड़ाव के स्थान को चिह्नित करता है। इसे नीरा साहिब भी कहा जाता है, जो "नीरा" अर्थात गुरु जी के घोड़ों को खिलाए जाने वाले चारे से जुड़ा नाम है।
वर्तमान तिमंज़िला गुंबददार भवन 1950 में खड़ा किया गया, जिसमें गर्भगृह भूतल पर है।
वही मानक प्रविष्टि शिरोमणि कमेटी से संबद्धता दर्ज करती है और साथ ही बताती है कि दैनिक प्रबंध स्थानीय संगत करती है।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Guru Har Rai Sahib Ji camped at Chandpur on several visits; the Nira Sahib name commemorates fodder for the Guru’s horses.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕਈ ਯਾਤਰਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਚੰਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਪੜਾਅ ਕੀਤਾ; ਨੀਰਾ ਸਾਹਿਬ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਚਾਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
गुरु हर राय साहिब जी ने अनेक यात्राओं में चंदपुर में पड़ाव किया; नीरा साहिब नाम गुरु जी के घोड़ों के चारे की स्मृति में है।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Har Rai Sahib Ji; Sikh mounted retinue; Chandpur sangat.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਸਿੱਖ ਘੋੜਸਵਾਰ ਕਾਫ਼ਲਾ; ਚੰਦਪੁਰ ਦੀ ਸੰਗਤ।
गुरु हर राय साहिब जी; सिख घुड़सवार दल; चंदपुर की संगत।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Three-storeyed domed post-1950 building.
• Ground-floor sanctum.
• Camp-site tradition associated with horse fodder.
• Local management within an SGPC-affiliated historical shrine framework.
• ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲੀ ਗੁੰਬਦ ਵਾਲੀ 1950 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਇਮਾਰਤ।
• ਹੇਠਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਉੱਤੇ ਸੰਤ ਅਸਥਾਨ।
• ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਪੜਾਅ-ਥਾਂ ਦੀ ਰਵਾਇਤ।
• ਐੱਸ.ਜੀ.ਪੀ.ਸੀ. ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਅੰਦਰ ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਬੰਧ।
• 1950 के बाद बना तिमंज़िला गुंबददार भवन।
• भूतल पर गर्भगृह।
• घोड़ों के चारे से जुड़ी पड़ाव-स्थल की परंपरा।
• शिरोमणि कमेटी से संबद्ध ऐतिहासिक स्थान के ढाँचे के भीतर स्थानीय प्रबंधन।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The Guru-period core is the repeatedly used camp site. The existing three-storeyed structure dates from 1950 and is commemorative, not original.
ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਦਾ ਮੂਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਰਤੀ ਗਈ ਪੜਾਅ-ਥਾਂ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲੀ ਢਾਂਚਾ 1950 ਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਹੈ, ਮੂਲ ਨਹੀਂ।
गुरु-कालीन मूल तत्व वह पड़ाव-स्थल है जिसका बार-बार उपयोग हुआ। मौजूदा तिमंज़िला ढाँचा 1950 का है और स्मारक निर्माण है, मूल नहीं।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• Guru Har Rai period: Guru Har Rai Sahib Ji visits Chandpur several times and camps here. • Later tradition: The shrine becomes known as Nira Sahib in memory of fodder for the Guru’s horses. • 1950: Present three-storeyed domed building is raised. • Present: The gurdwara remains an active local historical shrine.
• ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਕਾਲ: ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਕਈ ਵਾਰ ਚੰਦਪੁਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਪੜਾਅ ਕਰਦੇ ਹਨ। • ਬਾਅਦ ਦੀ ਰਵਾਇਤ: ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਚਾਰੇ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਨੀਰਾ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। • 1950: ਮੌਜੂਦਾ ਤਿੰਨ ਮੰਜ਼ਿਲੀ ਗੁੰਬਦ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ ਉਸਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। • ਹੁਣ: ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਸਰਗਰਮ ਸਥਾਨਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
• गुरु हर राय काल: गुरु हर राय साहिब जी चंदपुर कई बार आते हैं और यहाँ पड़ाव करते हैं। • बाद की परंपरा: गुरु जी के घोड़ों के चारे की स्मृति में यह स्थान नीरा साहिब के नाम से जाना जाने लगता है। • 1950: वर्तमान तिमंज़िला गुंबददार भवन खड़ा किया जाता है। • वर्तमान: गुरुद्वारा एक सक्रिय स्थानीय ऐतिहासिक स्थान बना हुआ है।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-301 to HG-305 - Kiratpur Guru Har Rai core network
• Guru Har Rai Rupnagar / Puadh route
• Horse-establishment thematic cross-link to HG-305 Bunga Sahib
• HG-301 ਤੋਂ HG-305 · ਕੀਰਤਪੁਰ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਕੇਂਦਰੀ ਨੈੱਟਵਰਕ
• ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਰੂਪਨਗਰ / ਪੁਆਧ ਰਸਤਾ
• ਘੋੜ-ਖ਼ਾਨੇ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਗਤ ਸਬੰਧ HG-305 ਬੁੰਗਾ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ
• HG-301 से HG-305 - कीरतपुर का गुरु हर राय मुख्य नेटवर्क
• गुरु हर राय रूपनगर / पुआध मार्ग
• अश्व-प्रबंध का विषयगत क्रॉस-लिंक HG-305 बुंगा साहिब से
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Visitors can treat Nira Sahib as a dedicated Guru Har Rai historical shrine at Chandpur. Pothi should verify the current approach road and exact entrance pin before navigation release.
ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੀਰਾ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਚੰਦਪੁਰ ਵਿਖੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਨੈਵੀਗੇਸ਼ਨ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਪਹੁੰਚ ਸੜਕ ਅਤੇ ਸਹੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਪਿੰਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
दर्शनार्थी नीरा साहिब को चंदपुर में गुरु हर राय जी को समर्पित ऐतिहासिक स्थान के रूप में देख सकते हैं। नेविगेशन जारी करने से पहले पोथी को वर्तमान पहुँच मार्ग और सटीक प्रवेश-पिन की पुष्टि कर लेनी चाहिए।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• Do not guess a single visit year: the standard source says the Guru came several times.
• Nira Sahib and Guru Har Rai Sahib, Chandpur are aliases for the same physical shrine and must remain one HG record.
• ਇੱਕੋ ਯਾਤਰਾ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਨਾ ਲਾਓ: ਮਿਆਰੀ ਸਰੋਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਕਈ ਵਾਰ ਆਏ।
• ਨੀਰਾ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ, ਚੰਦਪੁਰ ਇੱਕੋ ਭੌਤਿਕ ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਬਦਲਵੇਂ ਨਾਮ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਕੋ HG ਰਿਕਾਰਡ ਰਹਿਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
• किसी एक यात्रा का वर्ष अनुमान से न लिखें: मानक स्रोत कहता है कि गुरु जी कई बार आए।
• नीरा साहिब और गुरु हर राय साहिब, चंदपुर एक ही भौतिक स्थान के नाम हैं और इन्हें एक ही HG रिकॉर्ड में रहना चाहिए।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - Chandpur - https://www.thesikhencyclopedia.com/chandpur/2. Discover Sikhism - Gurdwara Sri Nira Sahib - https://discoversikhism.com/sikh_gurdwaras/gurdwara_sri_nira_sahib.html