HG-382
Gurdwara Guru Gobind Singh Sahib, Kamalpurਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ, ਕਮਾਲਪੁਰGurdwara Guru Gobind Singh Sahib, Kamalpur
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ, ਕਮਾਲਪੁਰ
Ludhiana, Punjab, Indiaਲੁਧਿਆਣਾ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤलुधियाना, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Gobind Singh Jiਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀगुरु गोबिंद सिंह जी
- Periodਸਮਾਂकाल
- Post-Chamkaur Malwa route, December 1705ਚਮਕੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਾ ਮਾਲਵਾ ਸਫ਼ਰ, ਦਸੰਬਰ 1705चमकौर के बाद का मालवा मार्ग, दिसंबर 1705
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Route halt / Manji Sahib memorial gurdwaraਰਾਹ ਦਾ ਪੜਾਅ · ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਯਾਦਗਾਰ ਗੁਰਦੁਆਰਾमार्ग पड़ाव / मंजी साहिब स्मारक गुरुद्वारा
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active historical gurdwara; standard reference records SGPC management through a local committee.ਸਰਗਰਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ; ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲਾ ਸਥਾਨਕ ਕਮੇਟੀ ਰਾਹੀਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा; मानक संदर्भ में स्थानीय कमेटी के जरिये शिरोमणि कमेटी का प्रबंध दर्ज है।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Exact public entrance pin pending verification.
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Kamalpur preserves a named halt on Guru Gobind Singh Ji’s movement through the Raikot-side Malwa corridor after Chamkaur.
ਕਮਾਲਪੁਰ ਚਮਕੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਏਕੋਟ-ਪਾਸੇ ਦੇ ਮਾਲਵਾ ਲਾਂਘੇ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਇੱਕ ਨਾਮਜ਼ਦ ਪੜਾਅ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ।
कमालपुर चमकौर के बाद रायकोट की तरफ के मालवा गलियारे से होकर हुई गुरु गोबिंद सिंह जी की यात्रा के एक नामित पड़ाव को सहेजे हुए है।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
This is a specific surviving shrine missing from the master, with location, building history and management recorded in the standard Sikh reference.
ਇਹ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਅਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਮਾਸਟਰ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਥਾਂ, ਇਮਾਰਤੀ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਮਿਆਰੀ ਸਿੱਖ ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ।
यह एक अलग बचा हुआ स्थान है जो मास्टर सूची में नहीं था, और जिसका स्थान, इमारत का इतिहास तथा प्रबंध मानक सिख संदर्भ में दर्ज है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
The Sikh Encyclopedia states that Guru Gobind Singh Ji visited Kamalpur while travelling from Hehran toward Siloani and Lammah Jatpura in December 1705. An older Manji Sahib raised in 1903 was later replaced by a new building, while the sanctum preserves the remembered site. The gurdwara is described as standing about one kilometre east of the village. The site therefore belongs in the route network as its own physical record rather than being absorbed into the neighboring Hehran or Siloani entries.
ਦ ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦਸੰਬਰ 1705 ਵਿੱਚ ਹੇਹਰਾਂ ਤੋਂ ਸਿਲੋਆਣੀ ਅਤੇ ਲੰਮਾ ਜੱਟਪੁਰਾ ਵੱਲ ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਕਮਾਲਪੁਰ ਆਏ ਸਨ। 1903 ਵਿੱਚ ਉਸਾਰੀ ਗਈ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਨਾਲ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਗਰਭ-ਗ੍ਰਹਿ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦਾ ਹੈ। ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਖੜ੍ਹਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਅਸਥਾਨ ਗੁਆਂਢੀ ਹੇਹਰਾਂ ਜਾਂ ਸਿਲੋਆਣੀ ਦੀਆਂ ਐਂਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਣ ਦੀ ਥਾਂ ਰਾਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਖ਼ੁਦ ਦੇ ਭੌਤਿਕ ਰਿਕਾਰਡ ਵਜੋਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
सिख विश्वकोश बताता है कि गुरु गोबिंद सिंह जी दिसंबर 1705 में हेहरां से सिलोआणी और लम्मा जटपुरा की ओर जाते हुए कमालपुर आए थे। 1903 में खड़ी की गई पुरानी मंजी साहिब की जगह बाद में नई इमारत बनी, जबकि गर्भगृह उस याद किए गए स्थान को सहेजे हुए है। गुरुद्वारा गांव से लगभग एक किलोमीटर पूर्व में बताया गया है। इसलिए यह स्थान मार्ग श्रृंखला में अपने अलग भौतिक रिकॉर्ड के रूप में आता है, न कि पड़ोसी हेहरां या सिलोआणी की प्रविष्टियों में समा जाने वाले हिस्से के रूप में।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Guru Gobind Singh Ji halted at Kamalpur during the post-Chamkaur journey toward Siloani and Raikot-side territory.
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਚਮਕੌਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਲੋਆਣੀ ਅਤੇ ਰਾਏਕੋਟ-ਪਾਸੇ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵੱਲ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਦੌਰਾਨ ਕਮਾਲਪੁਰ ਵਿਖੇ ਰੁਕੇ।
चमकौर के बाद सिलोआणी और रायकोट की तरफ के इलाके की ओर जाती यात्रा के दौरान गुरु गोबिंद सिंह जी कमालपुर में रुके।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Gobind Singh Ji; local Kamalpur sangat.
ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਸਥਾਨਕ ਕਮਾਲਪੁਰ ਸੰਗਤ।
गुरु गोबिंद सिंह जी; कमालपुर की स्थानीय संगत।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Route shrine east of Kamalpur village.
• Older Manji Sahib dated 1903 in the reference.
• Later tall tower / domed building over the old-site marker.
• SGPC-linked management.
• ਕਮਾਲਪੁਰ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰਾਹ ਦਾ ਅਸਥਾਨ।
• ਹਵਾਲੇ ਵਿੱਚ 1903 ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ।
• ਪੁਰਾਣੇ-ਅਸਥਾਨ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਉੱਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਉੱਚੀ ਬੁਰਜ / ਗੁੰਬਦ ਵਾਲੀ ਇਮਾਰਤ।
• ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਕਮੇਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧ।
• कमालपुर गांव के पूर्व में मार्ग स्थल का गुरुद्वारा।
• संदर्भ में 1903 की बताई गई पुरानी मंजी साहिब।
• पुराने स्थान के चिह्न पर बाद में बना ऊंचा बुर्ज / गुंबददार भवन।
• शिरोमणि कमेटी से जुड़ा प्रबंध।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The Guru-period halt-site is memorialized by later Manji Sahib and replacement construction. Present architecture is not Guru-period fabric.
ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਦੇ ਪੜਾਅ-ਸਥਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਬਾਅਦ ਦੀ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਅਤੇ ਬਦਲਵੀਂ ਉਸਾਰੀ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਭੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤਸਾਜ਼ੀ ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਦੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
गुरु-कालीन पड़ाव स्थल को बाद की मंजी साहिब और उसकी जगह बनी नई इमारत के जरिये याद किया जाता है। मौजूदा स्थापत्य गुरु-कालीन नहीं है।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• December 1705: Guru Gobind Singh Ji passes Kamalpur on the Hehran-Siloani route. • 1903: Old Manji Sahib raised according to the standard reference. • Later 20th century: New building replaces the older Manji Sahib while preserving the site. • Present: Active historical gurdwara.
• ਦਸੰਬਰ 1705: ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਹੇਹਰਾਂ-ਸਿਲੋਆਣੀ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਕਮਾਲਪੁਰ ਤੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ। • 1903: ਮਿਆਰੀ ਹਵਾਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਰਾਣੀ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਉਸਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। • ਵੀਹਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਬਾਅਦ: ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦੇ ਹੋਏ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਪੁਰਾਣੀ ਮੰਜੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। • ਵਰਤਮਾਨ: ਸਰਗਰਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ।
• दिसंबर 1705: गुरु गोबिंद सिंह जी हेहरां से सिलोआणी के मार्ग पर कमालपुर से गुजरते हैं। • 1903: मानक संदर्भ के अनुसार पुरानी मंजी साहिब खड़ी की गई। • 20वीं सदी के उत्तरार्ध में: स्थान को सहेजते हुए नई इमारत पुरानी मंजी साहिब की जगह लेती है। • वर्तमान: सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-048 - Hehran.
• HG-383 - Beri Sahib, Siloani.
• HG-053 - Tahliana Sahib, Raikot.
• HG-048 · ਹੇਹਰਾਂ।
• HG-383 · ਬੇਰੀ ਸਾਹਿਬ, ਸਿਲੋਆਣੀ।
• HG-053 · ਤਹਲੀਆਣਾ ਸਾਹਿਬ, ਰਾਏਕੋਟ।
• HG-048 · हेहरां।
• HG-383 · बेरी साहिब, सिलोआणी।
• HG-053 · तहलियाना साहिब, रायकोट।
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Pothi should retain Kamalpur / Kamalpura aliases and keep the shrine distinct from nearby Raikot-area sites.
ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਕਮਾਲਪੁਰ · ਕਮਾਲਪੁਰਾ ਵਿਕਲਪਿਕ ਨਾਂ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਰਾਏਕੋਟ-ਖੇਤਰ ਦੇ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
पोथी को कमालपुर / कमालपुरा दोनों नाम बनाए रखने चाहिए और इस स्थान को रायकोट इलाके के नजदीकी स्थानों से अलग रखना चाहिए।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• NEW PERMANENT RECORD HG-382.
• Do not merge Kamalpur with Hehran, Siloani or Lammah Jatpura simply because they form one route corridor.
• ਨਵਾਂ ਪੱਕਾ ਰਿਕਾਰਡ HG-382।
• ਕਮਾਲਪੁਰ ਨੂੰ ਹੇਹਰਾਂ, ਸਿਲੋਆਣੀ ਜਾਂ ਲੰਮਾ ਜੱਟਪੁਰਾ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਨਾ ਰਲਾਓ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕੋ ਰਾਹ ਦਾ ਲਾਂਘਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ।
• नया स्थायी रिकॉर्ड HG-382।
• कमालपुर को हेहरां, सिलोआणी या लम्मा जटपुरा के साथ सिर्फ इसलिए न मिलाएं कि वे एक ही मार्ग गलियारा बनाते हैं।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - Kamalpur - https://www.thesikhencyclopedia.com/kamalpur-2/