HG-738

Dera Dehri Sahib, Gadigarh, Jammuਡੇਰਾ ਦੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ, ਗਾਡੀਗੜ੍ਹ, ਜੰਮੂDera Dehri Sahib, Gadigarh, Jammu

ਡੇਰਾ ਦੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ, ਗਾਡੀਗੜ੍ਹ, ਜੰਮੂ

Jammu, Jammu and Kashmir, Indiaਜੰਮੂ, ਜੰਮੂ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ, ਭਾਰਤजम्मू, जम्मू और कश्मीर, भारत

Guru Nanak Dev Jiਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀगुरु नानक देव जीNo numbered Udasi

Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित: Sant Bhai Rocha Singh Ji; Sant Bhai Hakeekat Singh Ji; Dera Dehri Sahib Rawalakot lineage; Mahant Inder Singh; Dehri Sahib Trust; Jammu sangatਸੰਤ ਭਾਈ ਰੋਚਾ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਸੰਤ ਭਾਈ ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਡੇਰਾ ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ; ਮਹੰਤ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ; ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਟਰੱਸਟ; ਜੰਮੂ ਸੰਗਤसंत भाई रोचा सिंह जी; संत भाई हकीकत सिंह जी; डेरा देहरी साहिब रावलाकोट की वंश-परंपरा; महंत इंदर सिंह; देहरी साहिब ट्रस्ट; जम्मू संगत
Periodਸਮਾਂकाल: Older Rawalakot Sikh preaching-centre tradition; 1947 displacement; Gadigarh re-establishment and twenty-first-century expansionਪੁਰਾਣੀ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਕੇਂਦਰ ਪਰੰਪਰਾ; 1947 ਦਾ ਉਜਾੜਾ; ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰरावलाकोट के पुराने सिख प्रचार-केंद्र की परंपरा; 1947 का विस्थापन; गडीगढ़ में पुनर्स्थापना और इक्कीसवीं सदी का विस्तार
Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार: Displaced Sikh dera / historical preaching institution / living gurdwaraਉਜੜਿਆ ਸਿੱਖ ਡੇਰਾ / ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸੰਸਥਾ / ਜੀਵੰਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾविस्थापित सिख डेरा · ऐतिहासिक प्रचार संस्था · जीवंत गुरुद्वारा
Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति: Living gurdwara/dera at Gadigarh. Current building phases include substantial modern expansion; a 2016 institutional site described Dera Dehri Sahib at Gadigarh as under construction.ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਜੀਵੰਤ ਗੁਰਦੁਆਰਾ/ਡੇਰਾ। ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਸਤਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ; 2016 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਾਈਟ ਨੇ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਡੇਰਾ ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਉਸਾਰੀ ਅਧੀਨ ਦੱਸਿਆ।गडीगढ़ में जीवंत गुरुद्वारा · डेरा। वर्तमान भवन-चरणों में पर्याप्त आधुनिक विस्तार शामिल है; 2016 में एक संस्थागत वेबसाइट ने गडीगढ़ के डेरा देहरी साहिब को निर्माणाधीन बताया था।
Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक: Pending exact public entrance verification.

Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय

Dera Dehri Sahib at Gadigarh is a re-established Jammu institution preserving the lineage and memory of the older Dera Dehri Sahib at Rawalakot. It is a different institution from Pothi’s HG-480 Dheri Sahib in Khari Dharamsal.

ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਡੇਰਾ ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਇੱਕ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਿਤ ਜੰਮੂ ਸੰਸਥਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਵਿਖੇ ਪੁਰਾਣੇ ਡੇਰਾ ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਯਾਦ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੋਥੀ ਦੇ HG-480 ਧੇਰੀ ਸਾਹਿਬ, ਖਾਰੀ ਧਰਮਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।

गडीगढ़ का डेरा देहरी साहिब (Dehri Sahib) एक पुनर्स्थापित जम्मू संस्था है जो रावलाकोट के पुराने डेरा देहरी साहिब की वंश-परंपरा और स्मृति को सँजोए हुए है। यह पोथी के HG-480 ढेरी साहिब (Dheri Sahib), खड़ी धर्मसाल से एक अलग संस्था है।

Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है

The close similarity of “Dehri/Dheri Sahib” names makes this an important master-first control case. The sources identify a specific Rawalakot lineage, a separate Gadigarh institution and named custodians. HG-480 belongs to a different Poonch locality and historical mission line and must not absorb this record.

"ਡੇਹਰੀ/ਧੇਰੀ ਸਾਹਿਬ" ਨਾਵਾਂ ਦੀ ਨੇੜਲੀ ਸਮਾਨਤਾ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਸਟਰ-ਫ਼ਸਟ ਕੰਟਰੋਲ ਕੇਸ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਰੋਤ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ, ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਨਾਮਜ਼ਦ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਨ। HG-480 ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪੁਣਛ ਇਲਾਕੇ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲੜੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸਮੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

“देहरी (Dehri) · ढेरी (Dheri) साहिब” नामों की निकट समानता इसे एक महत्वपूर्ण मास्टर-प्रथम नियंत्रण उदाहरण बनाती है। स्रोत एक विशिष्ट रावलाकोट वंश-परंपरा, एक अलग गडीगढ़ संस्था और नामित संरक्षकों की पहचान करते हैं। HG-480 एक अलग पुंछ इलाके और अलग ऐतिहासिक मिशन-परंपरा से संबंधित है और उसे इस अभिलेख को अपने में नहीं समेटना चाहिए।

Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास

A community-maintained Dera Dehri Sahib history identifies Sant Bhai Rocha Singh Ji as the founder of an older religious preaching centre at Rawalakot. The Rawalakot institution served a broad hill-region network that included Muzaffarabad, Bagh, Poonch and Kashmir. The political upheaval and displacement of 1947 broke the old geographic continuity. In Jammu, followers preserved the institutional lineage and later developed Dera Dehri Sahib at Gadigarh. Daily Excelsior’s 2013 report on the 325th birth anniversary of Sant Rocha Singh and 285th birthday of successor Sant Hakeekat Singh records a major religious function at the Gadigarh gurdwara and states that Late Mahant Inder Singh and the Dehri Sahib Trust established the Dera there. The Dera’s own site documented major construction/expansion in 2016. This means Pothi can confidently record a living displaced institution while keeping its architectural chronology modern. Claims in lineage literature that Sant Rocha Singh was personally appointed by Guru Gobind Singh Ji require a stronger independent source and therefore remain devotional/institutional tradition, not core documented chronology.

ਇੱਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਾਂਭੇ ਗਏ ਡੇਰਾ ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਇਤਿਹਾਸ ਸੰਤ ਭਾਈ ਰੋਚਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੂੰ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਸੰਸਥਾਪਕ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਸੰਸਥਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਹਾੜੀ-ਖੇਤਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੁਜ਼ੱਫ਼ਰਾਬਾਦ, ਬਾਗ਼, ਪੁਣਛ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। 1947 ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਅਤੇ ਉਜਾੜੇ ਨੇ ਪੁਰਾਣੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਨੂੰ ਸਾਂਭਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਡੇਰਾ ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ। ਸੰਤ ਰੋਚਾ ਸਿੰਘ ਦੀ 325ਵੀਂ ਜਨਮ ਵਰ੍ਹੇਗੰਢ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਸੰਤ ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਦੇ 285ਵੇਂ ਜਨਮ ਦਿਨ ਬਾਰੇ ਡੇਲੀ ਐਕਸੈਲਸੀਅਰ ਦੀ 2013 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਨੂੰ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਵਰਗੀ ਮਹੰਤ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਟਰੱਸਟ ਨੇ ਉੱਥੇ ਡੇਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਡੇਰੇ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਾਈਟ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਸਾਰੀ/ਵਿਸਤਾਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਪੋਥੀ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਉਜੜੀ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਦਰਜ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਦਕਿ ਇਸ ਦੀ ਇਮਾਰਤੀ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਰੱਖ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਕਿ ਸੰਤ ਰੋਚਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੁਤੰਤਰ ਸਰੋਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾ/ਸੰਸਥਾਗਤ ਪਰੰਪਰਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਕੇਂਦਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ।

एक समुदाय-संचालित डेरा देहरी साहिब इतिहास संत भाई रोचा सिंह जी को रावलाकोट के एक पुराने धार्मिक प्रचार-केंद्र का संस्थापक बताता है। रावलाकोट की संस्था एक व्यापक पहाड़ी-क्षेत्र तंत्र की सेवा करती थी जिसमें मुजफ्फराबाद, बाग, पुंछ और कश्मीर शामिल थे। 1947 की राजनीतिक उथल-पुथल और विस्थापन ने पुरानी भौगोलिक निरंतरता तोड़ दी। जम्मू में अनुयायियों ने संस्थागत वंश-परंपरा को सुरक्षित रखा और बाद में गडीगढ़ में डेरा देहरी साहिब विकसित किया। संत रोचा सिंह के 325वें जन्म दिवस और उनके उत्तराधिकारी संत हकीकत सिंह के 285वें जन्म दिवस पर डेली एक्सेलसियर की 2013 की रिपोर्ट गडीगढ़ गुरुद्वारे में एक बड़े धार्मिक समारोह को दर्ज करती है और बताती है कि स्वर्गीय महंत इंदर सिंह तथा देहरी साहिब ट्रस्ट ने वहाँ डेरा स्थापित किया। डेरे की अपनी वेबसाइट ने 2016 में बड़े निर्माण · विस्तार को प्रलेखित किया। इसका अर्थ यह है कि पोथी विश्वास के साथ एक जीवंत विस्थापित संस्था दर्ज कर सकती है और साथ ही उसका वास्तुशिल्पीय कालक्रम आधुनिक रख सकती है। वंश-परंपरा साहित्य के वे दावे कि संत रोचा सिंह को गुरु गोबिंद सिंह जी ने स्वयं नियुक्त किया था, एक मजबूत स्वतंत्र स्रोत की माँग करते हैं और इसलिए श्रद्धा · संस्थागत परंपरा बने रहते हैं, मूल प्रलेखित कालक्रम नहीं।

What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ

The Rawalakot Dera Dehri Sahib preaching lineage was displaced and later re-established at Gadigarh near Jammu. The present institution preserves the names and annual commemorations of Sant Rocha Singh Ji and Sant Hakeekat Singh Ji.

ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਦਾ ਡੇਰਾ ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਪ੍ਰਚਾਰ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਉਜੜ ਗਈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਜੰਮੂ ਨੇੜੇ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਸਥਾ ਸੰਤ ਰੋਚਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸੰਤ ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਸਮਾਗਮਾਂ ਨੂੰ ਸਾਂਭਦੀ ਹੈ।

रावलाकोट की डेरा देहरी साहिब प्रचार-परंपरा विस्थापित हुई और बाद में जम्मू के पास गडीगढ़ में फिर से स्थापित हुई। वर्तमान संस्था संत रोचा सिंह जी और संत हकीकत सिंह जी के नाम तथा वार्षिक स्मरण-समारोह सुरक्षित रखती है।

Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ

Sant Bhai Rocha Singh Ji; Sant Bhai Hakeekat Singh Ji; Mahant Inder Singh; Dehri Sahib Trust; later Gadigarh custodians and Jammu Sikh sangat.

ਸੰਤ ਭਾਈ ਰੋਚਾ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਸੰਤ ਭਾਈ ਹਕੀਕਤ ਸਿੰਘ ਜੀ; ਮਹੰਤ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ; ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਟਰੱਸਟ; ਬਾਅਦ ਦੇ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਸੇਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਜੰਮੂ ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ।

संत भाई रोचा सिंह जी; संत भाई हकीकत सिंह जी; महंत इंदर सिंह; देहरी साहिब ट्रस्ट; बाद के गडीगढ़ संरक्षक और जम्मू की सिख संगत।

Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ

• Current Gadigarh gurdwara/dera complex.

• Living religious functions commemorating the historical dera lineage.

• Modern construction and expansion documented in the 2010s.

• Institutional memory of the lost/displaced Rawalakot centre.

· ਮੌਜੂਦਾ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਗੁਰਦੁਆਰਾ/ਡੇਰਾ ਕੰਪਲੈਕਸ।

· ਇਤਿਹਾਸਕ ਡੇਰਾ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਜੀਵੰਤ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ।

· 2010ਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਆਧੁਨਿਕ ਉਸਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸਤਾਰ।

· ਗੁਆਚੇ/ਉਜੜੇ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਯਾਦ।

• वर्तमान गडीगढ़ गुरुद्वारा · डेरा परिसर।

• ऐतिहासिक डेरा वंश-परंपरा का स्मरण करने वाले जीवंत धार्मिक समारोह।

• 2010 के दशक में प्रलेखित आधुनिक निर्माण और विस्तार।

• खोए हुए · विस्थापित रावलाकोट केंद्र की संस्थागत स्मृति।

Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत

The physical building at Gadigarh is a modern re-establishment, not surviving Rawalakot fabric. Institutional continuity and physical-site continuity are different fields. Pothi should not place the Rawalakot coordinates on the Gadigarh record or describe present walls as pre-1947.

ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਭੌਤਿਕ ਇਮਾਰਤ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਮੁੜ-ਸਥਾਪਨਾ ਹੈ, ਬਚੀ ਹੋਈ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਬਣਤਰ ਨਹੀਂ। ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਅਤੇ ਭੌਤਿਕ-ਅਸਥਾਨ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੇਤਰ ਹਨ। ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਰਿਕਾਰਡ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਜਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਦੀਵਾਰਾਂ ਨੂੰ 1947 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

गडीगढ़ की भौतिक इमारत एक आधुनिक पुनर्स्थापना है, रावलाकोट की बची हुई सामग्री नहीं। संस्थागत निरंतरता और भौतिक-स्थल निरंतरता अलग-अलग क्षेत्र हैं। पोथी को गडीगढ़ अभिलेख पर रावलाकोट के निर्देशांक नहीं रखने चाहिए और न ही वर्तमान दीवारों को 1947 से पहले का बताना चाहिए।

Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा

• Older period, dera tradition: Sant Bhai Rocha Singh Ji establishes Dera Dehri Sahib at Rawalakot as a Sikh preaching centre. • 1947: Regional displacement breaks the original Rawalakot institutional geography. • Post-1947: The dera lineage continues among displaced communities in Jammu. • 2013: Daily Excelsior reports a major religious function at Dehri Sahib Gadigarh and credits Mahant Inder Singh and the Trust with establishment there. • 2016: Institutional site documents further construction/expansion at Gadigarh. • Batch 87: HG-738 admitted and permanently separated from HG-480.

· ਪੁਰਾਣਾ ਦੌਰ, ਡੇਰਾ ਪਰੰਪਰਾ: ਸੰਤ ਭਾਈ ਰੋਚਾ ਸਿੰਘ ਜੀ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਵਿਖੇ ਸਿੱਖ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਡੇਰਾ ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। · 1947: ਖੇਤਰੀ ਉਜਾੜਾ ਮੂਲ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਸੰਸਥਾਗਤ ਭੂਗੋਲ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। · 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ: ਡੇਰਾ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਜੰਮੂ ਵਿੱਚ ਉਜੜੇ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। · 2013: ਡੇਲੀ ਐਕਸੈਲਸੀਅਰ ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਮਾਗਮ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਮਹੰਤ ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਟਰੱਸਟ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। · 2016: ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਾਈਟ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਵਿਖੇ ਹੋਰ ਉਸਾਰੀ/ਵਿਸਤਾਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। · ਬੈਚ 87: HG-738 ਦਾਖ਼ਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ HG-480 ਤੋਂ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।

• पूर्ववर्ती काल, डेरा परंपरा: संत भाई रोचा सिंह जी रावलाकोट में डेरा देहरी साहिब को सिख प्रचार-केंद्र के रूप में स्थापित करते हैं। • 1947: क्षेत्रीय विस्थापन मूल रावलाकोट संस्थागत भूगोल को तोड़ देता है। • 1947 के बाद: डेरा वंश-परंपरा जम्मू में विस्थापित समुदायों के बीच जारी रहती है। • 2013: डेली एक्सेलसियर देहरी साहिब गडीगढ़ में एक बड़े धार्मिक समारोह की रिपोर्ट देता है और वहाँ स्थापना का श्रेय महंत इंदर सिंह तथा ट्रस्ट को देता है। • 2016: संस्थागत वेबसाइट गडीगढ़ में और निर्माण · विस्तार प्रलेखित करती है। • बैच 87: HG-738 स्वीकृत और HG-480 से स्थायी रूप से अलग किया गया।

Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ

• HG-480 Gurdwara Dheri Sahib, Khari Dharamsal, Poonch - different locality, institution and lineage; never merge.

• HG-479 Dera Nangali Sahib, Poonch - separate historic 1803 Dera Nangali institution.

• HG-740 Sant Mela Singh Dastkari Ashram, Digiana - separate post-1947 Nangali-linked Jammu institution.

• Rawalakot original Dera Dehri parcel remains a displaced-origin research layer, not a second active ID.

· HG-480 ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਧੇਰੀ ਸਾਹਿਬ, ਖਾਰੀ ਧਰਮਸਾਲ, ਪੁਣਛ · ਵੱਖਰਾ ਇਲਾਕਾ, ਸੰਸਥਾ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ; ਕਦੇ ਨਾ ਰਲਾਓ।

· HG-479 ਡੇਰਾ ਨੰਗਲੀ ਸਾਹਿਬ, ਪੁਣਛ · ਵੱਖਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕ 1803 ਡੇਰਾ ਨੰਗਲੀ ਸੰਸਥਾ।

· HG-740 ਸੰਤ ਮੇਲਾ ਸਿੰਘ ਦਸਤਕਾਰੀ ਆਸ਼ਰਮ, ਡਿਗਿਆਨਾ · ਵੱਖਰੀ 1947 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਨੰਗਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਜੰਮੂ ਸੰਸਥਾ।

· ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਦਾ ਮੂਲ ਡੇਰਾ ਡੇਹਰੀ ਦੀ ਜ਼ਮੀਨ ਇੱਕ ਉਜੜੇ-ਮੂਲ ਖੋਜ ਪਰਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਸਰਗਰਮ ID ਨਹੀਂ।

• HG-480 गुरुद्वारा ढेरी साहिब (Dheri Sahib), खड़ी धर्मसाल, पुंछ, अलग इलाका, अलग संस्था और अलग वंश-परंपरा; कभी न मिलाएँ।

• HG-479 डेरा नंगली साहिब, पुंछ, अलग ऐतिहासिक 1803 वाली डेरा नंगली संस्था।

• HG-740 संत मेला सिंह दस्तकारी आश्रम, डिगियाना, 1947 के बाद की अलग नंगली-संबद्ध जम्मू संस्था।

• रावलाकोट की मूल डेरा देहरी भूमि एक विस्थापित-मूल शोध परत बनी रहती है, दूसरी सक्रिय आईडी नहीं।

Verified Relics / Manuscripts / Weaponsਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ / ਖਰੜੇ / ਸ਼ਸਤਰप्रमाणित निशानियाँ / पांडुलिपियाँ / शस्त्र

No portable relic is independently authenticated for the Gadigarh parcel in the sources reviewed. Any lineage manuscripts or personal objects should be catalogued separately before publication.

ਪੜਤਾਲੇ ਗਏ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਜ਼ਮੀਨ ਲਈ ਕੋਈ ਵੀ ਚੁੱਕਣਯੋਗ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਹੱਥ-ਲਿਖਤਾਂ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸੂਚੀਬੱਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

समीक्षित स्रोतों में गडीगढ़ की भूमि के लिए कोई वहनीय निशानी स्वतंत्र रूप से प्रमाणित नहीं है। किसी भी वंश-परंपरा पांडुलिपि या व्यक्तिगत वस्तु को प्रकाशन से पहले अलग से सूचीबद्ध करना चाहिए।

Access / Managementਪਹੁੰਚ / ਪ੍ਰਬੰਧपहुँच / प्रबंध

Living Jammu-area institution. Exact gate, daily programme and management contacts should be verified directly for app publication.

ਜੀਵੰਤ ਜੰਮੂ-ਖੇਤਰ ਸੰਸਥਾ। ਸਹੀ ਗੇਟ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਸੰਪਰਕ ਐਪ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਨ ਲਈ ਸਿੱਧਾ ਤਸਦੀਕ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

जीवंत जम्मू-क्षेत्र संस्था। ऐप प्रकाशन के लिए सटीक द्वार, दैनिक कार्यक्रम और प्रबंध संपर्क सीधे सत्यापित करने चाहिए।

What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं

Visitors can see a modern gurdwara/dera carrying the institutional memory of Rawalakot. The app should explain the displacement history and the difference between this site and similarly named HG-480.

ਦਰਸ਼ਕ ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਦੀ ਸੰਸਥਾਗਤ ਯਾਦ ਸਾਂਭਦਾ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ/ਡੇਰਾ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਪ ਨੂੰ ਉਜਾੜੇ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਇਸ ਅਸਥਾਨ ਤੇ ਸਮਾਨ-ਨਾਮ ਵਾਲੇ HG-480 ਵਿਚਲੇ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

दर्शक एक आधुनिक गुरुद्वारा · डेरा देख सकते हैं जो रावलाकोट की संस्थागत स्मृति को साथ लिए हुए है। ऐप को विस्थापन के इतिहास और इस स्थल तथा समान नाम वाले HG-480 के बीच के अंतर को समझाना चाहिए।

Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद

• NAME-COLLISION CONTROL: HG-738 Dehri Sahib Gadigarh is not HG-480 Dheri Sahib Khari Dharamsal.

• DISPLACEMENT CONTROL: Rawalakot is the historical origin; Gadigarh is the current physical institution.

• LINEAGE-CLAIM CONTROL: any direct Guru Gobind Singh appointment narrative for Sant Rocha Singh remains source-graded.

• BUILDING CONTROL: 2010s construction/expansion is modern fabric.

· ਨਾਮ-ਟਕਰਾਅ ਕੰਟਰੋਲ: HG-738 ਡੇਹਰੀ ਸਾਹਿਬ ਗੜੀਗੜ੍ਹ, HG-480 ਧੇਰੀ ਸਾਹਿਬ ਖਾਰੀ ਧਰਮਸਾਲ ਨਹੀਂ ਹੈ।

· ਉਜਾੜਾ ਕੰਟਰੋਲ: ਰਾਵਲਾਕੋਟ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੂਲ ਹੈ; ਗੜੀਗੜ੍ਹ ਮੌਜੂਦਾ ਭੌਤਿਕ ਸੰਸਥਾ ਹੈ।

· ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ-ਦਾਅਵਾ ਕੰਟਰੋਲ: ਸੰਤ ਰੋਚਾ ਸਿੰਘ ਲਈ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਸਿੱਧੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਬਿਰਤਾਂਤ ਸਰੋਤ-ਦਰਜਾਬੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

· ਇਮਾਰਤ ਕੰਟਰੋਲ: 2010ਵਿਆਂ ਦੀ ਉਸਾਰੀ/ਵਿਸਤਾਰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਤਰ ਹੈ।

• नाम-टकराव नियंत्रण: HG-738 देहरी साहिब (Dehri Sahib) गडीगढ़, HG-480 ढेरी साहिब (Dheri Sahib) खड़ी धर्मसाल नहीं है।

• विस्थापन नियंत्रण: रावलाकोट ऐतिहासिक मूल है; गडीगढ़ वर्तमान भौतिक संस्था है।

• वंश-दावा नियंत्रण: संत रोचा सिंह के लिए गुरु गोबिंद सिंह द्वारा सीधी नियुक्ति का कोई भी वृत्तांत स्रोत-श्रेणीबद्ध बना रहता है।

• भवन नियंत्रण: 2010 के दशक का निर्माण · विस्तार आधुनिक सामग्री है।

Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ

1. Daily Excelsior - Birth anniversary of Sant Rocha Singh celebrated at Dehri Sahib Gadigarh, 2 Dec 2013 - https://www.dailyexcelsior.com/birth-anniversary-of-sant-rocha-singh-celebrated/
2. Dera Dehri Sahib Rawalakot institutional history - https://deradehrisahib.wordpress.com/
3. Pothi Batch 52 - HG-480 Dheri Sahib, Khari Dharamsal duplicate-control baseline.