Sakhi 1147
Bhai Garu and Companions: Humility Above Pride in Learningਭਾਈ ਗਾਰੂ ਅਤੇ ਸਾਥੀ: ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਨਿਮਰਤਾभाई गारू और साथी: विद्या में अहंकार से ऊपर नम्रता
Guru Arjan Dev Ji explained that true spiritual knowledge is not guaranteed by scholarship. Humility and sincere seeking matter more than pride in learning.
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਸੱਚਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਵਿੱਦਿਆ ਨਾਲ ਯਕੀਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਖੋਜ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
गुरु अरजन देव जी ने समझाया कि सच्चा आध्यात्मिक ज्ञान विद्या से निश्चित नहीं होता। नम्रता और सच्ची खोज विद्या के अहंकार से अधिक मायने रखती हैं।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Bhai Garu and several companions once asked Guru Arjan Dev Ji about a teaching that seemed to say human effort could be useless if Divine favour was absent. Guru Ji explained the teaching in a way that challenged intellectual pride. A person may be highly educated yet remain spiritually asleep if knowledge feeds ego. Another person may have little formal learning but seek truth with humility, devotion, and sincerity. Such a person can be spiritually awake. The lesson is not against education. Guru Arjan Dev Ji himself demonstrated extraordinary scholarship in the compilation of Adi Granth Sahib Ji. The warning is against using learning to feel superior to others.
ਭਾਈ ਗਾਰੂ ਅਤੇ ਕਈ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਿੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਜੋ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਜਾਪਦੀ ਸੀ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਉੱਦਮ ਬੇਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ ਜੋ ਬੌਧਿਕ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੰਗਾਰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਬਹੁਤ ਪੜ੍ਹਿਆ-ਲਿਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਗਿਆਨ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਪਾਲਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਰਸਮੀ ਵਿੱਦਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਪਰ ਉਹ ਨਿਮਰਤਾ, ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਸੱਚ ਖੋਜਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਗਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸੰਪਾਦਨਾ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਿਦਵਤਾ ਦਿਖਾਈ। ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਿੱਦਿਆ ਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਣ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।
भाई गारू और कई साथियों ने एक बार गुरु अरजन देव जी से एक ऐसी शिक्षा के बारे में पूछा जो यह कहती प्रतीत होती थी कि परमात्मा की बख्शिश के बिना मानवीय उद्यम बेकार हो सकता है। गुरु जी ने इस शिक्षा को इस तरह समझाया जो बौद्धिक अहंकार को चुनौती देती थी। एक व्यक्ति बहुत पढ़ा-लिखा हो सकता है पर यदि ज्ञान हउमै को पालता है तो आध्यात्मिक रूप से सोया रह सकता है। एक और व्यक्ति के पास बहुत कम औपचारिक विद्या हो सकती है पर वह नम्रता, भक्ति और सच्चाई से सच खोजता है। ऐसा व्यक्ति आध्यात्मिक रूप से जागा हुआ हो सकता है। यह शिक्षा विद्या के विरुद्ध नहीं। गुरु अरजन देव जी ने स्वयं आदि ग्रंथ साहिब जी के संपादन में बेमिसाल विद्वत्ता दिखाई। चेतावनी विद्या को दूसरों से ऊँचा महसूस करने के लिए इस्तेमाल करने के विरुद्ध है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Knowledge becomes valuable when it produces humility rather than pride.
ਗਿਆਨ ਉਦੋਂ ਕੀਮਤੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।
ज्ञान तब मूल्यवान बनता है जब यह अहंकार के बजाय नम्रता पैदा करे।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Study deeply, but never use education to look down on another person.
ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ, ਪਰ ਵਿੱਦਿਆ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਦੇ ਨਾ ਵਰਤੋ।
गहराई से पढ़ें, पर विद्या को किसी दूसरे व्यक्ति को नीचा देखने के लिए कभी न इस्तेमाल करें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Gian, humility, Shabad, sincerity, and freedom from ego.
ਗਿਆਨ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸ਼ਬਦ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
ज्ञान, नम्रता, शबद, सच्चाई और हउमै से मुक्ति।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Does learning make you more curious and humble, or more proud?
ਕੀ ਸਿੱਖਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੱਧ ਜਗਿਆਸੂ ਅਤੇ ਨਿਮਾਣਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਵੱਧ ਹੰਕਾਰੀ?
क्या सीखना आपको अधिक जिज्ञासु और विनम्र बनाता है, या अधिक अहंकारी?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
What problem did Guru Ji warn about?
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਸ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ?
गुरु जी ने किस समस्या के बारे में चेतावनी दी?
He warned about pride in learning and scholarship.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਵਿਦਵਤਾ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ।
उन्होंने विद्या और विद्वत्ता के अहंकार के बारे में चेतावनी दी।
Was Guru Ji against education?
ਕੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵਿੱਦਿਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸਨ?
क्या गुरु जी विद्या के विरुद्ध थे?
No. The teaching was against ego, not against learning.
ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਹਉਮੈ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ, ਸਿੱਖਣ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ।
नहीं। यह शिक्षा हउमै के विरुद्ध थी, सीखने के विरुद्ध नहीं।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी की मुख्य शिक्षा क्या है?
Knowledge becomes valuable when it produces humility rather than pride.
ਗਿਆਨ ਉਦੋਂ ਕੀਮਤੀ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਇਹ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਨਿਮਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰੇ।
ज्ञान तब मूल्यवान बनता है जब यह अहंकार के बजाय नम्रता पैदा करे।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
यह साखी किस सिख मूल्य या शिक्षा से जुड़ती है?
Gian, humility, Shabad, sincerity, and freedom from ego.
ਗਿਆਨ, ਨਿਮਰਤਾ, ਸ਼ਬਦ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਹਉਮੈ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
ज्ञान, नम्रता, शबद, सच्चाई और हउमै से मुक्ति।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस गलतफहमी से बचना चाहिए?
We should respect its source confidence and avoid turning later tradition into a stronger historical claim than the sources support.
ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਰੋਤ-ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਰੋਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਕਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
हमें इसकी स्रोत-विश्वसनीयता का सम्मान करना चाहिए और बाद की परंपरा को स्रोतों द्वारा दिए गए समर्थन से अधिक पक्का ऐतिहासिक दावा नहीं बनाना चाहिए।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Study deeply, but never use education to look down on another person.
ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ, ਪਰ ਵਿੱਦਿਆ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਦੇ ਨਾ ਵਰਤੋ।
गहराई से पढ़ें, पर विद्या को किसी दूसरे व्यक्ति को नीचा देखने के लिए कभी न इस्तेमाल करें।