Sakhi 1151
Bhai Sain Das: The Wandering Mind and Sangatਭਾਈ ਸੈਣ ਦਾਸ: ਭਟਕਦਾ ਮਨ ਅਤੇ ਸੰਗਤभाई सैण दास: भटकता मन और संगत
Bhai Sain Das told Guru Arjan Dev Ji that his mind wandered while listening to Shabad. Guru Ji taught him to remain in holy company so attention could gradually deepen.
ਭਾਈ ਸੈਣ ਦਾਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਧਿਆਨ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਹਿਰਾ ਹੋ ਸਕੇ।
भाई सैण दास ने गुरु अर्जन देव जी को बताया कि शब्द सुनते समय उनका मन भटकता है। गुरु जी ने उन्हें पवित्र संगत में रहने की शिक्षा दी ताकि ध्यान धीरे धीरे गहरा हो सके।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Bhai Sain Das was a skilled craftsman and a devoted Sikh. Yet he openly admitted a problem many people still recognize. His mind wandered while he listened to the Shabad. He did not pretend to be more focused than he was. He asked Guru Arjan Dev Ji for help. According to Sikh tradition, Guru Ji told him that the remedy lay in sitting regularly with the sangat. Repeated exposure to Gurbani and good company would gradually steady the mind. The lesson is patient. Guru Ji did not tell him that a wandering mind meant failure. Spiritual concentration can be trained through repeated, sincere practice.
ਭਾਈ ਸੈਣ ਦਾਸ ਇੱਕ ਹੁਨਰਮੰਦ ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮੰਨੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵੀ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਕਾਗਰ ਹੋਣ ਦਾ ਢੌਂਗ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਮਦਦ ਮੰਗੀ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਲਾਜ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਨਿਯਮਿਤ ਬੈਠਣ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੰਪਰਕ ਮਨ ਨੂੰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਥਿਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਧੀਰਜ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਟਕਦੇ ਮਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਅਸਫਲਤਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਸੱਚੇ ਅਭਿਆਸ ਰਾਹੀਂ ਸਿਖਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
भाई सैण दास एक कुशल कारीगर और श्रद्धावान सिख थे। फिर भी उन्होंने खुलकर एक ऐसी समस्या स्वीकार की जिसे आज भी बहुत से लोग पहचानते हैं। शब्द सुनते समय उनका मन भटकता था। उन्होंने अपने आप को असलियत से अधिक एकाग्र होने का ढोंग नहीं किया। उन्होंने गुरु अर्जन देव जी से सहायता माँगी। सिख परंपरा के अनुसार, गुरु जी ने उन्हें कहा कि इसका उपाय संगत के साथ नियमित बैठने में है। गुरबाणी और अच्छी संगत का बार बार संपर्क मन को धीरे धीरे स्थिर कर देगा। यह शिक्षा धैर्य वाली है। गुरु जी ने उन्हें यह नहीं कहा कि भटकते मन का अर्थ असफलता है। आध्यात्मिक एकाग्रता बार बार, सच्चे अभ्यास के द्वारा सीखी जा सकती है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
A wandering mind can be trained through patient practice and good company.
ਭਟਕਦਾ ਮਨ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਗਤ ਰਾਹੀਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
भटकते मन को धैर्य वाले अभ्यास और अच्छी संगत के द्वारा सिखाया जा सकता है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do not quit because concentration is imperfect. Return to Gurbani and sangat again and again.
ਇਸ ਲਈ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨੋ ਕਿ ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਧੂਰੀ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਵੱਲ ਪਰਤੋ।
इसलिए हार न मानो कि एकाग्रता अधूरी है। बार बार गुरबाणी और संगत की ओर लौटो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Shabad, sangat, concentration, patience, and humility.
ਸ਼ਬਦ, ਸੰਗਤ, ਇਕਾਗਰਤਾ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ।
शब्द, संगत, एकाग्रता, धैर्य और नम्रता।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What helps you bring your attention back when your mind wanders?
ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਭਟਕਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?
जब आपका मन भटकता है तो आपको ध्यान वापस लाने में क्या मदद करता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
What problem did Bhai Sain Das admit?
ਭਾਈ ਸੈਣ ਦਾਸ ਨੇ ਕਿਹੜੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮੰਨੀ?
भाई सैण दास ने कौन सी समस्या स्वीकार की?
He said his mind wandered while listening to Shabad.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਦਾ ਹੈ।
उन्होंने कहा कि शब्द सुनते समय उनका मन भटकता है।
What remedy did Guru Ji give?
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਇਲਾਜ ਦੱਸਿਆ?
गुरु जी ने कौन सा उपाय बताया?
Guru Ji advised him to remain in holy company and continue listening to Gurbani.
ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸੁਣਦੇ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ।
गुरु जी ने उन्हें पवित्र संगत में रहने और गुरबाणी सुनते रहने की सलाह दी।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी की मुख्य शिक्षा क्या है?
A wandering mind can be trained through patient practice and good company.
ਭਟਕਦਾ ਮਨ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਅਭਿਆਸ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਗਤ ਰਾਹੀਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
भटकते मन को धैर्य वाले अभ्यास और अच्छी संगत के द्वारा सिखाया जा सकता है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
यह साखी किस सिख मूल्य या शिक्षा से जुड़ती है?
Shabad, sangat, concentration, patience, and humility.
ਸ਼ਬਦ, ਸੰਗਤ, ਇਕਾਗਰਤਾ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ।
शब्द, संगत, एकाग्रता, धैर्य और नम्रता।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस गलतफहमी से बचना चाहिए?
We should respect its source confidence and avoid turning later tradition into a stronger historical claim than the sources support.
ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਸਰੋਤ-ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਸਰੋਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੱਕਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
हमें इसकी स्रोत-विश्वसनीयता का सम्मान करना चाहिए और बाद की परंपरा को स्रोतों द्वारा दिए गए समर्थन से अधिक पक्का ऐतिहासिक दावा नहीं बनाना चाहिए।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Do not quit because concentration is imperfect. Return to Gurbani and sangat again and again.
ਇਸ ਲਈ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨੋ ਕਿ ਇਕਾਗਰਤਾ ਅਧੂਰੀ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਗੁਰਬਾਣੀ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਵੱਲ ਪਰਤੋ।
इसलिए हार न मानो कि एकाग्रता अधूरी है। बार बार गुरबाणी और संगत की ओर लौटो।