Sakhi 1235
Baba Buddha Ji’s Final Daysਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨबाबा बुड्ढा जी के अंतिम दिन
In 1631 Guru Hargobind Sahib Ji came to Baba Buddha Ji at Jhanda Ramdas as the revered elder approached the end of his life.
1631 ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਝੰਡਾ ਰਾਮਦਾਸ ਵਿਖੇ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਕੋਲ ਆਏ ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਤਿਕਾਰਤ ਬਜ਼ੁਰਗ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸਨ।
1631 में गुरु हरिगोबिंद साहिब जी झंडा रामदास में बाबा बुड्ढा जी के पास आए जब यह सम्मानित बुज़ुर्ग अपने जीवन के अंत के निकट थे।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Baba Buddha Ji had served from Guru Nanak Dev Ji through Guru Hargobind Sahib Ji and had taken part in the investiture of five successive Gurus. The Encyclopedia of Sikhism records that Guru Hargobind Sahib Ji was present when Baba Buddha Ji died in November 1631. Sikh tradition remembers the Guru giving his shoulder to the bier and participating in the final rites. The moment joined generations of Sikh history. Great service eventually ends physically, but the values transmitted through a life continue in the community.
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੱਕ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਪੰਜ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਗੁਰਗੱਦੀ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦਰਜ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨਵੰਬਰ 1631 ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਏ ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਜੀ ਨੇ ਅਰਥੀ ਨੂੰ ਮੋਢਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਪਲ ਨੇ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ। ਮਹਾਨ ਸੇਵਾ ਆਖ਼ਰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਜੀਵਨ ਰਾਹੀਂ ਪਹੁੰਚੀਆਂ ਕਦਰਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
बाबा बुड्ढा जी ने गुरु नानक देव जी से लेकर गुरु हरिगोबिंद साहिब जी तक सेवा की थी और लगातार पाँच गुरुओं की गुरगद्दी की रस्म में हिस्सा लिया था। सिख धर्म का विश्वकोश दर्ज करता है कि जब बाबा बुड्ढा जी नवंबर 1631 में चढ़ाई कर गए तो गुरु हरिगोबिंद साहिब जी हाज़िर थे। सिख परंपरा याद करती है कि गुरु जी ने अर्थी को कंधा दिया और अंतिम रस्मों में हिस्सा लिया। इस पल ने सिख इतिहास की पीढ़ियों को जोड़ा। महान सेवा आख़िर शारीरिक रूप से समाप्त हो जाती है, पर एक जीवन के ज़रिये पहुँची मूल्य भाईचारे में जारी रहती हैं।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Honour lifelong service with gratitude and humility.
ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਮਾਣ ਕਰੋ।
जीवन भर की सेवा का शुक्राने और नम्रता के साथ मान करो।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Respect elders, learn from their experience, and help preserve the good work they pass on.
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਸਿੱਖੋ, ਅਤੇ ਜੋ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਉਹ ਸੌਂਪਦੇ ਹਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ।
बुज़ुर्गों का सम्मान करो, उनके तजुर्बे से सीखो, और जो अच्छा काम वे सौंपते हैं उसे संभालने में मदद करो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Baba Buddha Ji, seva, gratitude, continuity, humility, and sangat.
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ, ਸੇਵਾ, ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ, ਨਿਰੰਤਰਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗਤ।
बाबा बुड्ढा जी, सेवा, शुक्राना, निरंतरता, नम्रता और संगत।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What can younger generations do to preserve the good work of elders?
ਛੋਟੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
छोटी पीढ़ियाँ बुज़ुर्गों के अच्छे काम को संभालने के लिए क्या कर सकती हैं?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who had Baba Buddha Ji served from the earliest Guru period onward?
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੇ ਮੁੱਢਲੇ ਗੁਰੂ ਕਾਲ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਸੀ?
बाबा बुड्ढा जी ने आरंभिक गुरु काल से लेकर किसकी सेवा की थी?
He had served the Gurus from Guru Nanak Dev Ji through Guru Hargobind Sahib Ji.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੱਕ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।
उन्होंने गुरु नानक देव जी से लेकर गुरु हरिगोबिंद साहिब जी तक गुरुओं की सेवा की।
What did Guru Hargobind Sahib Ji do at his passing?
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ 'ਤੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ?
उनके चढ़ाई करने पर गुरु हरिगोबिंद साहिब जी ने क्या किया?
He was present and is remembered participating in the final rites.
ਉਹ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਰਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੇ ਹੋਏ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
वे हाज़िर थे और अंतिम रस्मों में हिस्सा लेते हुए याद किए जाते हैं।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी की मुख्य शिक्षा क्या है?
Honour lifelong service with gratitude and humility.
ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨੇ ਅਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਮਾਣ ਕਰੋ।
जीवन भर की सेवा का शुक्राने और नम्रता के साथ मान करो।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
यह साखी किस सिख मूल्य या शिक्षा से जुड़ती है?
Baba Buddha Ji, seva, gratitude, continuity, humility, and sangat.
ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ, ਸੇਵਾ, ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ, ਨਿਰੰਤਰਤਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗਤ।
बाबा बुड्ढा जी, सेवा, शुक्राना, निरंतरता, नम्रता और संगत।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस ग़लतफ़हमी से बचना चाहिए?
The death and Guru’s presence are strong biographical history; some funeral details come through Gurbilas tradition.
ਚੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਪੱਕਾ ਜੀਵਨੀ ਇਤਿਹਾਸ ਹੈ; ਕੁਝ ਸੰਸਕਾਰ ਵੇਰਵੇ ਗੁਰਬਿਲਾਸ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
चढ़ाई और गुरु की हाज़िरी पक्का जीवनी इतिहास है; कुछ संस्कार विवरण गुरबिलास परंपरा के ज़रिये आते हैं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Respect elders, learn from their experience, and help preserve the good work they pass on.
ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਤੋਂ ਸਿੱਖੋ, ਅਤੇ ਜੋ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਉਹ ਸੌਂਪਦੇ ਹਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਭਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੋ।
बुज़ुर्गों का सम्मान करो, उनके तजुर्बे से सीखो, और जो अच्छा काम वे सौंपते हैं उसे संभालने में मदद करो।