Sakhi 1236
Mata Damodari Ji Passes Away at Darauliਮਾਤਾ ਦਮੋਦਰੀ ਜੀ ਦਾ ਦਰੌਲੀ ਵਿਖੇ ਦੇਹਾਂਤमाता दमोदरी जी का दरौली में देहांत
Mata Damodari Ji died at Darauli Bhai in 1631 during a painful period of family loss.
ਮਾਤਾ ਦਮੋਦਰੀ ਜੀ 1631 ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਦੌਰ ਦੌਰਾਨ ਦਰੌਲੀ ਭਾਈ ਵਿਖੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਏ।
माता दमोदरी जी 1631 में पारिवारिक विछोड़े के एक दुखद दौर के दौरान दरौली भाई में चढ़ाई कर गईं।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Mata Damodari Ji had shared the Guru household from before Guru Hargobind Sahib Ji’s accession and was the mother of Baba Gurditta Ji and Bibi Viro Ji. Sikh reference works record her death at Darauli in 1631. Other relatives in the extended family also died around this difficult period. Guru Hargobind Sahib Ji’s life therefore included grief as well as public leadership. Sikh steadiness does not mean pretending loss does not hurt. It means continuing truthful living while accepting that grief is part of human life.
ਮਾਤਾ ਦਮੋਦਰੀ ਜੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਗੁਰਗੱਦੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਦਾ ਘਰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ ਜੀ ਤੇ ਬੀਬੀ ਵੀਰੋ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਹਵਾਲਾ-ਗ੍ਰੰਥ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦਰੌਲੀ ਵਿਖੇ 1631 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਔਖੇ ਦੌਰ ਦੁਆਲੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਏ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਅਗਵਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੋਗ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਢੌਂਗ ਨਹੀਂ ਕਿ ਵਿਛੋੜਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸੱਚਾ ਜੀਵਨ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਗ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
माता दमोदरी जी गुरु हरिगोबिंद साहिब जी की गुरगद्दी से पहले से गुरु का घर साझा करते थे और बाबा गुरदित्ता जी तथा बीबी वीरो जी की माता थे। सिख हवाला-ग्रंथ उनकी चढ़ाई दरौली में 1631 में दर्ज करते हैं। इस कठिन दौर के आसपास विशाल परिवार के अन्य रिश्तेदार भी चढ़ाई कर गए। इसलिए गुरु हरिगोबिंद साहिब जी के जीवन में सार्वजनिक अगुवाई के साथ-साथ शोक भी शामिल था। सिख स्थिरता का मतलब यह ढोंग नहीं कि विछोड़ा दुख नहीं देता। इसका मतलब यह स्वीकार करते हुए सच्चा जीवन जारी रखना है कि शोक मानवीय जीवन का हिस्सा है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Spiritual strength makes room for grief without surrendering to despair.
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਹਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਸੋਗ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
आध्यात्मिक ताक़त निराशा के आगे हारे बिना शोक के लिए जगह बनाती है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
When someone dies, allow yourself to grieve, seek support, remember them with love, and continue caring for the living.
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਜਾਵੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਗ ਕਰਨ ਦਿਓ, ਸਹਾਰਾ ਭਾਲੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਜਿਊਂਦਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।
जब कोई चढ़ाई कर जाए, तो अपने आप को शोक करने दो, सहारा तलाशो, उसे प्रेम से याद करो, और जीवितों की देखभाल करते रहो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Grief, hukam, family, compassion, remembrance, and resilience.
ਸੋਗ, ਹੁਕਮ, ਪਰਿਵਾਰ, ਹਮਦਰਦੀ, ਯਾਦ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ।
शोक, हुकम, परिवार, हमदर्दी, याद और सहनशीलता।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
How can someone grieve honestly while still caring for the people around them?
ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸੋਗ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
कोई व्यक्ति अपने आसपास के लोगों की देखभाल करते हुए भी ईमानदारी से शोक कैसे कर सकता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Where did Mata Damodari Ji die?
ਮਾਤਾ ਦਮੋਦਰੀ ਜੀ ਕਿੱਥੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਏ?
माता दमोदरी जी कहाँ चढ़ाई कर गईं?
At Darauli Bhai.
ਦਰੌਲੀ ਭਾਈ ਵਿਖੇ।
दरौली भाई में।
In which year did she die?
ਉਹ ਕਿਸ ਸਾਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਗਏ?
वे किस वर्ष चढ़ाई कर गईं?
1631.
1631 ਵਿੱਚ।
1631 में।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी की मुख्य शिक्षा क्या है?
Spiritual strength makes room for grief without surrendering to despair.
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਹਾਰੇ ਬਿਨਾਂ ਸੋਗ ਲਈ ਥਾਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
आध्यात्मिक ताक़त निराशा के आगे हारे बिना शोक के लिए जगह बनाती है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕਿਸ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
यह साखी किस सिख मूल्य या शिक्षा से जुड़ती है?
Grief, hukam, family, compassion, remembrance, and resilience.
ਸੋਗ, ਹੁਕਮ, ਪਰਿਵਾਰ, ਹਮਦਰਦੀ, ਯਾਦ ਅਤੇ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ।
शोक, हुकम, परिवार, हमदर्दी, याद और सहनशीलता।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस ग़लतफ़हमी से बचना चाहिए?
Sources differ on the exact day or month, so the document keeps only the well-supported year.
ਸਰੋਤ ਠੀਕ ਦਿਨ ਜਾਂ ਮਹੀਨੇ 'ਤੇ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਾਰੇ ਵਾਲਾ ਸਾਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
स्रोत सटीक दिन या महीने पर भिन्न हैं, इसलिए यह दस्तावेज़ केवल अच्छी तरह समर्थित वर्ष रखता है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
When someone dies, allow yourself to grieve, seek support, remember them with love, and continue caring for the living.
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰ ਜਾਵੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੋਗ ਕਰਨ ਦਿਓ, ਸਹਾਰਾ ਭਾਲੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਜਿਊਂਦਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।
जब कोई चढ़ाई कर जाए, तो अपने आप को शोक करने दो, सहारा तलाशो, उसे प्रेम से याद करो, और जीवितों की देखभाल करते रहो।