Sakhi 1270
Aurangzeb Summons the Young Guruਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਬਾਲ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈऔरंगज़ेब बाल गुरु को बुलाता है
Aurangzeb summoned Guru Har Krishan Ji to Delhi while the succession dispute with Ram Rai Ji remained unresolved.
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ ਨਾਲ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰ ਵਿਵਾਦ ਅਜੇ ਸੁਲਝਿਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਬੁਲਾਇਆ।
जब राम राय जी के साथ उत्तराधिकार विवाद अभी सुलझा नहीं था, औरंगजेब ने गुरु हरि कृष्ण जी को दिल्ली बुलाया।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Emperor Aurangzeb became involved in the dispute between Ram Rai Ji and the young Guru. Sikh historical sources state that he summoned Guru Har Krishan Ji to Delhi. Raja Jai Singh of Amber served as the intermediary. His family had longstanding connections with the Sikh Gurus, and the Delhi residence associated with his household later became the site remembered as Gurdwara Bangla Sahib. The summons placed a child Guru under the pressure of imperial authority. Guru Har Krishan Ji’s journey to Delhi therefore belongs not only to devotional memory but also to the history of Sikh relations with the Mughal state.
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ ਤੇ ਬਾਲ ਗੁਰੂ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਬੁਲਾਇਆ। ਅੰਬਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਚੋਲੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂਆਂ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਬੰਧ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਦਿੱਲੀ ਵਾਲੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੰਗਲਾ ਸਾਹਿਬ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਬਣੀ। ਇਸ ਸੱਦੇ ਨੇ ਇੱਕ ਬਾਲ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਹੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਲੈ ਆਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦਾ ਦਿੱਲੀ ਵੱਲ ਸਫ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਧਾ-ਭਰੀ ਯਾਦ ਦਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੁਗ਼ਲ ਹਕੂਮਤ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਸੰਬੰਧਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦਾ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
बादशाह औरंगजेब राम राय जी और बाल गुरु के बीच के विवाद में शामिल हो गया। सिख ऐतिहासिक स्रोत बताते हैं कि उसने गुरु हरि कृष्ण जी को दिल्ली बुलाया। अंबर के राजा जय सिंह ने बिचौलिए की भूमिका निभाई। उसके परिवार के सिख गुरुओं के साथ पुराने संबंध थे, और उसके घराने से जुड़ी दिल्ली वाली रिहाइश बाद में गुरुद्वारा बंगला साहिब के रूप में याद की जाने वाली जगह बनी। इस न्योते ने एक बाल गुरु को शाही अधिकार के दबाव के तहत ले आया। इसलिए गुरु हरि कृष्ण जी का दिल्ली की ओर सफर सिर्फ श्रद्धा-भरी स्मृति का ही नहीं, बल्कि मुगल हुकूमत के साथ सिख संबंधों के इतिहास का भी हिस्सा है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Power does not decide spiritual truth.
ਤਾਕਤ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੱਚ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ताकत आध्यात्मिक सच का फैसला नहीं करती।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Respect lawful authority, but do not confuse political power with the right to control conscience or faith.
ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ, ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕ ਨਾਲ ਨਾ ਰਲਾਓ।
कानूनी अधिकार का सम्मान करो, पर राजनीतिक ताकत को जमीर या विश्वास पर काबू पाने के हक से न मिलाओ।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Fearlessness, Guruship, conscience, dignity, and political pressure.
ਨਿਰਭੈਤਾ, ਗੁਰਗੱਦੀ, ਜ਼ਮੀਰ, ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ।
निर्भयता, गुरगद्दी, जमीर, शान और राजनीतिक दबाव।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Why should spiritual truth not depend on the approval of a ruler?
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੱਚ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹਾਕਮ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ?
आध्यात्मिक सच को किसी शासक की मंजूरी पर निर्भर क्यों नहीं होना चाहिए?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Which emperor summoned Guru Har Krishan Ji to Delhi?
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਕਿਸ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ?
गुरु हरि कृष्ण जी को दिल्ली किस बादशाह ने बुलाया?
Emperor Aurangzeb.
ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੇ।
बादशाह औरंगजेब ने।
Who acted as intermediary in the summons?
ਸੱਦੇ ਵਿੱਚ ਵਿਚੋਲੇ ਵਜੋਂ ਕਿਸ ਨੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?
न्योते में बिचौलिए के रूप में किसने काम किया?
Raja Jai Singh of Amber.
ਅੰਬਰ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜੈ ਸਿੰਘ ਨੇ।
अंबर के राजा जय सिंह ने।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Power does not decide spiritual truth.
ਤਾਕਤ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੱਚ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
ताकत आध्यात्मिक सच का फैसला नहीं करती।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Fearlessness, Guruship, conscience, dignity, and political pressure.
ਨਿਰਭੈਤਾ, ਗੁਰਗੱਦੀ, ਜ਼ਮੀਰ, ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ।
निर्भयता, गुरगद्दी, जमीर, शान और राजनीतिक दबाव।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को गलत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The summons and Delhi visit are well established in Sikh historical reference works. The exact wording of imperial messages is not preserved in contemporary documentation.
ਸੱਦਾ ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਯਾਤਰਾ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਹਵਾਲਾ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਸ਼ਾਹੀ ਸੁਨੇਹਿਆਂ ਦੇ ਠੀਕ ਸ਼ਬਦ ਸਮਕਾਲੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭੇ ਨਹੀਂ ਗਏ।
न्योता और दिल्ली यात्रा सिख ऐतिहासिक संदर्भ-ग्रंथों में अच्छी तरह स्थापित हैं। शाही संदेशों के सटीक शब्द समकालीन दस्तावेजों में सँभाले नहीं गए।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Respect lawful authority, but do not confuse political power with the right to control conscience or faith.
ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ, ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਰ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਦੇ ਹੱਕ ਨਾਲ ਨਾ ਰਲਾਓ।
कानूनी अधिकार का सम्मान करो, पर राजनीतिक ताकत को जमीर या विश्वास पर काबू पाने के हक से न मिलाओ।