Sakhi 1277
Chhajju Ram Explains the Gitaਛੱਜੂ ਰਾਮ ਗੀਤਾ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈछज्जू राम गीता की व्याख्या करता है
Guru Har Krishan Ji is remembered as calling the unlettered water carrier Chhajju Ram, through whom Lal Chand received a lesson in humility.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਅਨਪੜ੍ਹ ਪਾਣੀ ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਛੱਜੂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਦਾ ਸਬਕ ਮਿਲਿਆ।
गुरु हरि कृष्ण जी अनपढ़ पानी ढोने वाले छज्जू राम को बुलाते स्मरण किए जाते हैं, जिसके ज़रिए लाल चंद को नम्रता का सबक़ मिला।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
According to the Panjokhra tradition, Chhajju Ram, a village water carrier with no scholarly reputation, was called before the Guru. Guru Har Krishan Ji asked him to explain the meaning of the Bhagavad Gita to Lal Chand. The tradition says Chhajju spoke with unexpected clarity and Lal Chand’s pride collapsed. He asked forgiveness and became devoted to the Guru. The sakhi should be taught for what it is: a devotional teaching narrative about equality and grace. Its message is that divine wisdom is not the private property of caste, profession, schooling, or social rank. That teaching is strong without pretending that the episode can be independently verified like a dated political record.
ਪੰਜੋਖਰਾ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਛੱਜੂ ਰਾਮ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਿਦਵਤਾ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਵਾਲਾ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਾਣੀ ਢੋਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਅੱਗੇ ਸੱਦਿਆ ਗਿਆ। ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਲ ਚੰਦ ਨੂੰ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਪਰੰਪਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਛੱਜੂ ਅਣਕਿਆਸੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਤੇ ਲਾਲ ਚੰਦ ਦਾ ਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਖਿਮਾ ਮੰਗੀ ਤੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਾਖੀ ਨੂੰ ਉਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਹ ਹੈ: ਬਰਾਬਰੀ ਤੇ ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾ-ਭਰੀ ਸਿੱਖਿਆ-ਕਹਾਣੀ। ਇਸ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰੱਬੀ ਸਿਆਣਪ ਜਾਤ, ਪੇਸ਼ੇ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਰੁਤਬੇ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਾਰੀਖ਼ ਵਾਲੇ ਸਿਆਸੀ ਰਿਕਾਰਡ ਵਾਂਗ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਰਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
पंजोखरा परंपरा के अनुसार, छज्जू राम, बिना किसी विद्वता की शोहरत वाला गाँव का पानी ढोने वाला, गुरु जी के आगे बुलाया गया। गुरु हरि कृष्ण जी ने उसे लाल चंद को भगवद गीता का अर्थ समझाने के लिए कहा। परंपरा कहती है कि छज्जू अनकल्पित स्पष्टता के साथ बोला और लाल चंद का अहंकार टूट गया। उसने क्षमा माँगी और गुरु का श्रद्धालु बन गया। इस साखी को उसी रूप में सिखाया जाना चाहिए जो यह है: बराबरी और बख़्शिश के बारे में एक श्रद्धा-भरी शिक्षा-कहानी। इसका संदेश यह है कि रब्बी सूझ जाति, पेशे, पढ़ाई या सामाजिक रुतबे की निजी संपत्ति नहीं। वह शिक्षा इस दावे के बिना भी मज़बूत है कि इस घटना को किसी तारीख़ वाले राजनीतिक रिकॉर्ड की तरह स्वतंत्र रूप से परखा जा सकता है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
No caste, job, or level of formal schooling gives one person ownership over wisdom.
ਕੋਈ ਜਾਤ, ਕੰਮ ਜਾਂ ਰਸਮੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
कोई जाति, काम या औपचारिक पढ़ाई का स्तर किसी एक इंसान को सूझ की मलकियत नहीं देता।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Respect people from every background and do not assume that status tells you who can teach you something important.
ਹਰ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਹ ਨਾ ਮੰਨੋ ਕਿ ਰੁਤਬਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਕੌਣ ਸਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
हर पृष्ठभूमि के लोगों का सम्मान करें और यह न मानें कि रुतबा बताता है कि आपको कोई महत्वपूर्ण बात कौन सिखा सकता है।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Equality, humility, grace, wisdom, and freedom from caste pride.
ਬਰਾਬਰੀ, ਨਿਮਰਤਾ, ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼, ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਜਾਤ-ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
बराबरी, नम्रता, बख़्शिश, सूझ और जाति-अहंकार से मुक्ति।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Who are the people society overlooks even though they may have something valuable to teach?
ਸਮਾਜ ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆਂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਭਾਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਕੁਝ ਕੀਮਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
समाज किन लोगों को अनदेखा कर देता है भले ही उनके पास सिखाने के लिए कुछ क़ीमती हो सकता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who was Chhajju Ram in the tradition?
ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਛੱਜੂ ਰਾਮ ਕੌਣ ਸੀ?
परंपरा में छज्जू राम कौन था?
A village water carrier who was not known as a scholar.
ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦਾ ਪਾਣੀ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
एक गाँव का पानी ढोने वाला जो विद्वान के रूप में नहीं जाना जाता था।
What happened to Lal Chand’s pride?
ਲਾਲ ਚੰਦ ਦੇ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਕੀ ਹੋਇਆ?
लाल चंद के अहंकार का क्या हुआ?
He was humbled and asked forgiveness.
ਉਹ ਨਿਮਾਣਾ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਖਿਮਾ ਮੰਗੀ।
वह विनम्र हो गया और क्षमा माँगी।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
No caste, job, or level of formal schooling gives one person ownership over wisdom.
ਕੋਈ ਜਾਤ, ਕੰਮ ਜਾਂ ਰਸਮੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਪੱਧਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਸਿਆਣਪ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
कोई जाति, काम या औपचारिक पढ़ाई का स्तर किसी एक इंसान को सूझ की मलकियत नहीं देता।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Equality, humility, grace, wisdom, and freedom from caste pride.
ਬਰਾਬਰੀ, ਨਿਮਰਤਾ, ਬਖ਼ਸ਼ਿਸ਼, ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਜਾਤ-ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ।
बराबरी, नम्रता, बख़्शिश, सूझ और जाति-अहंकार से मुक्ति।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The miraculous transfer or sudden display of scriptural knowledge is devotional tradition. The lesson should be preserved without presenting it as independently verified history.
ਕਰਾਮਾਤੀ ਤਬਾਦਲਾ ਜਾਂ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਚਾਨਕ ਦਿਖਾਵਾ ਸ਼ਰਧਾ-ਭਰੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪਰਖੇ ਹੋਏ ਇਤਿਹਾਸ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਾਂਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
करामाती बदलाव या धर्म-ग्रंथ के ज्ञान का अचानक दिखावा श्रद्धा-भरी परंपरा है। शिक्षा को स्वतंत्र रूप से परखे हुए इतिहास के रूप में पेश किए बिना सँभालना चाहिए।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Respect people from every background and do not assume that status tells you who can teach you something important.
ਹਰ ਪਿਛੋਕੜ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਹ ਨਾ ਮੰਨੋ ਕਿ ਰੁਤਬਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਕੌਣ ਸਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
हर पृष्ठभूमि के लोगों का सम्मान करें और यह न मानें कि रुतबा बताता है कि आपको कोई महत्वपूर्ण बात कौन सिखा सकता है।