Sakhi 1286
Guru Ji Himself Falls Illਗੁਰੂ ਜੀ ਖ਼ੁਦ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨगुरु जी स्वयं बीमार पड़ जाते हैं
While Delhi was suffering from epidemic disease, Guru Har Krishan Ji himself became seriously ill with smallpox.
ਜਦੋਂ ਦਿੱਲੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਦੁਖੀ ਸੀ, ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਖ਼ੁਦ ਚੇਚਕ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੀਮਾਰ ਹੋ ਗਏ।
जब दिल्ली महामारी से दुखी थी, गुरु हरि कृष्ण जी ख़ुद चेचक से गंभीर रूप से बीमार हो गए।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
During the epidemic, Guru Har Krishan Ji developed fever and smallpox. The illness became severe and confined him to bed. This part of the history should not be turned into a claim that service makes a person invulnerable. Guru Ji’s own suffering teaches the opposite: the human body remains subject to illness even when a person lives with deep spiritual awareness. The Sikh lesson is not to deny pain. It is to meet pain without losing compassion, faith, or dignity.
ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਦੌਰਾਨ, ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਨੂੰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਤੇ ਚੇਚਕ ਹੋ ਗਈ। ਬੀਮਾਰੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਜੇ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਇਸ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਸੇਵਾ ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਅਭੇਦ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕਸ਼ਟ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਓਦੋਂ ਵੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਡੂੰਘੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੂਝ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਦਰਦ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਦ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਦਇਆ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਂ ਸ਼ਾਨ ਗੁਆਏ ਬਿਨਾਂ ਕਰਨਾ ਹੈ।
महामारी के दौरान, गुरु हरि कृष्ण जी को बुख़ार और चेचक हो गई। बीमारी गंभीर हो गई और उन्हें बिस्तर तक सीमित कर दिया। इस इतिहास के इस हिस्से को इस दावे में नहीं बदलना चाहिए कि सेवा किसी इंसान को अभेद्य बना देती है। गुरु जी का अपना कष्ट इसके उलट सिखाता है: मानवीय शरीर तब भी बीमारी के अधीन रहता है जब कोई इंसान गहरी आध्यात्मिक सूझ के साथ जीता है। सिख शिक्षा दर्द से इनकार करना नहीं है। यह दर्द का सामना दया, विश्वास या गरिमा खोए बिना करना है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Spiritual strength does not mean the body can never become sick.
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਕਦੇ ਬੀਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
आध्यात्मिक ताक़त का मतलब यह नहीं कि शरीर कभी बीमार नहीं हो सकता।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
When illness comes, seek proper care, accept help, and keep compassion for yourself and others.
ਜਦੋਂ ਬੀਮਾਰੀ ਆਵੇ, ਢੁਕਵਾਂ ਇਲਾਜ ਭਾਲੋ, ਮਦਦ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਦਇਆ ਕਾਇਮ ਰੱਖੋ।
जब बीमारी आए, उपयुक्त इलाज खोजें, मदद स्वीकार करें, और अपने और दूसरों के लिए दया क़ायम रखें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Hukam, illness, patience, compassion, and acceptance.
ਹੁਕਮ, ਬੀਮਾਰੀ, ਧੀਰਜ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਤਾ।
हुकम, बीमारी, धैर्य, दया और स्वीकार्यता।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Why is admitting illness different from losing faith?
ਬੀਮਾਰੀ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਗੁਆ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ?
बीमारी को मान लेना विश्वास खो बैठने से क्यों अलग है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
What illness is strongly associated with Guru Har Krishan Ji’s final days?
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨਾਂ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਬੀਮਾਰੀ ਗੂੜ੍ਹੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ?
गुरु हरि कृष्ण जी के आख़िरी दिनों के साथ कौन-सी बीमारी गहराई से जुड़ी हुई है?
Smallpox.
ਚੇਚਕ।
चेचक।
Does Guru Ji’s illness mean his service lacked spiritual power?
ਕੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਘਾਟ ਸੀ?
क्या गुरु जी की बीमारी का मतलब है कि उनकी सेवा में आध्यात्मिक शक्ति की कमी थी?
No. Sikh teaching does not require denying the reality of the human body and illness.
ਨਹੀਂ। ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਤੇ ਬੀਮਾਰੀ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ।
नहीं। सिख शिक्षा मानवीय शरीर और बीमारी की असलियत से इनकार करने की माँग नहीं करती।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Spiritual strength does not mean the body can never become sick.
ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸਰੀਰ ਕਦੇ ਬੀਮਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
आध्यात्मिक ताक़त का मतलब यह नहीं कि शरीर कभी बीमार नहीं हो सकता।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Hukam, illness, patience, compassion, and acceptance.
ਹੁਕਮ, ਬੀਮਾਰੀ, ਧੀਰਜ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਤਾ।
हुकम, बीमारी, धैर्य, दया और स्वीकार्यता।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
Guru Ji’s smallpox and death in March 1664 are among the strongest historical facts of his biography. Miracle claims should not be used to erase that reality.
ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਚੇਚਕ ਤੇ ਮਾਰਚ 1664 ਵਿੱਚ ਦੇਹਾਂਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੱਕੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨ। ਉਸ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਲਈ ਕਰਾਮਾਤੀ ਦਾਅਵੇ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ।
गुरु जी की चेचक और मार्च 1664 में देहांत उनकी जीवनी के सबसे पक्के ऐतिहासिक तथ्यों में से हैं। उस असलियत को मिटाने के लिए करामाती दावे नहीं इस्तेमाल करने चाहिए।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
When illness comes, seek proper care, accept help, and keep compassion for yourself and others.
ਜਦੋਂ ਬੀਮਾਰੀ ਆਵੇ, ਢੁਕਵਾਂ ਇਲਾਜ ਭਾਲੋ, ਮਦਦ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਦਇਆ ਕਾਇਮ ਰੱਖੋ।
जब बीमारी आए, उपयुक्त इलाज खोजें, मदद स्वीकार करें, और अपने और दूसरों के लिए दया क़ायम रखें।