Sakhi 1366
Shaheedi of Guru Tegh Bahadur Sahib Jiਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀगुरु तेग बहादुर साहिब जी की शहीदी
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji was publicly beheaded in Chandni Chowk, Delhi, under Mughal authority.
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਅਧਿਕਾਰ ਹੇਠ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਵਿਖੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
गुरु तेग बहादुर साहिब जी को मुग़ल सत्ता के अधीन दिल्ली के चांदनी चौक में सार्वजनिक रूप से शहीद किया गया।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
On 11 November 1675, Guru Tegh Bahadur Sahib Ji was executed in Delhi. Sikh historical memory places the beheading at Chandni Chowk, where Gurdwara Sis Ganj Sahib now commemorates the martyrdom. The Mughal state’s responsibility for the execution is historically established, while scholars continue to debate how to reconstruct every motive and preceding detail. Sikh tradition remembers the Guru’s death above all as a defence of conscience and resistance to coerced conversion. For children and families, the lesson is practical: never use power to force belief, and do not surrender another person’s right to conscience for your own safety.
11 ਨਵੰਬਰ 1675 ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯਾਦ ਇਸ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਵਿਖੇ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹੁਣ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸੀਸ ਗੰਜ ਸਾਹਿਬ ਇਸ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਹੈ। ਇਸ ਸ਼ਹਾਦਤ ਲਈ ਮੁਗ਼ਲ ਹਕੂਮਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵਿਦਵਾਨ ਅਜੇ ਵੀ ਹਰ ਮਨਸ਼ੇ ਤੇ ਪਹਿਲੇ ਵੇਰਵੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੋੜਨ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਮੀਰ ਦੀ ਰਾਖੀ ਤੇ ਜ਼ਬਰੀ ਧਰਮ-ਬਦਲੀ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਮਲੀ ਹੈ: ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਥੋਪਣ ਲਈ ਕਦੇ ਤਾਕਤ ਨਾ ਵਰਤੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਜ਼ਮੀਰ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾ ਛੱਡੋ।
11 नवंबर 1675 को गुरु तेग बहादुर साहिब जी को दिल्ली में शहीद किया गया। सिख ऐतिहासिक स्मृति इस शहादत को चांदनी चौक में रखती है, जहाँ अब गुरुद्वारा सीस गंज साहिब इस शहीदी की यादगार है। इस शहादत के लिए मुग़ल हुकूमत की ज़िम्मेदारी ऐतिहासिक रूप से स्थापित है, जबकि विद्वान अभी भी हर मंशा और पहले विवरण को फिर से जोड़ने के बारे में बहस करते हैं। सिख परंपरा गुरु जी की शहादत को सबसे अधिक ज़मीर की रक्षा और ज़बरन धर्म-परिवर्तन के विरोध के रूप में याद करती है। बच्चों और परिवारों के लिए, शिक्षा व्यावहारिक है: विश्वास को ज़ोर से थोपने के लिए कभी ताक़त मत इस्तेमाल करो, और अपनी सुरक्षा के लिए किसी और का ज़मीर का अधिकार मत छोड़ो।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Freedom of conscience can require the highest courage.
ਜ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦਲੇਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ज़मीर की स्वतंत्रता के लिए सबसे ऊँचे साहस की ज़रूरत पड़ सकती है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Never use power to force belief, and do not surrender another person’s right to conscience for your own safety.
ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਥੋਪਣ ਲਈ ਕਦੇ ਤਾਕਤ ਨਾ ਵਰਤੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਜ਼ਮੀਰ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾ ਛੱਡੋ।
विश्वास को ज़ोर से थोपने के लिए कभी ताक़त मत इस्तेमाल करो, और अपनी सुरक्षा के लिए किसी और का ज़मीर का अधिकार मत छोड़ो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Shaheedi, conscience, fearlessness, and justice.
ਸ਼ਹੀਦੀ, ਜ਼ਮੀਰ, ਨਿਰਭੈਤਾ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼।
शहीदी, ज़मीर, निर्भयता और न्याय।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Why is defending another person’s freedom a powerful form of sacrifice?
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰੂਪ ਕਿਉਂ ਹੈ?
किसी और की स्वतंत्रता की रक्षा करना क़ुर्बानी का एक शक्तिशाली रूप क्यों है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who or what is at the centre of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਾਂ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी के केंद्र में कौन या क्या है?
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ
गुरु तेग बहादुर साहिब जी
What happened in “Shaheedi of Guru Tegh Bahadur Sahib Ji”?
“ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ” ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?
“गुरु तेग बहादुर साहिब जी की शहीदी” में क्या हुआ?
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji was publicly beheaded in Chandni Chowk, Delhi, under Mughal authority.
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਮੁਗ਼ਲ ਅਧਿਕਾਰ ਹੇਠ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ ਵਿਖੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
गुरु तेग बहादुर साहिब जी को मुग़ल सत्ता के अधीन दिल्ली के चांदनी चौक में सार्वजनिक रूप से शहीद किया गया।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Freedom of conscience can require the highest courage.
ਜ਼ਮੀਰ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਦਲੇਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ज़मीर की स्वतंत्रता के लिए सबसे ऊँचे साहस की ज़रूरत पड़ सकती है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Shaheedi, conscience, fearlessness, and justice.
ਸ਼ਹੀਦੀ, ਜ਼ਮੀਰ, ਨਿਰਭੈਤਾ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼।
शहीदी, ज़मीर, निर्भयता और न्याय।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The execution is historical fact. The precise reconstruction of motives and every preceding conversation remains historiographically contested.
ਸ਼ਹਾਦਤ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੱਥ ਹੈ। ਮਨਸ਼ਿਆਂ ਤੇ ਹਰ ਪਹਿਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਸਟੀਕ ਪੁਨਰ-ਨਿਰਮਾਣ ਇਤਿਹਾਸ-ਲੇਖਣ ਪੱਖੋਂ ਵਿਵਾਦਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
शहादत ऐतिहासिक तथ्य है। मंशाओं और हर पहली बातचीत का सटीक पुनर्निर्माण इतिहास-लेखन की दृष्टि से विवादित रहता है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Never use power to force belief, and do not surrender another person’s right to conscience for your own safety.
ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਥੋਪਣ ਲਈ ਕਦੇ ਤਾਕਤ ਨਾ ਵਰਤੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਜ਼ਮੀਰ ਦਾ ਹੱਕ ਨਾ ਛੱਡੋ।
विश्वास को ज़ोर से थोपने के लिए कभी ताक़त मत इस्तेमाल करो, और अपनी सुरक्षा के लिए किसी और का ज़मीर का अधिकार मत छोड़ो।