Sakhi 1367
Bhai Jaita Ji Carries the Guru’s Sisਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸੀਸ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨभाई जैता जी गुरु जी का सीस ले जाते हैं
After the execution, Bhai Jaita Ji and other Sikhs risked their lives to recover the Guru’s severed head.
ਸ਼ਹਾਦਤ ਮਗਰੋਂ, ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸੀਸ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ।
शहादत के बाद, भाई जैता जी और अन्य सिखों ने गुरु जी का सीस वापस लाने के लिए अपनी जानें ख़तरे में डालीं।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Sikh historical tradition remembers Bhai Jaita Ji taking responsibility for the Guru’s sis after the execution. Other Delhi Sikhs, including Bhai Nanu and Bhai Agya Ram in later source traditions, are associated with helping secure and move the sacred remains. Their action required courage after the public execution had created fear across the city. They did not possess military power over Delhi, but they refused to let terror erase their duty. For children and families, the lesson is practical: when something right must be done, do not assume someone braver will appear first.
ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰੰਪਰਾ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਮਗਰੋਂ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਸੀਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲਈ। ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖ, ਬਾਅਦ ਦੀਆਂ ਸਰੋਤ-ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਨਾਨੂ ਤੇ ਭਾਈ ਅਗਿਆ ਰਾਮ ਸਮੇਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਹ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਤੇ ਲਿਜਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਦਲੇਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਜਨਤਕ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਡਰ ਫੈਲਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਦਿੱਲੀ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਫ਼ੌਜੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਹਿਸ਼ਤ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਮਿਟਾਉਣ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਮਲੀ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਠੀਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਮੰਨੋ ਕਿ ਕੋਈ ਵੱਧ ਦਲੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।
सिख ऐतिहासिक परंपरा याद करती है कि भाई जैता जी ने शहादत के बाद गुरु जी के सीस की ज़िम्मेदारी ली। दिल्ली के अन्य सिख, बाद की स्रोत-परंपराओं में भाई नानू और भाई अगिया राम सहित, पवित्र देह को सुरक्षित करने और ले जाने में मदद से जुड़े हुए हैं। उनके काम के लिए साहस की ज़रूरत थी क्योंकि सार्वजनिक शहादत ने शहर भर में डर फैला दिया था। उनके पास दिल्ली पर कोई फ़ौजी ताक़त नहीं थी, पर उन्होंने दहशत को अपना कर्तव्य मिटाने नहीं दिया। बच्चों और परिवारों के लिए, शिक्षा व्यावहारिक है: जब कोई सही काम करना ज़रूरी हो, तो यह मत मानो कि कोई अधिक दिलेर पहले आ खड़ा होगा।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Seva sometimes means taking responsibility when everyone else is afraid.
ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਓਦੋਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।
सेवा का अर्थ कभी-कभी तब ज़िम्मेदारी उठाना है जब बाक़ी सब डरे हुए हों।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
When something right must be done, do not assume someone braver will appear first.
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਠੀਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਮੰਨੋ ਕਿ ਕੋਈ ਵੱਧ ਦਲੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।
जब कोई सही काम करना ज़रूरी हो, तो यह मत मानो कि कोई अधिक दिलेर पहले आ खड़ा होगा।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Seva, courage, loyalty, and dignity.
ਸੇਵਾ, ਦਲੇਰੀ, ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ।
सेवा, साहस, वफ़ादारी और गरिमा।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What helps a person act when a whole crowd is afraid?
ਜਦੋਂ ਪੂਰੀ ਭੀੜ ਡਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ?
जब पूरी भीड़ डरी हो, तो किसी इंसान को कार्रवाई करने में क्या मदद करता है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who or what is at the centre of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਜਾਂ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी के केंद्र में कौन या क्या है?
Guru Tegh Bahadur Sahib Ji, Bhai Jaita Ji, and Delhi Sikhs
ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ, ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿੱਖ
गुरु तेग बहादुर साहिब जी, भाई जैता जी, और दिल्ली के सिख
What happened in “Bhai Jaita Ji Carries the Guru’s Sis”?
“ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸੀਸ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ” ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ?
“भाई जैता जी गुरु जी का सीस ले जाते हैं” में क्या हुआ?
After the execution, Bhai Jaita Ji and other Sikhs risked their lives to recover the Guru’s severed head.
ਸ਼ਹਾਦਤ ਮਗਰੋਂ, ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦਾ ਸੀਸ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈਆਂ।
शहादत के बाद, भाई जैता जी और अन्य सिखों ने गुरु जी का सीस वापस लाने के लिए अपनी जानें ख़तरे में डालीं।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Seva sometimes means taking responsibility when everyone else is afraid.
ਸੇਵਾ ਦਾ ਮਤਲਬ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਓਦੋਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬਾਕੀ ਸਭ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹੋਣ।
सेवा का अर्थ कभी-कभी तब ज़िम्मेदारी उठाना है जब बाक़ी सब डरे हुए हों।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Seva, courage, loyalty, and dignity.
ਸੇਵਾ, ਦਲੇਰੀ, ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨ।
सेवा, साहस, वफ़ादारी और गरिमा।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
Bhai Jaita Ji’s role is foundational Sikh historical tradition; different sources name additional helpers and vary in logistical detail.
ਭਾਈ ਜੈਤਾ ਜੀ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੋਤ ਹੋਰ ਮਦਦਗਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਹਨ।
भाई जैता जी की भूमिका बुनियादी सिख ऐतिहासिक परंपरा है; अलग-अलग स्रोत अन्य मददगारों के नाम लेते और विवरणों में अलग-अलग हैं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
When something right must be done, do not assume someone braver will appear first.
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਠੀਕ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਮੰਨੋ ਕਿ ਕੋਈ ਵੱਧ ਦਲੇਰ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ।
जब कोई सही काम करना ज़रूरी हो, तो यह मत मानो कि कोई अधिक दिलेर पहले आ खड़ा होगा।