Sakhi 1408
Journey Through Martand to Srinagarਮਾਰਤੰਡ ਰਾਹੀਂ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਵੱਲ ਯਾਤਰਾमार्तंड होते हुए श्रीनगर की यात्रा
Guru Har Rai Ji travelled through Martand and reached Srinagar in Kashmir in May 1660.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਮਾਰਤੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ ਤੇ ਮਈ 1660 ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਪਹੁੰਚੇ।
गुरु हर राय जी मारतंड में से गुज़रे और मई 1660 में कश्मीर के श्रीनगर पहुँचे।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Continuing north, Guru Har Rai Ji passed through Martand and reached Srinagar on 19 May 1660 according to the Sikh Encyclopedia chronology. The journey carried Sikh teaching into areas connected by trade, pilgrimage routes, and existing sangats. It also strengthened relationships with Sikhs such as Makkhan Shah Lubana. Travel in the seventeenth century required endurance and organization. Parchar was not effortless; it demanded time, physical hardship, and commitment.
ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਮਾਰਤੰਡ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘੇ ਤੇ ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਦੀ ਕਾਲ-ਤਰਤੀਬ ਅਨੁਸਾਰ 19 ਮਈ 1660 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਪਾਰ, ਤੀਰਥ-ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਗਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਈ। ਇਸ ਨੇ ਮੱਖਣ ਸ਼ਾਹ ਲੁਬਾਣਾ ਵਰਗੇ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤੇ। ਸਤਾਰ੍ਹਵੀਂ ਸਦੀ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਲਈ ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਤੇ ਸੰਗਠਨ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ। ਪ੍ਰਚਾਰ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਸ ਲਈ ਸਮਾਂ, ਸਰੀਰਕ ਕਸ਼ਟ ਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸੀ।
उत्तर की ओर बढ़ते हुए, गुरु हर राय जी मारतंड में से गुज़रे और सिख विश्वकोश की काल-क्रमबद्धता के अनुसार 19 मई 1660 को श्रीनगर पहुँचे। इस यात्रा ने सिख शिक्षा को व्यापार, तीर्थ-मार्गों और मौजूदा संगतों से जुड़े इलाकों में ले गई। इसने मक्खन शाह लुबाणा जैसे सिखों के साथ संबंध भी मज़बूत किए। सत्रहवीं शताब्दी में सफ़र के लिए सहनशीलता और संगठन की आवश्यकता थी। प्रचार आसान नहीं था; इसके लिए समय, शारीरिक कष्ट और समर्पण की आवश्यकता थी।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Important service often requires effort, travel, and patience.
ਅਹਿਮ ਸੇਵਾ ਲਈ ਅਕਸਰ ਮਿਹਨਤ, ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਧੀਰਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
महत्वपूर्ण सेवा के लिए अक्सर मेहनत, सफ़र और धैर्य की आवश्यकता होती है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do not expect meaningful work always to be convenient. Prepare well and stay committed.
ਇਹ ਆਸ ਨਾ ਰੱਖੋ ਕਿ ਅਰਥ-ਭਰਪੂਰ ਕੰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ ਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੋ।
यह आशा न रखो कि अर्थ-भरपूर काम हमेशा सुखद होगा। अच्छी तरह तैयारी करो और समर्पित रहो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Kashmir, Srinagar, Martand, parchar, perseverance, and sangat.
ਕਸ਼ਮੀਰ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਮਾਰਤੰਡ, ਪ੍ਰਚਾਰ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਸੰਗਤ।
कश्मीर, श्रीनगर, मारतंड, प्रचार, लगन और संगत।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What kind of preparation is needed when good work is difficult or far away?
ਜਦੋਂ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਔਖਾ ਜਾਂ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
जब अच्छा काम कठिन या दूर हो, तो किस प्रकार की तैयारी की आवश्यकता होती है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Which two Kashmir places are named in this journey?
ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਕਸ਼ਮੀਰ ਦੀਆਂ ਕਿਹੜੀਆਂ ਦੋ ਥਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ?
इस यात्रा में कश्मीर के कौन-से दो स्थान बताए गए हैं?
Martand and Srinagar.
ਮਾਰਤੰਡ ਤੇ ਸ੍ਰੀਨਗਰ।
मारतंड और श्रीनगर।
When did Guru Har Rai Ji reach Srinagar according to the Sikh Encyclopedia?
ਸਿੱਖ ਵਿਸ਼ਵਕੋਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਸ੍ਰੀਨਗਰ ਕਦੋਂ ਪਹੁੰਚੇ?
सिख विश्वकोश के अनुसार गुरु हर राय जी श्रीनगर कब पहुँचे?
19 May 1660.
19 ਮਈ 1660 ਨੂੰ।
19 मई 1660 को।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Important service often requires effort, travel, and patience.
ਅਹਿਮ ਸੇਵਾ ਲਈ ਅਕਸਰ ਮਿਹਨਤ, ਸਫ਼ਰ ਤੇ ਧੀਰਜ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
महत्वपूर्ण सेवा के लिए अक्सर मेहनत, सफ़र और धैर्य की आवश्यकता होती है।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Kashmir, Srinagar, Martand, parchar, perseverance, and sangat.
ਕਸ਼ਮੀਰ, ਸ੍ਰੀਨਗਰ, ਮਾਰਤੰਡ, ਪ੍ਰਚਾਰ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਸੰਗਤ।
कश्मीर, श्रीनगर, मारतंड, प्रचार, लगन और संगत।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को गलत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
The exact route between major stops is not fully documented, so the entry avoids inventing intermediate locations.
ਵੱਡੇ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਠੀਕ ਰਾਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਰਜ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਇੰਦਰਾਜ ਵਿਚਕਾਰਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਘੜਨ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈ।
बड़े पड़ावों के बीच सटीक मार्ग पूरी तरह दर्ज नहीं, इसलिए इंदराज बीच के स्थान गढ़ने से बचता है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Do not expect meaningful work always to be convenient. Prepare well and stay committed.
ਇਹ ਆਸ ਨਾ ਰੱਖੋ ਕਿ ਅਰਥ-ਭਰਪੂਰ ਕੰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰੀ ਕਰੋ ਤੇ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੋ।
यह आशा न रखो कि अर्थ-भरपूर काम हमेशा सुखद होगा। अच्छी तरह तैयारी करो और समर्पित रहो।