Sakhi 1415
Ram Rai Alters a Line of Gurbaniਰਾਮ ਰਾਇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤੁਕ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈराम राय गुरबाणी की एक पंक्ति बदल देते हैं
At Aurangzeb’s court, Ram Rai Ji changed the wording of a line attributed to Guru Nanak Dev Ji in an attempt to satisfy the emperor.
ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਤੁਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ।
औरंगज़ेब के दरबार में, राम राय जी ने बादशाह को ख़ुश करने की कोशिश में गुरु नानक देव जी से जुड़ी एक पंक्ति के शब्द बदल दिए।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Ram Rai Ji was questioned about a line of Gurbani containing the word “Musalman.” Sikh historical sources remember him trying to avoid offence by claiming that the original word was different. When the report reached Guru Har Rai Ji, the issue was not treated as a small wording choice. Gurbani had been received as Guru’s utterance and was not to be reshaped for political convenience. The sakhi therefore became one of the clearest Sikh teachings on textual integrity. Respect for another religion does not require falsifying one’s own scripture.
ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ ਤੋਂ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤੁਕ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 'ਮੁਸਲਮਾਨ' ਸ਼ਬਦ ਸੀ। ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਰੋਤ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਕੇ ਇਤਰਾਜ਼ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਕਿ ਮੂਲ ਸ਼ਬਦ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਗੁਰਬਾਣੀ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਸੀ ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਸਿਰੇ ਨਹੀਂ ਢਾਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਸਾਖੀ ਪਾਠ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ ਬਾਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਸਿੱਖ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਧਰਮ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਹੀ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
राम राय जी से गुरबाणी की एक पंक्ति के बारे में पूछा गया जिसमें 'मुसलमान' शब्द था। सिख ऐतिहासिक स्रोत याद करते हैं कि उन्होंने यह दावा करके आपत्ति से बचने की कोशिश की कि मूल शब्द अलग था। जब यह ख़बर गुरु हरि राय जी तक पहुँची, तो इस बात को शब्दों की कोई छोटी चयन नहीं माना गया। गुरबाणी गुरु के बचन के रूप में प्राप्त हुई थी और राजनीतिक सुविधा के लिए इसे नए सिरे से नहीं ढाला जा सकता था। इसलिए यह साखी पाठ की अखंडता के बारे में सबसे स्पष्ट सिख शिक्षाओं में से एक बन गई। किसी दूसरे धर्म के सम्मान के लिए अपने ही धर्म-ग्रंथ को बदलने की ज़रूरत नहीं होती।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Sacred teaching should not be altered to gain approval from power.
ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
पवित्र शिक्षा को ताक़त की मंज़ूरी हासिल करने के लिए नहीं बदलना चाहिए।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do not change the truth just to impress someone important or escape an uncomfortable question.
ਕਿਸੇ ਅਹਿਮ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਸੁਖਾਵੇਂ ਸਵਾਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸੱਚ ਨਾ ਬਦਲੋ।
किसी अहम व्यक्ति को प्रभावित करने या किसी असुविधाजनक सवाल से बचने के लिए सच मत बदलो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Gurbani, textual integrity, Ram Rai Ji, Aurangzeb, courage, and truth.
ਗੁਰਬਾਣੀ, ਪਾਠ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ, ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਸੱਚ।
गुरबाणी, पाठ की अखंडता, राम राय जी, औरंगज़ेब, दिलेरी और सच।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Why is changing a source to please someone different from explaining it respectfully?
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸੇ ਸਰੋਤ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਣ ਤੋਂ ਕਿਉਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ?
किसी को ख़ुश करने के लिए किसी स्रोत को बदलना उसे सम्मानपूर्वक समझाने से क्यों अलग है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
What did Ram Rai Ji do at the Mughal court?
ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਮੁਗ਼ਲ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ?
राम राय जी ने मुग़ल दरबार में क्या किया?
He altered or misrepresented the wording of a line of Gurbani to please Aurangzeb.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਤੁਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂ ਗ਼ਲਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ।
उन्होंने औरंगज़ेब को ख़ुश करने के लिए गुरबाणी की एक पंक्ति के शब्द बदल दिए या ग़लत पेश किए।
How did Guru Har Rai Ji view this?
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ?
गुरु हरि राय जी ने इसे कैसे देखा?
As a serious breach of fidelity to Gurbani.
ਗੁਰਬਾਣੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਦੀ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਉਲੰਘਣਾ ਵਜੋਂ।
गुरबाणी के प्रति वफ़ादारी के एक गंभीर उल्लंघन के रूप में।
What is the main moral of this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਿੱਖਿਆ-ਸਾਰ ਕੀ ਹੈ?
इस साखी का मुख्य शिक्षा-सार क्या है?
Sacred teaching should not be altered to gain approval from power.
ਪਵਿੱਤਰ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
पवित्र शिक्षा को ताक़त की मंज़ूरी हासिल करने के लिए नहीं बदलना चाहिए।
What Sikh value or teaching connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी के साथ कौन-सा सिख मूल्य या शिक्षा जुड़ती है?
Gurbani, textual integrity, Ram Rai Ji, Aurangzeb, courage, and truth.
ਗੁਰਬਾਣੀ, ਪਾਠ ਦੀ ਅਖੰਡਤਾ, ਰਾਮ ਰਾਇ ਜੀ, ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ, ਦਲੇਰੀ ਅਤੇ ਸੱਚ।
गुरबाणी, पाठ की अखंडता, राम राय जी, औरंगज़ेब, दिलेरी और सच।
What should we be careful not to misunderstand about this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਬਾਰੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਗ਼ਲਤ ਨਾ ਸਮਝਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
इस साखी के बारे में हमें किस बात को ग़लत न समझने का ध्यान रखना चाहिए?
Court conversations and miracle stories around Ram Rai are expanded in later sources. The core Sikh tradition of altering the line and Guru Ji’s rejection is central; this entry does not endorse insulting interpretations of any religion.
ਰਾਮ ਰਾਇ ਦੁਆਲੇ ਦਰਬਾਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਤੇ ਕਰਾਮਾਤੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਤੁਕ ਬਦਲਣ ਤੇ ਗੁਰੂ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਮੂਲ ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਕੇਂਦਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਇੰਦਰਾਜ ਕਿਸੇ ਧਰਮ ਦੀ ਅਪਮਾਨਜਨਕ ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਹਮਾਇਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
राम राय के इर्द-गिर्द दरबारी बातचीत और चमत्कारी कहानियाँ बाद के स्रोतों में बढ़ा दी गई हैं। पंक्ति बदलने और गुरु जी द्वारा इसे अस्वीकार करने की मूल सिख परंपरा केंद्रीय है; यह प्रविष्टि किसी धर्म की अपमानजनक व्याख्या का समर्थन नहीं करती।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Do not change the truth just to impress someone important or escape an uncomfortable question.
ਕਿਸੇ ਅਹਿਮ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਅਸੁਖਾਵੇਂ ਸਵਾਲ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਸੱਚ ਨਾ ਬਦਲੋ।
किसी अहम व्यक्ति को प्रभावित करने या किसी असुविधाजनक सवाल से बचने के लिए सच मत बदलो।