Sakhi 343
Bhai Lakhi Shah Vanjara Jiਭਾਈ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਜੀभाई लक्खी शाह वणजारा जी
Bhai Lakhi Shah Vanjara Ji is remembered for giving respectful cremation to the body of Guru Tegh Bahadur Sahib Ji in Delhi by setting his own house on fire to avoid detection.
ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਪਕੜੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਹੀ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ।
भाई लक्खी शाह वणजारा जी को इसलिए याद किया जाता है क्योंकि उन्होंने दिल्ली में गुरु तेग़ बहादुर साहिब जी के शरीर का आदर के साथ संस्कार किया, और पकड़े जाने से बचने के लिए अपने घर को ही आग लगा दी।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
After Guru Tegh Bahadur Sahib Ji’s martyrdom in Delhi, the city was filled with fear. The rulers wanted to frighten people. It was dangerous for Sikhs to openly honour Guru Sahib’s body. Bhai Lakhi Shah Vanjara Ji showed great courage and devotion. Sikh tradition remembers that he took Guru Sahib’s body to his own home. To perform the cremation without being stopped, he set his house on fire. In this way, he gave respectful cremation to Guru Sahib while risking everything. This sakhi teaches that devotion may require sacrifice. Bhai Lakhi Shah Ji gave up his home for the honour of the Guru. He did not do this for fame. He acted with love, courage, and maryada. For children, this sakhi teaches respect for the Guru and respect for sacrifice. It also teaches that material things are not higher than truth and honour. Bhai Lakhi Shah Vanjara Ji reminds us that a Sikh’s love for the Guru should be shown through action.
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਹਾਕਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਸਿੱਖਾਂ ਲਈ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇਆਮ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਜੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦਿਖਾਈ। ਸਿੱਖ ਰਵਾਇਤ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਏ। ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾਅ 'ਤੇ ਲਾ ਕੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਾਖੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਰਧਾ ਲਈ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਆਦਰ ਲਈ ਆਪਣਾ ਘਰ ਵਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਨਾਮਣੇ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਮਰਯਾਦਾ ਨਾਲ ਇਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਾਖੀ ਗੁਰੂ ਦਾ ਆਦਰ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦਾ ਆਦਰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇਹ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨਿਆਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸੱਚ ਅਤੇ ਆਦਰ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਕ ਸਿੱਖ ਦਾ ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
दिल्ली में गुरु तेग़ बहादुर साहिब जी की शहीदी के बाद पूरा शहर डर से भर गया। शासक लोगों को डराना चाहते थे। सिखों के लिए गुरु साहिब के शरीर का खुलेआम आदर करना ख़तरे वाला था। भाई लक्खी शाह वणजारा जी ने बहुत हिम्मत और श्रद्धा दिखाई। सिख परंपरा याद करती है कि वे गुरु साहिब का शरीर अपने घर ले गए। बिना रुके संस्कार करने के लिए उन्होंने अपने घर को आग लगा दी। इस तरह उन्होंने सब कुछ दांव पर लगाकर गुरु साहिब का आदर के साथ संस्कार किया। यह साखी सिखाती है कि श्रद्धा के लिए क़ुर्बानी की ज़रूरत पड़ सकती है। भाई लक्खी शाह जी ने गुरु के आदर के लिए अपना घर न्योछावर कर दिया। उन्होंने यह नाम-शोहरत के लिए नहीं किया। उन्होंने प्यार, हिम्मत और मर्यादा के साथ यह काम किया। बच्चों के लिए यह साखी गुरु का आदर और क़ुर्बानी का आदर सिखाती है। यह यह भी सिखाती है कि दुनियावी चीज़ें सच और आदर से ऊँची नहीं होतीं। भाई लक्खी शाह वणजारा जी हमें याद दिलाते हैं कि एक सिख का गुरु के लिए प्यार कामों के ज़रिए दिखाया जाना चाहिए।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Love for the Guru is shown through courageous action.
ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਹਿੰਮਤ ਭਰੇ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
गुरु के लिए प्यार हिम्मत भरे कामों के ज़रिए दिखाया जाता है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Respect the Guru and be ready to give up comfort for what is right.
ਗੁਰੂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੋ ਅਤੇ ਜੋ ਸਹੀ ਹੈ ਉਸ ਲਈ ਆਪਣਾ ਸੁਖ ਵਾਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੋ।
गुरु का आदर करो और जो सही है उसके लिए अपना सुख न्योछावर करने को तैयार रहो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with devotion, sacrifice, courage, maryada, respect, and love for the Guru.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਕੁਰਬਾਨੀ, ਹਿੰਮਤ, ਮਰਯਾਦਾ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी श्रद्धा, क़ुर्बानी, हिम्मत, मर्यादा, आदर और गुरु के लिए प्यार से जुड़ती है।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
What comfort would you give up for truth and respect?
ਸੱਚ ਅਤੇ ਆਦਰ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਸੁਖ ਵਾਰ ਦਿਓਗੇ?
सच और आदर के लिए तुम कौन-सा सुख न्योछावर करोगे?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who was Bhai Lakhi Shah Vanjara Ji?
ਭਾਈ ਲੱਖੀ ਸ਼ਾਹ ਵਣਜਾਰਾ ਜੀ ਕੌਣ ਸਨ?
भाई लक्खी शाह वणजारा जी कौन थे?
He was a devoted Sikh remembered for honouring Guru Tegh Bahadur Sahib Ji’s body.
ਉਹ ਇੱਕ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਸਿੱਖ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਤੇਗ਼ ਬਹਾਦਰ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
वे एक श्रद्धावान सिख थे जिन्हें गुरु तेग़ बहादुर साहिब जी के शरीर का आदर करने के लिए याद किया जाता है।
Where did this event happen?
ਇਹ ਘਟਨਾ ਕਿੱਥੇ ਵਾਪਰੀ?
यह घटना कहाँ घटी?
It happened in Delhi.
ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰੀ।
यह दिल्ली में घटी।
What did he sacrifice?
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤਾ?
उन्होंने क्या क़ुर्बान किया?
He sacrificed his own house to perform respectful cremation.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਸਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣਾ ਘਰ ਕੁਰਬਾਨ ਕੀਤਾ।
उन्होंने आदर के साथ संस्कार करने के लिए अपना घर क़ुर्बान किया।
What moral does this sakhi teach?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?
यह साखी क्या शिक्षा देती है?
It teaches that love for the Guru is shown through courageous action.
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਲਈ ਪਿਆਰ ਹਿੰਮਤ ਭਰੇ ਕੰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
यह सिखाती है कि गुरु के लिए प्यार हिम्मत भरे कामों के ज़रिए दिखाया जाता है।
What Sikh value connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜੀ ਸਿੱਖ ਕਦਰ ਜੁੜਦੀ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य जुड़ता है?
This sakhi connects with devotion, sacrifice, courage, maryada, and respect.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਕੁਰਬਾਨੀ, ਹਿੰਮਤ, ਮਰਯਾਦਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी श्रद्धा, क़ुर्बानी, हिम्मत, मर्यादा और आदर से जुड़ती है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Children can respect Guru Ghar, value truth over things, and remember Sikh sacrifices.
ਬੱਚੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਵੱਧ ਕੀਮਤ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे गुरु घर का आदर कर सकते हैं, चीज़ों से ज़्यादा सच को महत्व दे सकते हैं, और सिख क़ुर्बानियों को याद रख सकते हैं।