Sakhi 344
Bhai Nand Lal Ji Goyaਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਗੋਯਾभाई नंद लाल जी गोया
Bhai Nand Lal Ji was a learned poet and devoted Sikh of Guru Gobind Singh Sahib Ji. His poetry expressed love for the Guru and showed that words can become seva.
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਕਵੀ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਸਿੱਖ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਦੱਸਦੀ ਸੀ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਵੀ ਸੇਵਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
भाई नंद लाल जी गुरु गोबिंद सिंघ साहिब जी के एक विद्वान कवि और श्रद्धावान सिख थे। उनकी कविता गुरु जी के लिए प्रेम प्रकट करती थी और दिखाती थी कि शब्द भी सेवा बन सकते हैं।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Bhai Nand Lal Ji is remembered as one of the great poets connected with Guru Gobind Singh Sahib Ji. He was learned in Persian and used the pen with devotion. His poetic name is remembered as Goya. His writings expressed love, humility, spiritual longing, and deep respect for Guru Sahib. Sikh tradition honours works connected with him, including writings that praise the Guru and teach Sikh conduct. Bhai Nand Lal Ji teaches that not every Sikh serves in the same way. Some serve with weapons. Some serve with langar. Some serve with music. Some serve with teaching. Some serve with writing. His seva was through learning and poetry. A pen can carry love. A poem can carry devotion. A wise word can guide a heart. For children, this sakhi teaches that talent should become seva. If you can write, write truth. If you can sing, sing with love. If you can speak, speak kindly. If you can study, use knowledge humbly. Bhai Nand Lal Ji reminds us that Sikh creativity should serve the Guru’s path.
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਹਾਨ ਕਵੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਫ਼ਾਰਸੀ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਲਮ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਵੀ-ਨਾਮ ਗੋਯਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਪਿਆਰ, ਨਿਮਰਤਾ, ਰੂਹਾਨੀ ਤਾਂਘ ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਡੂੰਘੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਿੱਖ ਪਰੰਪਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਸਿੱਖ ਰਹਿਣੀ ਸਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰ ਸਿੱਖ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕੁਝ ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲੰਗਰ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸੰਗੀਤ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਕੇ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਲਿਖਤ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਦਿਆ ਤੇ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਸੀ। ਇੱਕ ਕਲਮ ਪਿਆਰ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਵਿਤਾ ਸ਼ਰਧਾ ਲੈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਿਆਣਾ ਬੋਲ ਦਿਲ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ, ਇਹ ਸਾਖੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਨਰ ਸੇਵਾ ਬਣ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲਿਖ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਲਿਖੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਾਓ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮਿਠਾਸ ਨਾਲ ਬੋਲੋ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤੋ। ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿੱਖ ਦੀ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ।
भाई नंद लाल जी को गुरु गोबिंद सिंघ साहिब जी से जुड़े महान कवियों में से एक के रूप में याद किया जाता है। वे फ़ारसी में विद्वान थे और उन्होंने कलम को श्रद्धा के साथ प्रयोग किया। उनका कवि-नाम गोया के रूप में याद किया जाता है। उनकी रचनाएँ प्रेम, नम्रता, आध्यात्मिक तड़प और गुरु साहिब के लिए गहरे सम्मान को प्रकट करती थीं। सिख परंपरा उनसे जुड़ी रचनाओं का सम्मान करती है, जिनमें गुरु जी की स्तुति करने वाली और सिख रहणी सिखाने वाली रचनाएँ शामिल हैं। भाई नंद लाल जी सिखाते हैं कि हर सिख एक ही तरीके से सेवा नहीं करता। कुछ शस्त्रों से सेवा करते हैं। कुछ लंगर से सेवा करते हैं। कुछ संगीत से सेवा करते हैं। कुछ शिक्षा देकर सेवा करते हैं। कुछ लेखन से सेवा करते हैं। उनकी सेवा विद्या और कविता के द्वारा थी। एक कलम प्रेम ले जा सकती है। एक कविता श्रद्धा ले जा सकती है। एक बुद्धिमान वचन हृदय को राह दिखा सकता है। बच्चों के लिए, यह साखी सिखाती है कि प्रतिभा सेवा बन जानी चाहिए। यदि तुम लिख सकते हो, तो सच लिखो। यदि तुम गा सकते हो, तो प्रेम से गाओ। यदि तुम बोल सकते हो, तो मिठास से बोलो। यदि तुम पढ़ सकते हो, तो ज्ञान को नम्रता से प्रयोग करो। भाई नंद लाल जी हमें याद दिलाते हैं कि सिख की रचनात्मकता गुरु जी के मार्ग की सेवा करे।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Words and learning can become seva.
ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਸੇਵਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
शब्द और विद्या सेवा बन सकते हैं।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Use your talents to spread truth, love, humility, and remembrance of Vaheguru.
ਆਪਣੇ ਹੁਨਰਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚ, ਪਿਆਰ, ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਵਾਹਿਗੁਰੂ ਦੀ ਯਾਦ ਫੈਲਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੋ।
अपनी प्रतिभाओं को सच, प्रेम, नम्रता और वाहिगुरु की याद फैलाने के लिए प्रयोग करो।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with devotion, poetry, learning, humility, love for the Guru, and seva through words.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਕਵਿਤਾ, ਵਿੱਦਿਆ, ਨਿਮਰਤਾ, ਗੁਰੂ ਜੀ ਲਈ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी श्रद्धा, कविता, विद्या, नम्रता, गुरु जी के लिए प्रेम और शब्दों के द्वारा सेवा से जुड़ती है।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
How can your talent become seva?
ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਨਰ ਸੇਵਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ?
तुम्हारी प्रतिभा सेवा कैसे बन सकती है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Who was Bhai Nand Lal Ji?
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਕੌਣ ਸਨ?
भाई नंद लाल जी कौन थे?
Bhai Nand Lal Ji was a learned poet and devoted Sikh of Guru Gobind Singh Sahib Ji.
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਕਵੀ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਸਿੱਖ ਸਨ।
भाई नंद लाल जी गुरु गोबिंद सिंघ साहिब जी के एक विद्वान कवि और श्रद्धावान सिख थे।
What poetic name is he remembered with?
ਉਹ ਕਿਸ ਕਵੀ-ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
वे किस कवि-नाम से याद किए जाते हैं?
He is remembered with the poetic name Goya.
ਉਹ ਗੋਯਾ ਕਵੀ-ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
वे गोया कवि-नाम से याद किए जाते हैं।
What did his poetry express?
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਸੀ?
उनकी कविता क्या प्रकट करती थी?
His poetry expressed love, devotion, humility, and respect for Guru Sahib.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਪਿਆਰ, ਸ਼ਰਧਾ, ਨਿਮਰਤਾ ਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਸੀ।
उनकी कविता प्रेम, श्रद्धा, नम्रता और गुरु साहिब के लिए सम्मान प्रकट करती थी।
What moral does this sakhi teach?
ਇਹ ਸਾਖੀ ਕੀ ਸਿੱਖਿਆ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ?
यह साखी क्या शिक्षा सिखाती है?
It teaches that words and learning can become seva.
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਵਿੱਦਿਆ ਸੇਵਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
यह सिखाती है कि शब्द और विद्या सेवा बन सकते हैं।
What Sikh value connects with this sakhi?
ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ?
इस साखी से कौन-सा सिख मूल्य जुड़ता है?
This sakhi connects with devotion, learning, humility, poetry, and seva.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸ਼ਰਧਾ, ਵਿੱਦਿਆ, ਨਿਮਰਤਾ, ਕਵਿਤਾ ਤੇ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी श्रद्धा, विद्या, नम्रता, कविता और सेवा से जुड़ती है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अपना सकते हैं?
Children can write, sing, draw, speak, and study in ways that spread truth and kindness.
ਬੱਚੇ ਲਿਖ ਕੇ, ਗਾ ਕੇ, ਚਿੱਤਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਬੋਲ ਕੇ ਤੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੱਚ ਤੇ ਮਿਠਾਸ ਫੈਲੇ।
बच्चे लिखकर, गाकर, चित्र बनाकर, बोलकर और पढ़कर इस तरह कर सकते हैं जिससे सच और मिठास फैले।