Sakhi 719
The Paras Stone Remains in the Roofਪਾਰਸ ਪੱਥਰ ਛੱਤ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈपारस पत्थर छत में पड़ा रहता है
Ravidas Ji placed the paras stone in the thatched roof and forgot about it. The stone remained untouched for more than a year.
ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਪਾਰਸ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਛੱਪਰ ਦੀ ਛੱਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਏ। ਪੱਥਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਅਛੂਹਿਆ ਪਿਆ ਰਿਹਾ।
रविदास जी ने पारस पत्थर को छप्पर की छत में रख दिया और उसे भूल गए। पत्थर एक साल से अधिक समय तक अछूता पड़ा रहा।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Bhagat Ravidas Ji did not use the paras stone. According to the early tradition, he placed it in the thatched roof of his simple dwelling. Then he returned to his ordinary life. He worked. He served devotees. He remembered the Divine. The stone stayed where it had been placed. More than a year passed. Ravidas Ji did not secretly experiment with it. He did not keep checking whether it could make him rich. He did not build dreams around it. The stone was physically nearby, but it did not enter his heart. This is the deeper lesson. A temptation may exist near us without controlling us. Freedom does not always mean removing every worldly object. It means not allowing attachment to rule the mind. For Pothi children, devices, toys, praise, and money can all be nearby without becoming the centre of life.
ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਪਾਰਸ ਪੱਥਰ ਨਹੀਂ ਵਰਤਿਆ। ਮੁੱਢਲੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਧਾਰਨ ਨਿਵਾਸ ਦੀ ਛੱਪਰ ਵਾਲੀ ਛੱਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਧਾਰਨ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਪੱਥਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਪਿਆ ਰਿਹਾ ਜਿੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ। ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਲੁਕ ਕੇ ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸ ਦੁਆਲੇ ਕੋਈ ਸੁਪਨੇ ਨਹੀਂ ਉਸਾਰੇ। ਪੱਥਰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ਤੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਵੜਿਆ। ਇਹੀ ਡੂੰਘਾ ਸਬਕ ਹੈ। ਕੋਈ ਲਾਲਚ ਸਾਡੇ ਨੇੜੇ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸਾਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ। ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਕਿ ਹਰ ਸੰਸਾਰੀ ਵਸਤੂ ਨੂੰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਮੋਹ ਨੂੰ ਮਨ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇਣਾ। ਪੋਥੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ, ਯੰਤਰ, ਖਿਡੌਣੇ, ਵਾਹ-ਵਾਹ, ਅਤੇ ਪੈਸਾ ਸਭ ਨੇੜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣੇ ਬਿਨਾਂ।
भगत रविदास जी ने पारस पत्थर का उपयोग नहीं किया। प्रारंभिक परंपरा के अनुसार, उन्होंने इसे अपने साधारण निवास की छप्पर वाली छत में रख दिया। फिर वे अपने साधारण जीवन में लौट आए। उन्होंने काम किया। उन्होंने श्रद्धालुओं की सेवा की। उन्होंने परमात्मा को याद किया। पत्थर वहीं पड़ा रहा जहाँ रखा गया था। एक साल से अधिक समय बीत गया। रविदास जी ने छिपकर इसके साथ कोई प्रयोग नहीं किया। वे बार-बार यह नहीं देखते रहे कि यह उन्हें अमीर बना सकता है या नहीं। उन्होंने इसके आसपास कोई सपने नहीं बुने। पत्थर भौतिक रूप से पास था, पर यह उनके हृदय में प्रवेश नहीं कर पाया। यही गहरा पाठ है। कोई प्रलोभन हमारे पास हो सकता है पर हमें नियंत्रित किए बिना। स्वतंत्रता का हमेशा यह अर्थ नहीं कि हर सांसारिक वस्तु को हटा दिया जाए। इसका अर्थ है मोह को मन पर राज न करने देना। पोथी के बच्चों के लिए, उपकरण, खिलौने, प्रशंसा, और पैसा सभी पास हो सकते हैं, पर जीवन का केंद्र बने बिना।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
True detachment means temptation does not control the heart.
ਸੱਚੇ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਲਾਲਚ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
सच्चे वैराग्य का अर्थ है कि प्रलोभन हृदय को नियंत्रित नहीं करता।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Use possessions wisely without allowing them to rule your attention.
ਵਸਤਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਣਪ ਨਾਲ ਵਰਤੋ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਨਾ ਕਰਨ ਦਿਓ।
वस्तुओं का बुद्धिमानी से उपयोग करें, पर उन्हें अपने ध्यान पर राज न करने दें।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
This sakhi connects with detachment, contentment, Naam, self control, and freedom from greed.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਵੈਰਾਗ, ਸੰਤੋਖ, ਨਾਮ, ਸੰਜਮ, ਅਤੇ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी वैराग्य, संतोष, नाम, संयम, और लालच से मुक्ति से जुड़ती है।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Which possession takes too much space in your mind?
ਕਿਹੜੀ ਵਸਤੂ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਥਾਂ ਲੈਂਦੀ ਹੈ?
कौन-सी वस्तु आपके मन में बहुत अधिक जगह लेती है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Where was the stone placed?
ਪੱਥਰ ਕਿੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?
पत्थर कहाँ रखा गया था?
It was placed in the thatched roof.
ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਪਰ ਵਾਲੀ ਛੱਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
इसे छप्पर वाली छत में रखा गया था।
How long did it remain unused?
ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਚਿਰ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤੇ ਪਿਆ ਰਿਹਾ?
यह कितने समय तक बिना उपयोग के पड़ा रहा?
The tradition says it remained unused for more than a year.
ਪਰੰਪਰਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਵਰਤੇ ਪਿਆ ਰਿਹਾ।
परंपरा कहती है कि यह एक साल से अधिक समय तक बिना उपयोग के पड़ा रहा।
What did Ravidas Ji do instead?
ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕੀ ਕੀਤਾ?
रविदास जी ने इसके बजाय क्या किया?
He worked, served, and remembered the Divine.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ।
उन्होंने काम किया, सेवा की, और परमात्मा को याद किया।
What is true detachment?
ਸੱਚਾ ਵੈਰਾਗ ਕੀ ਹੈ?
सच्चा वैराग्य क्या है?
It means not allowing possessions or temptation to control the heart.
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਵਸਤਾਂ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਨਾ ਕਰਨ ਦੇਣਾ।
इसका अर्थ है वस्तुओं या प्रलोभन को हृदय पर नियंत्रण न करने देना।
What Sikh value connects with this sakhi?
ਕਿਹੜਾ ਸਿੱਖ ਮੁੱਲ ਇਸ ਸਾਖੀ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ?
कौन-सा सिख मूल्य इस साखी से जुड़ता है?
This sakhi connects with contentment, Naam, self control, and detachment.
ਇਹ ਸਾਖੀ ਸੰਤੋਖ, ਨਾਮ, ਸੰਜਮ, ਅਤੇ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਜੁੜਦੀ ਹੈ।
यह साखी संतोष, नाम, संयम, और वैराग्य से जुड़ती है।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਬਕ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस पाठ को कैसे अपना सकते हैं?
Children can limit attachment to toys, screens, praise, and possessions.
ਬੱਚੇ ਖਿਡੌਣਿਆਂ, ਸਕਰੀਨਾਂ, ਵਾਹ-ਵਾਹ, ਅਤੇ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे खिलौनों, स्क्रीनों, प्रशंसा, और वस्तुओं से मोह को सीमित कर सकते हैं।