Sakhi 840
Do Not Forget the Divine at the Final Momentਅੰਤਲੇ ਸਮੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਾ ਭੁੱਲੋअंतिम क्षण में परमात्मा को न भूलें
Trilochan Ji teaches that a person’s final direction reflects the attachments cultivated throughout life. Therefore, remembrance must become a daily habit rather than a last moment plan.
ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਜੀ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਅੰਤਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਪਾਲੇ ਮੋਹਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਿਮਰਨ ਆਖ਼ਰੀ ਪਲ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਦਤ ਬਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
त्रिलोचन जी सिखाते हैं कि व्यक्ति की अंतिम दिशा जीवन भर पाले गए मोहों को दर्शाती है। इसलिए, सिमरन अंतिम क्षण की योजना के बजाय दैनिक आदत बननी चाहिए।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
In his second Gujari composition on Ang 526, Bhagat Trilochan Ji repeatedly describes the final moment of life. A person absorbed in wealth dies with thoughts of wealth. A person controlled by lust dies with that attachment. A person completely consumed by possessive attachment to children remains bound by that concern. A person who remembers the Divine and dies with that consciousness is described as liberated. These lines should not be used to judge the precise destiny of a deceased person. Only the Divine fully knows the inner condition of a human being. The practical teaching concerns habit. The mind does not normally become completely different in one final second. Its direction is shaped through repeated thoughts and conduct. If greed is practised every day, greed becomes strong. If anger is practised every day, anger becomes strong. If Naam, compassion, and truth are practised every day, those qualities become deeply rooted. Trilochan Ji therefore warns the seeker not to postpone remembrance. For Pothi children, the lesson is to build good habits now.
ਅੰਗ 526 ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਦੂਜੀ ਗੂਜਰੀ ਰਚਨਾ ਵਿੱਚ, ਭਗਤ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਜੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਲੇ ਪਲ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਵਿਅਕਤੀ ਧਨ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਨਾਲ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਕਾਮ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਮਲਕੀਅਤੀ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਸਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸੇ ਫ਼ਿਕਰ ਵਿੱਚ ਬੱਝਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਸੁਰਤ ਨਾਲ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਤੁਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪੱਕੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਰਖਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਅਮਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਆਦਤ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਮਨ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਇੱਕ ਆਖ਼ਰੀ ਪਲ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੇ ਖ਼ਿਆਲਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਘੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਾਲਚ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਲਾਲਚ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗੁੱਸਾ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਾਮ, ਦਇਆ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਗੁਣ ਡੂੰਘੀ ਜੜ੍ਹ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਜੀ ਖੋਜੀ ਨੂੰ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਿਮਰਨ ਨੂੰ ਟਾਲੇ ਨਾ। ਪੋਥੀ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ, ਸਿੱਖਿਆ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੰਗੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਹੁਣੇ ਬਣਾਓ।
अंग 526 पर अपनी दूसरी गूजरी रचना में, भगत त्रिलोचन जी बार-बार जीवन के अंतिम क्षण का वर्णन करते हैं। धन में लीन व्यक्ति धन के विचारों के साथ मरता है। काम के वश व्यक्ति उसी मोह के साथ मरता है। बच्चों के प्रति स्वामित्व वाले मोह में पूरी तरह ग्रसित व्यक्ति उसी चिंता में बँधा रहता है। जो व्यक्ति परमात्मा को याद करता है और उस चेतना के साथ मरता है, उसे मुक्त बताया गया है। इन पंक्तियों को किसी मृत व्यक्ति की निश्चित गति परखने के लिए नहीं प्रयोग करना चाहिए। केवल परमात्मा ही मनुष्य की भीतरी अवस्था को पूरी तरह जानता है। व्यावहारिक शिक्षा आदत के बारे में है। मन आम तौर पर एक अंतिम क्षण में बिलकुल भिन्न नहीं हो जाता। इसकी दिशा बार-बार के विचारों और आचरण से गढ़ी जाती है। यदि हर दिन लोभ का अभ्यास किया जाए, तो लोभ प्रबल हो जाता है। यदि हर दिन क्रोध का अभ्यास किया जाए, तो क्रोध प्रबल हो जाता है। यदि हर दिन नाम, करुणा, और सत्य का अभ्यास किया जाए, तो ये गुण गहरी जड़ पकड़ लेते हैं। इसलिए त्रिलोचन जी खोजी को चेतावनी देते हैं कि सिमरन को न टाले। पोथी के बच्चों के लिए, शिक्षा यह है कि अच्छी आदतें अभी बनाएँ।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
The mind’s final direction is shaped by the habits cultivated throughout life.
ਮਨ ਦੀ ਅੰਤਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਪਾਲੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਨਾਲ ਘੜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
मन की अंतिम दिशा जीवन भर पाली गई आदतों से गढ़ी जाती है।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Build daily habits of Naam, truth, compassion, and self control.
ਨਾਮ, ਸੱਚ, ਦਇਆ, ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਦਤਾਂ ਬਣਾਓ।
नाम, सत्य, करुणा, और संयम की दैनिक आदतें बनाएँ।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Bhagat Trilochan Ji’s Gujari shabad on Ang 526, final consciousness, Naam, attachment, habit, and liberation.
ਭਗਤ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਜੀ ਦਾ ਅੰਗ 526 ਉੱਤੇ ਗੂਜਰੀ ਸ਼ਬਦ, ਅੰਤਲੀ ਸੁਰਤ, ਨਾਮ, ਮੋਹ, ਆਦਤ, ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ।
भगत त्रिलोचन जी का अंग 526 पर गूजरी शबद, अंतिम चेतना, नाम, मोह, आदत, और मुक्ति।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Which daily thought is becoming strongest within your mind?
ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖ਼ਿਆਲ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਬਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?
आपके मन में कौन-सा दैनिक विचार सबसे प्रबल हो रहा है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
Where is this teaching found?
ਇਹ ਸਿੱਖਿਆ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
यह शिक्षा कहाँ मिलती है?
It is found on Ang 526.
ਇਹ ਅੰਗ 526 ਉੱਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
यह अंग 526 पर मिलती है।
What kinds of attachment does Trilochan Ji describe?
ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਜੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਮੋਹਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ?
त्रिलोचन जी किस प्रकार के मोहों का वर्णन करते हैं?
He describes attachment to wealth, lust, family, and other worldly concerns.
ਉਹ ਧਨ, ਕਾਮ, ਪਰਿਵਾਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੁਨਿਆਵੀ ਫ਼ਿਕਰਾਂ ਦੇ ਮੋਹ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
वे धन, काम, परिवार, और अन्य सांसारिक चिंताओं के मोह का वर्णन करते हैं।
What happens when Naam becomes the mind’s deepest habit?
ਜਦ ਨਾਮ ਮਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਡੂੰਘੀ ਆਦਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
जब नाम मन की सबसे गहरी आदत बन जाता है तो क्या होता है?
The mind remains directed toward the Divine.
ਮਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲ ਸੇਧਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
मन परमात्मा की ओर दिशाबद्ध रहता है।
Should people judge the exact destiny of someone who has died?
ਕੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਮਰੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਪੱਕੀ ਗਤੀ ਪਰਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
क्या लोगों को किसी मृत व्यक्ति की ठीक गति परखनी चाहिए?
No. Only the Divine completely knows another person’s inner condition.
ਨਹੀਂ। ਸਿਰਫ਼ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੀ ਦੂਜੇ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
नहीं। केवल परमात्मा ही दूसरे की भीतरी अवस्था को पूरी तरह जानता है।
What moral does this shabad teach?
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
यह शबद कौन-सी शिक्षा देता है?
It teaches that daily habits shape the mind’s final direction.
ਇਹ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਦਤਾਂ ਮਨ ਦੀ ਅੰਤਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਘੜਦੀਆਂ ਹਨ।
यह सिखाता है कि दैनिक आदतें मन की अंतिम दिशा गढ़ती हैं।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा का अभ्यास कैसे कर सकते हैं?
Children can practise short daily Simran, truthful speech, compassion, and self control.
ਬੱਚੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਿਮਰਨ, ਸੱਚਾ ਬੋਲ, ਦਇਆ, ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे थोड़ा दैनिक सिमरन, सच्चा वचन, करुणा, और संयम का अभ्यास कर सकते हैं।