Sakhi 871
Bhagat Surdas Ji and the One Gurbani Lineਭਗਤ ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਤੁਕभगत सूरदास जी और एक गुरबाणी की पंक्ति
Sri Guru Granth Sahib Ji preserves one line attributed to Bhagat Surdas Ji in Raag Sarang on Ang 1253.
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਰਾਗ ਸਾਰੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਗ 1253 ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਤੁਕ ਸਾਂਭੀ ਹੋਈ ਹੈ।
श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी में भगत सूरदास जी के नाम के अंतर्गत राग सारंग में अंग 1253 पर एक पंक्ति सुरक्षित है।
The Sakhiਸਾਖੀसाखी
Bhagat Surdas Ji is recognised among the contributors connected with Sri Guru Granth Sahib Ji. However, unlike Bhagats whose complete shabads are preserved, only one line appears under the name of Surdas Ji: ਛਾਡਿ ਮਨ ਹਰਿ ਬਿਮੁਖਨ ਕੋ ਸੰਗੁ ॥ The line appears in Raag Sarang on Ang 1253. Its meaning is: O mind, leave the company of those whose lives remain turned away from the Divine. A shabad by Guru Arjan Sahib Ji follows this line and develops its spiritual teaching. Because only one line is preserved, Pothi must not describe Surdas Ji as contributing a complete Gurbani shabad. The correct description is: One Gurbani line is preserved under the name of Bhagat Surdas Ji. This distinction protects scriptural accuracy.
ਭਗਤ ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਯੋਗਦਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸ਼ਬਦ ਸਾਂਭੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਲਟ, ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਤੁਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਛਾਡਿ ਮਨ ਹਰਿ ਬਿਮੁਖਨ ਕੋ ਸੰਗੁ ॥ ਇਹ ਤੁਕ ਰਾਗ ਸਾਰੰਗ ਵਿੱਚ ਅੰਗ 1253 ਉੱਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ: ਹੇ ਮਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਛੱਡ ਦੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੁਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਤੁਕ ਸਾਂਭੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਪੂਰਾ ਗੁਰਬਾਣੀ ਸ਼ਬਦ ਦਿੱਤਾ। ਸਹੀ ਵੇਰਵਾ ਇਹ ਹੈ: ਭਗਤ ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਇੱਕ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਤੁਕ ਸਾਂਭੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
भगत सूरदास जी को श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी से जुड़े योगदानकर्ताओं में जाना जाता है। परंतु जिन भगतों के पूरे शबद सुरक्षित हैं, उनके विपरीत, सूरदास जी के नाम के अंतर्गत केवल एक ही पंक्ति आती है: ਛਾਡਿ ਮਨ ਹਰਿ ਬਿਮੁਖਨ ਕੋ ਸੰਗੁ ॥ यह पंक्ति राग सारंग में अंग 1253 पर आती है। इसका अर्थ है: हे मन, उनकी संगति छोड़ दे जिनके जीवन परमात्मा से मुँह मोड़े रहते हैं। इस पंक्ति के बाद गुरु अरजन साहिब जी का एक शबद आता है जो इसकी आध्यात्मिक शिक्षा को आगे बढ़ाता है। क्योंकि केवल एक ही पंक्ति सुरक्षित है, पोथी को सूरदास जी के बारे में यह नहीं कहना चाहिए कि उन्होंने कोई पूरा गुरबाणी शबद दिया। सही विवरण यह है: भगत सूरदास जी के नाम के अंतर्गत एक गुरबाणी की पंक्ति सुरक्षित है। यह अंतर धर्म-ग्रंथ की शुद्धता की रक्षा करता है।
Moralਸਿੱਖਿਆशिक्षा
Sacred information should be stated precisely.
ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
पवित्र जानकारी को ठीक-ठीक बताना चाहिए।
Life lessonਜੀਵਨ ਸਬਕजीवन सीख
Do not exaggerate a source merely to make a story appear larger.
ਕਿਸੇ ਸ੍ਰੋਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਹਾਣੀ ਵੱਡੀ ਵਿਖਾਉਣ ਲਈ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਨਾ ਦੱਸੋ।
किसी स्रोत को केवल कहानी बड़ी दिखाने के लिए बढ़ा-चढ़ाकर मत बताओ।
Gurbani connectionਗੁਰਬਾਣੀ ਸੰਬੰਧगुरबाणी संबंध
Bhagat Surdas Ji’s line in Raag Sarang, Sri Guru Granth Sahib Ji, Ang 1253.
ਭਗਤ ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਤੁਕ, ਰਾਗ ਸਾਰੰਗ, ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਅੰਗ 1253।
भगत सूरदास जी की पंक्ति, राग सारंग, श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी, अंग 1253।
Reflectਵਿਚਾਰविचार
Why is one authentic Gurbani line more valuable than many invented stories?
ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੀ ਤੁਕ ਕਈ ਘੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਕੀਮਤੀ ਕਿਉਂ ਹੈ?
एक सच्ची गुरबाणी की पंक्ति कई गढ़ी हुई कहानियों से अधिक मूल्यवान क्यों है?
Questions & answersਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤਰप्रश्न उत्तर
How much Surdas Ji bani is preserved in Sri Guru Granth Sahib Ji?
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਬਾਣੀ ਸਾਂਭੀ ਹੋਈ ਹੈ?
श्री गुरु ग्रंथ साहिब जी में सूरदास जी की कितनी बाणी सुरक्षित है?
One line is preserved under his name.
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹੇਠ ਇੱਕ ਤੁਕ ਸਾਂਭੀ ਹੋਈ ਹੈ।
उनके नाम के अंतर्गत एक पंक्ति सुरक्षित है।
Where is the line found?
ਇਹ ਤੁਕ ਕਿੱਥੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
यह पंक्ति कहाँ मिलती है?
It is found on Ang 1253.
ਇਹ ਅੰਗ 1253 ਉੱਤੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
यह अंग 1253 पर मिलती है।
Which Raag contains the line?
ਇਹ ਤੁਕ ਕਿਹੜੇ ਰਾਗ ਵਿੱਚ ਹੈ?
यह पंक्ति किस राग में है?
It appears in Raag Sarang.
ਇਹ ਰਾਗ ਸਾਰੰਗ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
यह राग सारंग में आती है।
What does the line advise the mind to leave?
ਇਹ ਤੁਕ ਮਨ ਨੂੰ ਕੀ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?
यह पंक्ति मन को क्या छोड़ने की सलाह देती है?
It advises the mind to leave spiritually harmful company.
ਇਹ ਮਨ ਨੂੰ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸੰਗਤ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
यह मन को आध्यात्मिक रूप से हानिकारक संगति छोड़ने की सलाह देती है।
Does Pothi call it a complete Surdas Ji shabad?
ਕੀ ਪੋਥੀ ਇਸ ਨੂੰ ਸੂਰਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਸ਼ਬਦ ਆਖਦੀ ਹੈ?
क्या पोथी इसे सूरदास जी का पूरा शबद कहती है?
No. Pothi should describe it accurately as one preserved line.
ਨਹੀਂ। ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਇੱਕ ਸਾਂਭੀ ਹੋਈ ਤੁਕ ਵਜੋਂ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
नहीं। पोथी को इसे ठीक-ठीक एक सुरक्षित पंक्ति के रूप में बताना चाहिए।
How can children practise this lesson?
ਬੱਚੇ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ?
बच्चे इस शिक्षा को कैसे अमल में ला सकते हैं?
Children can check exact sources before repeating religious information.
ਬੱਚੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੁਹਰਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਠੀਕ ਸ੍ਰੋਤ ਪਰਖ ਸਕਦੇ ਹਨ।
बच्चे धार्मिक जानकारी दोहराने से पहले सही स्रोत जाँच सकते हैं।