HG-304
Gurdwara Chubachcha Sahib, Kiratpur Sahibਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੁਬੱਚਾ ਸਾਹਿਬ, ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬGurdwara Chubachcha Sahib, Kiratpur Sahib
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੁਬੱਚਾ ਸਾਹਿਬ, ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ
Rupnagar, Punjab, Indiaਰੂਪਨਗਰ, ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤरूपनगर, पंजाब, भारत
- Associated withਸੰਬੰਧਿਤसंबंधित
- Guru Har Rai Sahib Ji; Guru Hargobind Sahib Ji through the inherited armed-retinue tradition; Guru’s horse attendantsਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਟੁਕੜੀ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਗੁਰੂ ਜੀ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰगुरु हर राय साहिब जी; उत्तराधिकार में मिली सशस्त्र संगत परंपरा के माध्यम से गुरु हरगोबिंद साहिब जी; गुरु जी के घोड़ों के सेवादार
- Periodਸਮਾਂकाल
- Guru Har Rai Sahib Ji’s Kiratpur period, 1644 to 1661; later memorial shrineਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਕੀਰਤਪੁਰ ਕਾਲ, 1644 ਤੋਂ 1661; ਬਾਅਦ ਦਾ ਯਾਦਗਾਰੀ ਅਸਥਾਨगुरु हर राय साहिब जी का कीरतपुर काल, 1644 से 1661; बाद का स्मारक गुरुद्वारा
- Site typeਅਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਸਮस्थल प्रकार
- Horse-care / service / Guru household-support siteਘੋੜੇ-ਸੰਭਾਲ / ਸੇਵਾ / ਗੁਰੂ-ਘਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵਾਲਾ ਅਸਥਾਨघोड़ों की संभाल · सेवा · गुरु परिवार सहायता स्थान
- Current statusਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀवर्तमान स्थिति
- Active historical shrine in Kiratpur Sahib; the Sikh Encyclopedia identifies the Kiratpur shrines as SGPC-managed.ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਸਰਗਰਮ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਸਥਾਨ; ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੇ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਐੱਸਜੀਪੀਸੀ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਬੰਧਿਤ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।कीरतपुर साहिब में सक्रिय ऐतिहासिक गुरुद्वारा; सिख विश्वकोश कीरतपुर के गुरुद्वारों को शिरोमणि कमेटी प्रबंधित बताता है।
- Coordinatesਕੋਆਰਡੀਨੇਟनिर्देशांक
- Exact entrance pin pending Pothi verification inside Kiratpur Sahib.
Short Overviewਸੰਖੇਪ ਝਲਕसंक्षिप्त परिचय
Chubachcha Sahib inside Kiratpur commemorates the care of horses maintained by Guru Har Rai Sahib Ji. It is physically distinct from the larger Bunga village horse station south of Kiratpur and therefore requires its own permanent ID.
ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੁਬੱਚਾ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਬੁੰਗਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਘੋੜੇ-ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਭੌਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਸਦੀਵੀ ਆਈਡੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
कीरतपुर के भीतर चुबच्चा साहिब गुरु हर राय साहिब जी द्वारा रखे गए घोड़ों की संभाल का स्मरण कराता है। यह कीरतपुर से दक्षिण के बड़े बुंगा गाँव वाले घोड़ा स्थान से भौतिक रूप से भिन्न है और इसलिए उसे अपनी स्थायी आईडी चाहिए।
Why This Place Is Historicalਇਹ ਥਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਿਉਂ ਹੈयह स्थान ऐतिहासिक क्यों है
Guru Har Rai Sahib Ji continued the disciplined armed establishment inherited from Guru Hargobind Sahib Ji while largely avoiding military conflict. Chubachcha Sahib preserves the practical seva and animal-care infrastructure behind that institution.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਜਦਕਿ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਫੌਜੀ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਚੇ ਰਹੇ। ਚੁਬੱਚਾ ਸਾਹਿਬ ਉਸ ਸੰਸਥਾ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਵਿਹਾਰਕ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਸੰਭਾਲ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।
गुरु हर राय साहिब जी ने गुरु हरगोबिंद साहिब जी से मिली अनुशासित सशस्त्र व्यवस्था जारी रखी और साथ ही अधिकतर युद्ध से बचे रहे। चुबच्चा साहिब उस संस्था के पीछे की व्यावहारिक सेवा और पशु-संभाल व्यवस्था को सुरक्षित रखता है।
Full Historyਪੂਰਾ ਇਤਿਹਾਸपूरा इतिहास
The Sikh Encyclopedia describes a low-domed Gurdwara Chubachcha Sahib southwest of Kiratpur’s Damdama Sahib. The word chubachcha refers to a masonry trough used to water or feed animals.
Guru Har Rai Sahib Ji retained a substantial mounted following in accordance with the institutional pattern established by Guru Hargobind Sahib Ji. Most horses were stationed around Bunga village several kilometres south, while the Kiratpur Chubachcha site housed some horses close to the Guru-family centre.
The reference further remembers Guru Har Rai Sahib Ji personally feeding the horses. The emphasis belongs on seva, care and disciplined maintenance rather than on inventing military episodes not supported by the source.
Because a separate Gurdwara Bunga Sahib / Chubachcha Sahib also exists at Bunga village, Pothi must use location-qualified names and separate IDs for the two physical sites.
ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੇ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇੱਕ ਹੇਠਲੇ-ਗੁੰਬਦ ਵਾਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਚੁਬੱਚਾ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਚੁਬੱਚਾ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਇੱਕ ਚਿਣੀ ਹੋਈ ਖੁਰਲੀ ਜੋ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਪਿਆਉਣ ਜਾਂ ਚਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਸੰਸਥਾਗਤ ਢਾਂਚੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਘੋੜ-ਸਵਾਰ ਟੁਕੜੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖੀ। ਬਹੁਤੇ ਘੋੜੇ ਕਈ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਬੁੰਗਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਕੀਰਤਪੁਰ ਦਾ ਚੁਬੱਚਾ ਅਸਥਾਨ ਕੁਝ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ-ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਹਵਾਲਾ-ਸਾਹਿਤ ਅੱਗੇ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਾ ਪਾਉਣ ਦੀ ਯਾਦ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਜ਼ੋਰ ਸੇਵਾ, ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਦੇਖਭਾਲ ਉੱਤੇ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਰੋਤ ਵੱਲੋਂ ਅਸਮਰਥਿਤ ਫੌਜੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਘੜਨ ਉੱਤੇ।
ਕਿਉਂਕਿ ਬੁੰਗਾ ਪਿੰਡ ਵਿਖੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੁੰਗਾ ਸਾਹਿਬ / ਚੁਬੱਚਾ ਸਾਹਿਬ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਭੌਤਿਕ ਅਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਟਿਕਾਣਾ-ਯੋਗ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵੱਖਰੀਆਂ ਆਈਡੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
सिख विश्वकोश कीरतपुर के दमदमा साहिब से दक्षिण-पश्चिम में एक नीचे गुंबद वाले गुरुद्वारा चुबच्चा साहिब का वर्णन करता है। चुबच्चा शब्द उस पक्की नाँद के लिए है जिसमें पशुओं को पानी या चारा दिया जाता है।
गुरु हर राय साहिब जी ने गुरु हरगोबिंद साहिब जी द्वारा बनाई संस्थागत रीति के अनुसार एक बड़ी घुड़सवार संगत रखी। अधिकतर घोड़े कई किलोमीटर दक्षिण बुंगा गाँव के आसपास रहते थे, जबकि कीरतपुर के चुबच्चा स्थान पर कुछ घोड़े गुरु परिवार के केंद्र के निकट रहते थे।
यह संदर्भ गुरु हर राय साहिब जी को स्वयं घोड़ों को चारा डालते भी स्मरण करता है। जोर सेवा, संभाल और अनुशासित देखरेख पर होना चाहिए, न कि उन सैन्य प्रसंगों को गढ़ने पर जिन्हें यह स्रोत समर्थन नहीं देता।
चूँकि बुंगा गाँव में भी एक अलग गुरुद्वारा बुंगा साहिब · चुबच्चा साहिब है, पोथी को इन दोनों भौतिक स्थानों के लिए स्थान सहित नाम और अलग आईडी प्रयोग करनी चाहिए।
What Happened Hereਇੱਥੇ ਕੀ ਹੋਇਆयहाँ क्या हुआ
Guru Har Rai Sahib Ji is remembered as personally caring for and feeding horses kept at the Kiratpur Chubachcha site.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੇ ਚੁਬੱਚਾ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਆਪ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਚਾਰਾ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
गुरु हर राय साहिब जी को कीरतपुर के चुबच्चा स्थान पर रखे घोड़ों की स्वयं संभाल करते और उन्हें चारा डालते स्मरण किया जाता है।
Gurus and Historical Figures Connected With This Siteਇਸ ਥਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂइस स्थान से जुड़े गुरु साहिबान और ऐतिहासिक हस्तियाँ
Guru Har Rai Sahib Ji; Guru Hargobind Sahib Ji through institutional continuity; horse attendants and Kiratpur sangat.
ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ; ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸੇਵਾਦਾਰ ਅਤੇ ਕੀਰਤਪੁਰ ਸੰਗਤ।
गुरु हर राय साहिब जी; संस्थागत निरंतरता के माध्यम से गुरु हरगोबिंद साहिब जी; घोड़ों के सेवादार और कीरतपुर की संगत।
Historical Structures and Featuresਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਤੇ ਖ਼ਾਸੀਅਤਾਂऐतिहासिक इमारतें और विशेषताएँ
• Masonry-trough name and animal-care memory.
• Low-domed shrine in a small Kiratpur compound.
• Close relationship with Shish Mahal and Damdama Sahib.
• Distinct from HG-305 Bunga village horse station.
• ਚਿਣੀ-ਖੁਰਲੀ ਵਾਲਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਯਾਦ।
• ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਅਹਾਤੇ ਵਿੱਚ ਹੇਠਲੇ-ਗੁੰਬਦ ਵਾਲਾ ਅਸਥਾਨ।
• ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਅਤੇ ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਨੇੜਲਾ ਸੰਬੰਧ।
• HG-305 ਬੁੰਗਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਘੋੜੇ-ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ।
• पक्की नाँद वाला नाम और पशु-संभाल की स्मृति।
• कीरतपुर के एक छोटे परिसर में नीचे गुंबद वाला गुरुद्वारा।
• शीश महल और दमदमा साहिब से गहरा संबंध।
• HG-305 बुंगा गाँव के घोड़ा स्थान से भिन्न।
Original Site vs Current Buildingਅਸਲੀ ਥਾਂ ਬਨਾਮ ਮੌਜੂਦਾ ਇਮਾਰਤमूल स्थान बनाम वर्तमान इमारत
The Guru-period historical layer is the horse-care location and service function. The present low-domed shrine and any visible trough features are later memorial expressions unless separately dated by architectural evidence.
ਗੁਰੂ-ਕਾਲ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੜਾਅ ਘੋੜੇ-ਸੰਭਾਲ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸੇਵਾ-ਕਾਰਜ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਹੇਠਲੇ-ਗੁੰਬਦ ਵਾਲਾ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਖੁਰਲੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਯਾਦਗਾਰੀ ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਹਨ, ਜਦ ਤੱਕ ਵਾਸਤੂ-ਪ੍ਰਮਾਣ ਵੱਲੋਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਤੀ ਨਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
गुरु-कालीन ऐतिहासिक परत उस घोड़ा-संभाल स्थान और सेवा भूमिका की है। वर्तमान नीचे गुंबद वाला गुरुद्वारा और दिखने वाली कोई भी नाँद बाद के स्मारक रूप हैं, जब तक स्थापत्य साक्ष्य से उनकी अलग तिथि न बताई जाए।
Historical Timelineਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾऐतिहासिक समय-रेखा
• 1644 onward: Guru Har Rai Sahib Ji retains the organized mounted following inherited from Guru Hargobind Sahib Ji. • Guru Har Rai period: Some horses are kept and fed at the Kiratpur Chubachcha site. • Later period: A gurdwara memorializes the trough / horse-care location. • Present: The shrine remains part of the active Kiratpur historical complex.
• 1644 ਤੋਂ ਅੱਗੇ: ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਤੋਂ ਵਿਰਾਸਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਸੰਗਠਿਤ ਘੋੜ-ਸਵਾਰ ਟੁਕੜੀ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। • ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਕਾਲ: ਕੁਝ ਘੋੜੇ ਕੀਰਤਪੁਰ ਦੇ ਚੁਬੱਚਾ ਅਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। • ਬਾਅਦ ਦਾ ਸਮਾਂ: ਇੱਕ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਖੁਰਲੀ / ਘੋੜੇ-ਸੰਭਾਲ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਦਾ ਹੈ। • ਵਰਤਮਾਨ: ਅਸਥਾਨ ਸਰਗਰਮ ਕੀਰਤਪੁਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮੂਹ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
• 1644 से आगे: गुरु हर राय साहिब जी गुरु हरगोबिंद साहिब जी से मिली संगठित घुड़सवार संगत बनाए रखते हैं। • गुरु हर राय काल: कुछ घोड़े कीरतपुर के चुबच्चा स्थान पर रखे और खिलाए जाते हैं। • बाद का काल: एक गुरुद्वारा उस नाँद · घोड़ा-संभाल स्थान का स्मरण कराता है। • वर्तमान: यह गुरुद्वारा सक्रिय कीरतपुर ऐतिहासिक परिसर का भाग बना हुआ है।
Related Sakhis / Pothi Cross-Linksਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਖੀਆਂ / ਪੋਥੀ ਕੜੀਆਂसंबंधित साखियाँ / पोथी कड़ियाँ
• HG-305 - Gurdwara Bunga Sahib / Chubachcha Sahib, Bunga village
• HG-301 - Shish Mahal Sahib
• HG-303 - Damdama Sahib Kiratpur
• Guru Har Rai Sahib Ji: care for animals and disciplined service
• HG-305 · ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬੁੰਗਾ ਸਾਹਿਬ / ਚੁਬੱਚਾ ਸਾਹਿਬ, ਬੁੰਗਾ ਪਿੰਡ
• HG-301 · ਸ਼ੀਸ਼ ਮਹਿਲ ਸਾਹਿਬ
• HG-303 · ਦਮਦਮਾ ਸਾਹਿਬ ਕੀਰਤਪੁਰ
• ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਇ ਸਾਹਿਬ ਜੀ: ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਸੇਵਾ
• HG-305, गुरुद्वारा बुंगा साहिब · चुबच्चा साहिब, बुंगा गाँव
• HG-301, शीश महल साहिब
• HG-303, दमदमा साहिब कीरतपुर
• गुरु हर राय साहिब जी: पशुओं की संभाल और अनुशासित सेवा
What Visitors Can See Todayਅੱਜ ਦਰਸ਼ਕ ਕੀ ਵੇਖ ਸਕਦੇ ਹਨआज दर्शक क्या देख सकते हैं
Pothi should label this pin “Chubachcha Sahib, Kiratpur Sahib” to prevent users from being routed to the separate Bunga village shrine.
ਪੋਥੀ ਨੂੰ ਇਸ ਪਿੰਨ ਨੂੰ "ਚੁਬੱਚਾ ਸਾਹਿਬ, ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ" ਲੇਬਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਵਰਤੋਂਕਾਰ ਵੱਖਰੇ ਬੁੰਗਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਅਸਥਾਨ ਵੱਲ ਨਾ ਭੇਜੇ ਜਾਣ।
पोथी को इस बिंदु का नाम "चुबच्चा साहिब, कीरतपुर साहिब" रखना चाहिए ताकि उपयोगकर्ता बुंगा गाँव वाले अलग गुरुद्वारे की ओर न भेजे जाएँ।
Source Notes and Historical Disagreementsਸਰੋਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਤਭੇਦस्रोत टिप्पणियाँ और ऐतिहासिक मतभेद
• Do not merge HG-304 with HG-305. The Sikh Encyclopedia explicitly distinguishes horses kept at Kiratpur from the larger station at Bunga village.
• The name refers to a trough; avoid claiming every surviving masonry feature is original without archaeological verification.
• HG-304 ਨੂੰ HG-305 ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲਾਓ। ਸਿੱਖ ਐਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਕੀਰਤਪੁਰ ਵਿਖੇ ਰੱਖੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁੰਗਾ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅੱਡੇ ਤੋਂ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ।
• ਨਾਮ ਇੱਕ ਖੁਰਲੀ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਪੜਤਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਰ ਬਚੀ ਹੋਈ ਚਿਣਾਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਨੂੰ ਮੂਲ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
• HG-304 को HG-305 में न मिलाएँ। सिख विश्वकोश कीरतपुर में रखे घोड़ों को बुंगा गाँव के बड़े स्थान से स्पष्ट रूप से अलग करता है।
• यह नाम एक नाँद के लिए है; पुरातात्विक सत्यापन के बिना हर बची हुई पक्की रचना को मूल कहने से बचें।
Referencesਹਵਾਲੇसंदर्भ
- 1. The Sikh Encyclopedia - Kiratpur Sahib - https://www.thesikhencyclopedia.com/kiratpur-sahib/